ΕΘΝΙΚΑ

Νέα ελληνοαμερικανική αμυντική συμφωνία: Τι δίνει και τι παίρνει η Ελλάδα

Δένδιας Μπλίνκερν ελληνοαμερικανική συμφωνία
Η Ελλάδα υπέγραψε με τις ΗΠΑ την ανανέωση της διμερούς συμφωνίας αμυντικής συνεργασίας.
Associated Press/Jonathan Ernst

Ποια είναι τα οφέλη για την Ελλάδα από την αμυντική συμφωνία με τις ΗΠΑ.

Ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας, υπέγραψε με τον Αμερικανό ομόλογο του, Άντονι Μπλίνκεν, την ανανέωση της διμερούς συμφωνίας αμυντικής συνεργασίας.

Ο κ. Δένδιας σε δηλώσεις του σε δημοσιογράφους ανέφερε τα εξής: «Είχα τη χαρά και την τιμή προ ολίγου να υπογράψω την Τροποποίηση της Αμυντικής Συμφωνίας της Ελληνικής Δημοκρατίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μια Συμφωνία που κατοχυρώνει τα ελληνικά συμφέροντα, και μια Συμφωνία η οποία θεωρούμε ότι δημιουργεί μια ασπίδα προστασίας της χώρας μας. Επίσης, δημιουργεί ένα κέλυφος κάτω από το οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να επενδύσουν στην Ελλάδα, στη βελτίωση όχι μόνο των αμυντικών εγκαταστάσεων της χώρας, αλλά και επίσης μέσα σε ένα ευρύτερο και γενικότερο πλαίσιο συνεργασίας, το οποίο δημιουργείται και βελτιώνεται».

Γιατί η ανωτέρω εξέλιξη θωρακίζει την Ελλάδα και προωθεί τα ελληνικά συμφέροντα;

1.Επιβεβαιώνεται από τις ΗΠΑ ο στρατηγικός και σταθεροποιητικός ρόλος της Ελλάδας στην περιοχή των Βαλκανίων και της Μέσης Ανατολής.

Όπως είναι γνωστό και όπως αποδεικνύουν οι αναδυόμενες συμμαχίες (QUAD, AUKUS), οι ΗΠΑ αποδεσμεύονται από την Ευρώπη και βασική προτεραιότητα είναι η περιοχή του Ινδό-Ειρηνικού.

Στο πλαίσιο αυτό, οι ΗΠΑ επιλέγουν την Ελλάδα, ως μια από τις ελάχιστες ευρωπαϊκές χώρες, στις οποίες επενδύουν για το μέλλον, ενισχύοντας το γεωπολιτικό και στρατηγικό τους αποτύπωμα, με συμβατική δέσμευση που θα ακολουθηθεί ανεξαρτήτως του ενοίκου του Λευκού Οίκου, καθώς είναι τουλάχιστον πενταετής η διάρκεια της συμφωνίας.

Η μεγαλύτερη διάρκεια είναι προφανές ότι επιτρέπει στη συμφωνία να μην εξαρτάται από τη συγκυρία της στιγμής στις σχέσεις των ΗΠΑ με άλλα κράτη της περιοχής και προσδίδει μακροπρόθεσμα χαρακτηριστικά στη δέσμευσή τους να επενδύσουν γεωπολιτικά και στρατηγικά στην Ελλάδα.

Επισημαίνεται ότι την ίδια ώρα που οι ΗΠΑ επενδύουν στην Ελλάδα, σε αντιδιαστολή και σε αντίθεση με το παρελθόν, δεν υπάρχει αντίστοιχη κίνηση προς την Τουρκία.

Οι ΗΠΑ, για πρώτη φορά δεν μας βάζουν στο "ίδιο καλάθι".

Αντιθέτως, οι ΗΠΑ δεν πτοούνται από την προκλητική συμπεριφορά της Τουρκίας και δε διστάζουν να αναπτύξουν τις δυνάμεις τους στην Ελλάδα.

Η επιλογή της Αλεξανδρούπολης υποδηλώνει μεταξύ άλλων την αμερικανική βούληση ενίσχυσης της ασφάλειας της Νοτιο-Ανατολικής Ευρώπης, αλλά με παράκαμψη των Στενών, με ό,τι οφέλη αυτό συνεπάγεται για τη περιοχή του Έβρου και ευρύτερα της Θράκης.

Η διμερής σχέση έχει περάσει σε επίπεδο χωρίς σύγκριση στην διακοσαετή ιστορία των δύο κρατών.

2.Η κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα της χώρας θωρακίζεται περαιτέρω, τόσο μέσω της ρητής αναφοράς στο κείμενο της συμφωνίας, αλλά και της παρουσίας αμερικανικών δυνάμεων σε περιοχές κλειδιά, όπως ο Έβρος ή η Κρήτη.

Η Αμερικανική πλευρά επιβεβαιώνει, τρεις δεκαετίες μετά την αρχική συμφωνία, σε ένα εντελώς διαφορετικό γεωπολιτικό περιβάλλον πλέον, την προστασία της εδαφικής ακεραιότητας της Ελλάδας.

Στην επιστολή αναφέρεται επί λέξη ότι η νέα Συμφωνία “επεκτείνει την στρατηγική αμυντική μας εταιρική σχέση” και “έμπρακτα καταδεικνύει την σταθερή μας αποφασιστικότητα για προάσπιση κυριαρχίας εδαφικής ακεραιότητας κατά απειλητικών δράσεων και ένοπλων επιθέσεων”.

3.Οι ΗΠΑ ουσιαστικά καταδικάζουν το casus belli για πρώτη φορά σε συμβατικό κείμενο. Με την επιβεβαίωση της απόφασης για αμοιβαία προστασία της κυριαρχίας και εδαφικής ακεραιότητας κατά ενεργειών που απειλούν την ειρήνη περιλαμβανομένης της ένοπλης επίθεσης, καθώς και με τη δέσμευση των δυο πλευρών να αποτρέψουν τέτοιες ενέργειες, αλλά και να αντιταχθούν σε αυτές, είναι η πρώτη φορά που αποτυπώνεται σε συμβατικό κείμενο με τις ΗΠΑ η ουσιαστική απόρριψη της τουρκικής επεκτατικής πολιτικής (το casus belli είναι του 1995, άρα μετά την υπογραφή της MDCA).

4.Οι ΗΠΑ επενδύουν σε Ελληνικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε καίριες περιοχές στρατηγικής σημασίας, όπως ο Έβρος και η Κρήτη.

Η επιλογή στρατοπέδου πλησίον της Αλεξανδρούπολης και του Ναύσταθμου της Σούδας, στη συνέχεια των γεγονότων του Έβρου, του "τουρκο-λιβυκού μνημονίου" και των προκλήσεων της Τουρκίας στις περιοχές αυτές, ενισχύει το αμερικανικό αποτύπωμα σε περιοχές καίριας σημασίας για την χώρα μας.

Παράλληλα, όμως επιτρέπει την χρήση των εκσυγχρονισμένων εγκαταστάσεων από τις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις.

Βασικοί κανόνες για κάθε επένδυση είναι η σταθερότητα και η προοπτική ότι η επένδυση θα αποδώσει σε βάθος χρόνου.

Στην κατεύθυνση αυτή, η πενταετία θα επιτρέψει την έγκριση των κονδυλίων από το Αμερικανικό Κογκρέσο.

Εξάλλου, η αρχική συμφωνία του 1990 είχε οκταετή διάρκεια και προβλεπόταν περίοδος 17 μηνών για τον τερματισμό της, εφόσον καταγγέλλονταν από μία πλευρά.

Η συμφωνία είναι πενταετής, με περίοδο "χάριτος", εφόσον μία από τις δύο πλευρές την καταγγείλει, δύο ετών.

5.Η συμφωνία με τις ΗΠΑ, λίγες ημέρες μετά την συμφωνία με τη Γαλλία, καθώς και τις συμφωνίες με τα ΗΑΕ, δημιουργούν μια ασπίδα προστασίας για την Ελλάδα, η οποία υπερβαίνει δεσμεύσεις σε πολυμερή σχήματα.

Στρατηγικοί σύμμαχοι της Ελλάδας επενδύουν διμερώς στην χώρα μας, ενισχύοντας υπάρχουσες δεσμεύσεις στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ, υποδηλώνοντας έτσι την ιδιαίτερη σημασία που αποδίδουν στην προστασία και ευημερία της χώρας μας.

Παράλληλα στρατηγικοί σύμμαχοι, εκτός των πολυμερών σχημάτων, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα επενδύουν στην άμυνα της Ελλάδας, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για ενίσχυση των δεσμών με άλλους εταίρους.

6.Η Ελλάδα καθίσταται κρίσιμος παράγοντας στον πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης, ενισχύει την Ευρωπαϊκή Άμυνα και παράλληλα ενδυναμώνει τον διατλαντικό δεσμό, τηρώντας στο ακέραιο τις συμμαχικές της δεσμεύσεις στο ΝΑΤΟ.

Η συμφωνία με την Γαλλία ενδυναμώνει την θέση της Ελλάδας στην Ευρώπη.

Παράλληλα, η Ελλάδα, με την αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού προηγμένης τεχνολογίας, συνεισφέρει στην κατανομή των βαρών μεταξύ Ευρωπαίων συμμάχων και των ΗΠΑ εντός του ΝΑΤΟ. Επίσης ενισχύονται οι αμυντικές δυνατότητες τόσο της ΕΕ, όσο και του ΝΑΤΟ.

Η συμφωνία με τις ΗΠΑ αποτελεί απόδειξη ότι η στρατηγική σχέση της Ελλάδας με τις ΗΠΑ παραμένει ακέραια και δυναμική.

Οι δύο συμφωνίες αλληλοσυμπληρώνονται και δεν είναι ανταγωνιστικές. Αποτελούν σημεία σταθμούς στις προσπάθειες που καταβάλλει η Ελλάδα για την Ευρωπαϊκή, καθώς και την Ευρω-Ατλαντική ασφάλεια.

Η Ελλάδα εργάζεται για την περαιτέρω ενδυνάμωση των σχέσεων ΕΕ-ΗΠΑ, σε όλους τους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της ασφάλειας, ενισχύοντας τον γεωστρατηγικό της ρόλο στη σταθερότητα της περιοχής.

7.Η συμφωνία επιτρέπει την επέκταση του Αμερικανικού αποτυπώματος, συμπεριλαμβανομένων άλλων νησιών, στο μέλλον.

Η συμφωνία δεν αποκλείει την μελλοντική αμερικανική παρουσία στα Ελληνικά νησιά, πέραν της Κρήτης.

Αντιθέτως, υπάρχει ρητή πρόβλεψη στη συμφωνία για επέκταση και σε άλλες εγκαταστάσεις.

Στην παρούσα συγκυρία, η Αμερικανική πλευρά, για λόγους στρατηγικούς που αφορούν τις αμερικανικές γεωγραφικές επιλογές γενικότερα, αλλά και για οικονομικούς λόγους, δεν επιθυμούσε, στην παρούσα τουλάχιστον συγκυρία, να δεσμευτεί άμεσα για άλλες περιοχές.

Τίποτα δεν εμποδίζει την αναθεώρηση της συμφωνίας με την αύξηση των τοποθεσιών, εφόσον το επιβάλουν οι συνθήκες.

Μπλίνκεν: Ενδυναμώνεται η ελληνοαμερικανική συνεργασία

Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Άντονι Μπλίνκεν, τόνισε ότι «Ενδυναμώνουμε την ελληνοαμερικανική συνεργασία σήμερα» και πρόσθεσε ότι «Η χώρα μας είναι ευγνωμονούσα στην Ελλάδα», σημειώνοντας ότι «είστε ένας αξιόπιστος σύμμαχος ιδιαίτερα στο θέμα του Αφγανιστάν»

Ακόμη, υπογράμμισε ότι «Η Ελλάδα είναι πυλώνας σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο». Προανήγγειλε την συνδρομή των ΗΠΑ την επομένη των φυσικών καταστροφών που οφείλονται στην κλιματική αλλαγή.

Μπλίνκεν σε Μητσοτάκη: Περιφερειακός ηγέτης και πυλώνας σταθερότητας η Ελλάδα

Ο κύριος Μπλίνκεν αναφέρεται στις άριστες διμερείς σχέσεις, οι οποίες φθάνουν σε «νέα ύψη» και σημειώνει ότι οι δύο χώρες «θα βγουν ισχυρότερες από τις προκλήσεις της παγκόσμιας πανδημίας μαζί».

«Θα συνεχίσουμε να οικοδομούμε δεσμούς μεταξύ των κυβερνήσεων μας μέσω του Στρατηγικού Διαλόγου ΗΠΑ - Ελλάδας, τον οποίο έχουμε την τιμή να φιλοξενήσουμε φέτος στην Ουάσινγκτον για τον τρίτο γύρο» επισημαίνει ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών.

Αναφερόμενος στην ανανέωση της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA), σε άλλο σημείο της επιστολής, ο κύριος Μπλίνκεν υπογραμμίζει τα εξής: «Επεκτείνει τη στρατηγική αμυντική εταιρική σχέση και εμφανώς δείχνει τη σταθερή μας αποφασιστικότητα να διαφυλάξουμε και να προστατεύσουμε αμοιβαία την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα των χωρών μας έναντι ενεργειών που απειλούν την ειρήνη, συμπεριλαμβανομένης της ένοπλης επίθεσης ή της απειλής αυτής».

Ο κύριος Μπλίνκεν υπογραμμίζει ότι: «Πιστεύουμε ακράδαντα στον σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας, καθώς και των κυριαρχικών δικαιωμάτων και της δικαιοδοσίας σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας». Στην επιστολή επισημαίνεται ακόμη η δέσμευση της κυβέρνησης Biden «να διασφαλίσει τη σταθερότητα και την ευημερία σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο».

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών στη Βάση της Σούδας, καθώς υπογραμμίζει ότι «oι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνωρίζουν τον ζωτικό ρόλο των δραστηριοτήτων Ναυτικής Υποστήριξης (NSA) στη Σούδα και άλλων εγκαταστάσεων, στις οποίες οι ΗΠΑ μπορούν να εκπαιδεύουν ή να επιχειρούν στην ηπειρωτική χώρα ή στα νησιά, για την εξασφάλιση των κοινών μας αμυντικών στόχων και ευχαριστούν την Ελλάδα για τη συνέχιση της υποστήριξης στη διευρυμένη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην Ελλάδα».

Δείτε ΕΔΩ ολόκληρη την επιστολή του Άντονι Μπλίνκεν

Τα οφέλη για την Ελλάδα με βάση την επιστολή Μπλίνκεν προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη

Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Εξωτερικών, στην επιστολή του Αμερικανού ΥΠΕΞ προς τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη τονίζεται με σαφήνεια ότι ηΕλλάδα αναγνωρίζεται ως πυλώνας σταθερότητας και «περιφερειακός ηγέτης».

Κατά πρώτον, στην επιστολή του ο Αμερικανός ΥΠΕΞ αναγνωρίζει τον ρόλο της Ελλάδας ως «περιφερειακού ηγέτη» καθώς και «πυλώνα σταθερότητας», υποδηλώνοντας έτσι ότι οι ΗΠΑ επιθυμούν η χώρα μας να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στην περιοχή, τόσο με την προώθηση της Ευρωπαϊκής προοπτικής των Δυτικών Βαλκανίων, όσο και ως παράγων σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Παράλληλα η επιστολή επιβεβαιώνει τις άριστες διμερείς σχέσεις, οι οποίες «φτάνουν σε νέα ύψη».

Ένα δεύτερο σημαντικό στοιχείο που προκύπτει από την επιστολή Μπλίνκεν είναι ότι υπογραμμίζεται η δέσμευση των ΗΠΑ για την αμοιβαία προστασία της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ελλάδας από απειλές ή ένοπλη επίθεση.

Η σχετική αναφορά, η οποία περιλαμβάνεται επίσης στην Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας, επαναλαμβάνεται, αυτή τη φορά σε μονομερές πολιτικό κείμενο που δεσμεύει αποκλειστικά τις ΗΠΑ, υποδηλώνοντας έτσι την δέσμευση της χώρας αυτής για την προστασία της Ελλάδας έναντι κάθε είδους εξωτερικής απειλής.

Εξίσου σημαντική είναι και η ρητή αναφορά στην επιστολή για τη δυνατότητα ανάπτυξης αμερικανικών δυνάμεων σε ελληνικά νησιά πέραν της Κρήτης.

Σε μια πολιτικά δεσμευτική κίνηση, οι ΗΠΑ τονίζουν ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούν να επιχειρούν ή να πραγματοποιούν εκπαιδευτικές ασκήσεις τόσο στην ηπειρωτική Ελλάδα, όσο και σε νησιά.

Με τον τρόπο αυτό, οι ΗΠΑ επιβεβαιώνουν de facto την άσκηση πλήρους κυριαρχίας της Ελλάδας στα νησιά της και βεβαίως την δυνατότητα στρατιωτικοποίησης τους.

Παράλληλα, για πρώτη φορά, οι ΗΠΑ, στην επιστολή Μπλίνκεν, κάνουν ρητή αναφορά στην ανάγκη σεβασμού της κυριαρχίας και εδαφικής ακεραιότητας, καθώς και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας στη βάση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.

Η αναφορά σε κυριαρχικά δικαιώματα αποτελεί ένα εξαιρετικά σημαντικό νέο στοιχείο, καθώς οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν και ζητούν τον πλήρη σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), καθώς και στην υφαλοκρηπίδα της.

Επίσης, αν και οι ΗΠΑ δεν έχουν υπογράψει την UNCLOS, υπογραμμίζουν ότι το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας αποτελεί μέρος του εθιμικού δικαίου, είναι δεσμευτικό για όλες τις χώρες και διέπει την οριοθέτηση των ζωνών αυτών.

Τέλος, γίνεται αναφορά στο κοινό αξιακό πλαίσιο των δύο κρατών. Στην επιστολή γίνεται αναφορά στην κοινή αφοσίωση Ελλάδας και ΗΠΑ στις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της κοινωνικής προόδου, την οποία αντικατοπτρίζει η ανανεωμένη MDCA.

Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Newsbomb.gr.

Ρoή Ειδήσεων