Αποκαλύψεις για το Ιράν στα απομνημονεύματα του Ελ Μπαραντέι

Ο πρόεδρος του Ιράν, Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, είχε στείλει μήνυμα το 2009 στον Αμερικανό πρόεδρο...

Ο πρόεδρος του Ιράν, Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, είχε στείλει μήνυμα το 2009 στον Αμερικανό πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα, μέσω του Μοχάμεντ Ελ Μπαραντέι, δηλώνοντας ότι ήθελε να εμπλακεί σε απευθείας συνομιλίες με τις ΗΠΑ, υποστηρίζει ο πρώην επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) στα απομνημονεύματά του.

Λίγο αφότου ανέλαβε τα καθήκοντά του, τον Ιανουάριο του 2009, ο πρόεδρος Ομπάμα ανακοίνωσε ότι ήταν πρόθυμος να συνομιλήσει με το Ιράν υπό την προϋπόθεση ότι η Τεχεράνη θα συνεργαζόταν με τη Δύση για να τερματιστεί το αδιέξοδο αναφορικά με το πυρηνικό πρόγραμμά της.

Το Ιράν είχε αντιδράσει ψυχρά στην κίνηση Ομπάμα, ο οποίος είχε πάρει αποστάσεις από την πολιτική του προκατόχου του, Τζορτζ Μπους, η κυβέρνηση του οποίου επιδίωκε να απομονώσει την Τεχεράνη και να της επιβάλει κυρώσεις επειδή δεν σταματούσε το πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου.

Τον Σεπτέμβριο του 2009 το γραφείο του Ομπάμα ενημέρωσε τον Ελ Μπαραντέι, η 12ετής θητεία του οποίου στην ΙΑΕΑ όδευε προς τη λήξη της, ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα τον καλούσε σύντομα. Ο Αιγύπτιος διπλωμάτης ενημέρωσε τους Ιρανούς ρωτώντας αν είχαν κάποιο μήνυμα για τον Ομπάμα.

«Έφτασε ένα μήνυμα από τον Αχμαντινετζάντ, ότι ήταν έτοιμος να εμπλακεί σε διμερείς διαπραγματεύσεις, χωρίς όρους, στη βάση του αμοιβαίου σεβασμού», γράφει ο Ελ Μπαραντέι στα απομνημονεύματά του, που πρόκειται να κυκλοφορήσουν τον Απρίλιο. «Υπήρχαν πρόσθετες λεπτομέρειες, σχετικά με την προθυμία του Ιράν να βοηθήσει στο Αφγανιστάν και σε άλλες περιοχές», πρόσθεσε.

Όταν τηλεφώνησε ο Ομπάμα, ο Ελ Μπαραντέι του έδωσε το μήνυμα του Αχμαντινετζάντ δηλώνοντάς του ότι κατά την άποψή του οι ΗΠΑ «θα έπρεπε να επικεντρωθούν όσο το δυνατόν συντομότερα στις διμερείς» επαφές με το Ιράν και όχι στις συνομιλίες μέσω της ομάδας "5+1" (τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και η Γερμανία).

Το μήνυμα του Αχμαντινετζάντ έφτασε στις ΗΠΑ λίγο πριν μια συνάντηση της ομάδας 5+1 στη Γενεύη, στην οποία προσφέρθηκε στο Ιράν η δυνατότητα να στέλνει το εμπλουτισμένο ουράνιο στη Ρωσία και τη Γαλλία προκειμένου να παρασκευάζονται καύσιμα για έναν αντιδραστήρα που παράγει ισότοπα για αντικαρκινική θεραπεία. Η Τεχεράνη αποδέχτηκε αρχικά τη συμφωνία αλλά αργότερα έθεσε όρους για να την εφαρμόσει.

Ο Ελ Μπαραντέι περιγράφει πώς ο Αχμαντινετζάντ, που είχε πειστεί να αποδεχτεί την πρόταση από τον επικεφαλής των διαπραγματευτών του για την πυρηνική ενέργεια, Άλι Ακμπάρ Σαλεχί, αντιμετώπισε προβλήματα να την περάσει μέσα στη χώρα του. Οι Δυτικοί ηγέτες με τις δηλώσεις τους ενέτειναν τη δύσκολη κατάσταση στην οποία είχε βρεθεί.

Ο Αχμαντινετζάντ ήταν ιδιαίτερα ενοχλημένος με τον πρόεδρο της Γαλλίας, Νικολά Σαρκοζί, τον οποίο χαρακτήριζε «αγενή». Είχε επίσης «προσβληθεί» επειδή ο Ομπάμα αγνόησε τα συγχαρητήριά του για την εκλογή του στην προεδρία των ΗΠΑ το 2008. Αργότερα, «οργίστηκε» με την υπουργό Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον η οποία επέκρινε το Ιράν για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ ΜΕΤΡΑΕΙ