Nέα διάσταση στο σίριαλ «ευρώ ή δραχμή»

Εναλλακτικές λύσεις για τις επιπτώσεις που θα έφερνε στις οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ενωσης μια πιθανή έξοδος της χώρας μας από το ευρώ...
Εναλλακτικές λύσεις για τις επιπτώσεις που θα έφερνε στις οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ενωσης μια πιθανή έξοδος της χώρας μας από το ευρώ εξετάζουν η Κομισιόν και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, δίνοντας νέα διάσταση στο σίριαλ «ευρώ ή δραχμή» που ξεκίνησε πριν από μερικούς μήνες. Σε μια απόρρητη έκθεση 50 σελίδων, που συνέταξαν οι νομικές υπηρεσίες των Βρυξελλών και της Φρανκφούρτης και εξετάζουν τώρα οι πολιτικοί στις πρωτεύουσες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, «παίζεται» το μέλλον της χώρας μας. Η απόρρητη έκθεση έχει τρία σενάρια, τα οποία είναι τα εξής: Αποβολή κράτους-μέλους από το ευρώ με απόφαση των υπόλοιπων χωρών-μελών. Η έκθεση αναφέρει ότι «συλλογικό δικαίωμα στην αποπομπή κράτους-μέλους από την Ευρωζώνη δεν προβλέπεται από τη Συνθήκη της ΕΕ». Ωστόσο, επισημαίνεται ότι από νομικής άποψης υπάρχουν περιθώρια ανάπτυξης μιας σχετικής «επιχειρηματολογίας σε νέες βάσεις». Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται «εναλλακτικοί δρόμοι για να παραμεριστεί ένα κράτος-μέλος που προβαίνει σε παραβιάσεις». Αναλυτικότερα, διερευνώνται προτάσεις όπως «η ενισχυμένη συνεργασία των υπόλοιπων χωρών» ή ακόμη και η πιο ακραία λύση «της υπογραφής μιας νέας Συνθήκης με αποκλεισμό του παραβάτη». Βέβαια, αναγνωρίζεται ότι «η περιθωριοποίηση ενός κράτους-μέλους δεν είναι κάτι το ιδανικό, αλλά δεν μπορεί και να αποκλειστεί πλήρως ως ενδεχόμενο». Ενα κράτος μπορεί να αποφασίσει μονομερώς την έξοδό του από την Ευρωζώνη. Το σενάριο αυτό, σύμφωνα με την έκθεση, θα μπορούσε να είναι η λογική συνέχεια ενός αρνητικού αποτελέσματος σε δημοψήφισμα με αντικείμενο τη συμμετοχή της χώρας στο ευρώ. Σε αυτήν την περίπτωση, και με βάση τη Συνθήκη, η συγκεκριμένη χώρα θα πρέπει να αποχωρήσει και από την ΕΕ. Ωστόσο, όπως υπενθυμίζει η ίδια έκθεση, η ρήτρα αποχώρησης από την ΕΕ, που προβλέπει η Συνθήκη, δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένες πρόνοιες για τις χώρες που έχουν υιοθετήσει το ευρώ. Και αυτό γιατί, όπως υποστηρίζεται, στόχος είναι να μην επιτραπεί η έξοδος από το ενιαίο νόμισμα λόγω των απρόβλεπτων συνεπειών που θα είχε μια παρόμοια εξέλιξη για τις χώρες που θα παρέμεναν στο ευρώ. Με άλλα λόγια, διαμηνύεται ότι η μονομερής απόφαση για έξοδο από το ευρώ συνεπάγεται και έξοδο από την ΕΕ. «Η συμμετοχή σε όλα ή αποχώρηση από όλα» είναι το πνεύμα των αποφάσεων της ΕΕ. Συμφωνημένη έξοδος από το ευρώ. Πρόκειται για μια καθαρά πολιτική απόφαση, η οποία θα επέτρεπε σε μια χώρα να αποχωρήσει από το ευρώ αλλά να παραμείνει στην ΕΕ. Παρά το γεγονός ότι κάτι τέτοιο δεν προβλέπεται από τη Συνθήκη, η έκθεση εκτιμά ότι οι «γκρίζες ζώνες» της ίδιας της Συνθήκης αφήνουν κάποιο παράθυρο για να δρομολογηθεί μια τέτοια εξέλιξη. Βέβαια αναγνωρίζεται ότι αυτή η επιλογή ενέχει τον κίνδυνο να είναι μακροχρόνια και γεμάτη «παγίδες». Και αυτό γιατί θα πρέπει να επαναπροσδιοριστούν κρίσιμα ζητήματα όπως τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των κρατών-μελών, η επαναδιαπραγμάτευση της ισοτιμίας του νέου εθνικού νομίσματος με το ευρώ, ο τρόπος προστασίας της χώρας από κερδοσκοπικές επιθέσεις, η διαφύλαξη των αποταμιεύσεων, καθώς και η οχύρωση των τραπεζών.