Τα 7 σημεία του γερμανικού σχεδίου διάσωσης

Η Ευρώπη βρίσκεται στο πιο κρίσιμο σταυροδρόμι της ιστορίας της. Στη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου θα φανεί πώς το Βερολίνο...

Η Ευρώπη βρίσκεται στο πιο κρίσιμο σταυροδρόμι της ιστορίας της. Στη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου θα φανεί πώς το Βερολίνο αντιλαμβάνεται την επόμενη μέρα της Ευρώπης. Μετά τη διάσωση της Ελλάδας, ακολούθησε η διάσωση της Ιρλανδίας. Ωστόσο, στις Βρυξέλλες το κλίμα είναι βαρύ. Πλέον κανείς δεν σκέφτεται ότι ο ευρωπαϊκός μηχανισμός στήριξης με τα 750 δισ. ευρώ είναι ικανός να «τρομάξει» τις αγορές. Ολοι προσπαθούν να υπολογίσουν πόσα χρήματα θα μείνουν στο ταμείο μετά τη διάσωση και της Πορτογαλίας. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η εξάπλωση της κρίσης θα σταματήσει στην Πορτογαλία ή αν θα επεκταθεί και στην Ισπανία. Αν η Μαδρίτη αποκλειστεί από τις αγορές, τότε η Ευρωπαϊκή Ενωση θα βιώσει «κρίση επιβίωσης», όπως προειδοποίησε ο πρόεδρός της κ. Χέρμαν βαν Ρομπέι.

Η Σύνοδος Κορυφής στις 16-17 Δεκεμβρίου ήδη θεωρείται από τις σημαντικότερες, αφού τότε θα μπουν τα θεμέλια για τον μόνιμο μηχανισμό οικονομικής βοήθειας. Πολιτικά η δημιουργία του σημαίνει ισχυρότερη ευρωπαϊκή ενοποίηση, υπό την προϋπόθεση ότι θα είναι μηχανισμός διάσωσης και όχι χρεοκοπίας. Το απόρρητο τελικό προσχέδιο του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών για τον μελλοντικό μηχανισμό, το οποίο έχει στη διάθεσή της η «Κ», αποκαλύπτει τις προθέσεις της Γερμανίας.

Η κ. Μέρκελ έχει καταστήσει σαφές ότι δεν πρόκειται να δεχτεί τη λειτουργία του παρόντος μηχανισμού με κεφάλαια ύψους 750 δισεκατομμυρίων ευρώ μετά το 2013. Με αυτό το «όπλο» ωθεί τους Ευρωπαίους εταίρους να κάνουν δύο παραχωρήσεις: πρώτον, τη «μερική» αναθεώρηση της Συνθήκης της Λισσαβώνας και δεύτερον, τη «συμμετοχή» του ιδιωτικού τομέα.

Οι λόγοι που επικαλείται το Βερολίνο για να επιβάλει τις αλλαγές είναι συνταγματικοί και οικονομικοί. Από πίσω τους βεβαίως κρύβονται και άλλοι, πολιτικοί αλλά και ψηφοθηρικοί.

Είναι αλήθεια ότι η παράταση της «ζωής» του υπάρχοντος μηχανισμού πιθανότατα θα κρινόταν αντισυνταγματική από το γερμανικό συνταγματικό δικαστήριο της Καρλσρούης. Στο οικονομικό πεδίο, πάλι η κ. Μέρκελ σωστά υποστηρίζει ότι τώρα πρέπει να αποφασίσει η Ευρώπη τη δημιουργία του νέου μηχανισμού, διότι έτσι η Ενωση θα βρεθεί για πρώτη φορά από την αρχή της κρίσης, το 2008, μπροστά από τις εξελίξεις.

Τα προβλήματα άρχισαν από τη στιγμή που τέθηκε προς συζήτηση η «συμμετοχή» του ιδιωτικού τομέα στον νέο μηχανισμό. Ορθώς η κ. Μέρκελ υποστηρίζει ότι δεν είναι σωστό όσοι αγοράζουν κρατικά ομόλογα να μην αναλαμβάνουν και το ρίσκο. Το πρόβλημα έγκειται στο γεγονός ότι το προσχέδιο της γερμανικής πρότασης προβλέπει τη συμμετοχή των ιδιωτών εξαρχής και όχι στο τέλος της διαδικασίας.

Σύμφωνα με το γερμανικό σχέδιο:

1. Κατ’ αρχήν η κυβέρνηση ενός κράτους-μέλους που αντιμετωπίζει κρίση θα καταρτίζει αυστηρό πρόγραμμα λιτότητας.

2. Ταυτόχρονα θα ζητούν από την πλειοψηφία των κατόχων κρατικών ομολόγων (ιδιώτες, τράπεζες, κ.λπ.) να αποδεχτούν επιμήκυνση της περιόδου αποπληρωμής των κρατικών ομολόγων.

3. «Αυτομάτως θα τίθεται σε εφαρμογή μια προσωρινή επιμήκυνση».

4. Η διαδικασία θα διευκολύνεται από την ύπαρξη «ρήτρας συλλογικής δράσης» (collective action clause) που θα συνοδεύει, ενδεχομένως από το 2011, όλες τις εκδόσεις κρατικών ομολόγων της Ευρωζώνης. Η ύπαρξη της ρήτρας επιτρέπει στην πλειοψηφία των κατόχων ομολόγων (πιθανό ποσοστό 75%) να αποδέχεται πρόταση αναδιάρθρωσης του χρέους και να δεσμεύει το σύνολο των πιστωτών.

5. Στη συνέχεια τα κράτη-μέλη θα αναλύουν την κατάσταση και –χωρίς τη συμμετοχή του εν λόγω μέλους– θα αποφασίζουν αν «επιπλέον επιμήκυνση, πιθανώς συνοδευόμενη από ενέσεις ρευστότητας, επαρκεί».

6. Αν όχι, ένας διαμεσολαβητής θα καλείται να διαπραγματευτεί με τους κατόχους κρατικών ομολόγων ένα συνολικό σχέδιο αναδιάρθρωσης που θα περιλαμβάνει ονομαστική μείωση αξιών, δηλαδή «κούρεμα», ή νέες εγγυήσεις.

7. Αν και αυτή η ρύθμιση δεν αρκεί, τότε θα ακολουθεί η πλήρης αναδιάρθρωση χρέους. «Τότε οι τίτλοι θα παρακρατούνται και οι λοιπές υποχρεώσεις θα βαραίνουν τους πιστωτές».

Δήλωση Σόιμπλε

'Επειτα απόαντιδράσεις την Παρασκευή ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών δήλωσε ότι ο μελλοντικός μηχανισμός βοήθειας θα είναι «παρόμοιος» με τον ευρωπαϊκό μηχανισμό που ισχύει σήμερα. «Θα συμπεριλάβει το ΔΝΤ, θα βασίζεται στη διαδικασία και τις εμπειρίες που είναι γνωστές και αποδεδειγμένες», δήλωσε σε Γερμανούς βουλευτές ο κ. Σόιμπλε. Βεβαίως, σύμφωνα με τον Γερμανό υπουργό Οικονομικών, ο μελλοντικός μηχανισμός «θα πρέπει να περιλαμβάνει και τους ιδιώτες πιστωτές».

Το φθινόπωρο των αποφάσεων...

Πολλοί αναρωτιούνται στην Ελλάδα για τη στάση της Αγκελα Μέρκελ: «Μα καλά, τι θέλει; Να διαλύσει την Ευρώπη;». Στο εσωτερικό της χώρας της όμως η στάση της έχει μεγάλη απήχηση. Το περιοδικό Spiegel διαπιστώνει ότι η καγκελάριος έχει εγκαταλείψει την προσπάθεια να εξασφαλίσει διακομματική συναίνεση και ουσιαστικά έχει εγκαινιάσει μια παρατεταμένη προεκλογική εκστρατεία. Πρώτος στόχος της οι κρίσιμες εκλογές στη Βάδη- Βυρτεμβέργη την άνοιξη και δεύτερος η επανεκλογή της το 2013.

Η ίδια η Μέρκελ κάνει λόγο για το «φθινόπωρο των αποφάσεων» ύστερα από πολύμηνη κυβερνητική αδράνεια. Συντάσσει την εγχώρια ατζέντα προτεραιοτήτων και τη φέρνει στα μέτρα της. Η πρόσφατη απειλή πιθανής τρομοκρατικής επίθεσης συσπειρώνει τους πολίτες γύρω της και την καθιστά αυτόματα εθνική «μητερούλα» (Mutti), στην ποδιά της οποίας θα κουρνιάσουν οι τρομοκρατημένοι Γερμανοί. Εχει πείσει την κοινή γνώμη ότι προασπίζει τα εθνικά συμφέροντα, όταν εμμένει στην εμπλοκή ιδιωτών στον μελλοντικό μηχανισμό στήριξης, που θα ενεργοποιηθεί μετά το 2013. Επιπλέον, η συνεχιζόμενη σφιχτή δημοσιονομική πολιτική που ακολουθεί, παρόλο που η οικονομική κατάσταση στη Γερμανία έχει βελτιωθεί αισθητά το 2011, της δίνει τη δυνατότητα να προχωρήσει σε γενναιόδωρες φοροελαφρύνσεις την κρίσιμη εκλογική χρονιά, δηλαδή σε τρία χρόνια.

Πηγή: newscode