Η ΕΥΠ αποχαρακτήρισε έγγραφα για την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου - Τι αποκαλύπτεται

Πολύτιμο, και ανέκδοτο μέχρι τώρα, αρχειακό υλικό, που απηχεί το πνεύμα της εποχής, αλλά και τις προτεραιότητες του κράτους, κυρίως έναντι της "κομμουνιστικής απειλής", όπως αναφερόταν
Η ΕΥΠ αποχαρακτήρισε έγγραφα για την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου - Τι αποκαλύπτεται

Η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών προχωρά σε μια νέα δημοσιοποίηση αποχαρακτηρισμένων εγγράφων από το ιστορικό της αρχείο, ανοίγοντας αυτή τη φορά ένα «παράθυρο» στα πρώτα χρόνια λειτουργίας της και σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων.

Μετά τη δημοσιοποίηση, τον Νοέμβριο του 2024, των Δελτίων Πληροφοριών για την Κύπρο της περιόδου Ιουλίου–Αυγούστου 1974, η Υπηρεσία συνεχίζει τη διαδικασία ανάδειξης του αρχειακού της υλικού με πιο συστηματικό και οργανωμένο τρόπο, στο πλαίσιο μιας σταδιακής πολιτικής αποχαρακτηρισμού που βασίζεται στην παρέλευση του ελάχιστου χρονικού ορίου των 50 ετών.

photo-2026-04-01-12-52-33.jpg

Τώρα δόθηκαν στη δημοσιότητα 123 έγγραφα, συνολικής έκτασης περίπου 2.000 σελίδων, τα οποία αφορούν την περίοδο 1953–1959 και προέρχονται από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας της τότε ΚΥΠ, της υπηρεσίας που προηγήθηκε της σημερινής ΕΥΠ.

stigmiotypo-o8onhs-2026-04-01-130651.jpg
stigmiotypo-o8onhs-2026-04-01-130638.jpg

Το υλικό περιλαμβάνει δελτία πληροφοριών, εκτιμήσεις και αναλύσεις που σχετίζονται με τις χώρες του σοβιετικού συνασπισμού, δραστηριότητες Ελλήνων του εξωτερικού, την εσωτερική κατάσταση της χώρας σε σχέση με την κομμουνιστική δράση, αλλά και ζητήματα που άπτονται περιοχών ιδιαίτερου εθνικού ενδιαφέροντος, όπως τα Βαλκάνια, η Τουρκία και η Μέση Ανατολή.

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΤΑ ΑΠΟΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΕΝΑ ΕΓΓΡΑΦΑ

Πρόκειται για έγγραφα που αποτυπώνουν με χαρακτηριστικό τρόπο το πολιτικό και ιστορικό κλίμα της εποχής, καθώς συντάχθηκαν σε μια περίοδο όπου η Ελλάδα βρισκόταν ακόμη υπό τη σκιά του μετεμφυλιακού διχασμού, ενώ ο Ψυχρός Πόλεμος καθόριζε σε μεγάλο βαθμό τις προτεραιότητες, τις ανησυχίες και τις εκτιμήσεις των υπηρεσιών ασφαλείας.

Όπως είναι φυσικό, η γλώσσα, η θεματολογία και οι αποτιμήσεις των εγγράφων αντανακλούν τις αντιλήψεις της εποχής, προσφέροντας σήμερα πολύτιμο υλικό όχι μόνο για τους ιστορικούς, αλλά και για κάθε ενδιαφερόμενο που επιθυμεί να μελετήσει τον τρόπο με τον οποίο η ελληνική κρατική μηχανή αντιλαμβανόταν τις διεθνείς και εσωτερικές εξελίξεις στα μέσα του 20ού αιώνα.

Αποσπάσματα από τα αποχαρακτηρισμένα έγγραφα:

stigmiotypo-o8onhs-2026-04-01-215314.jpg

Έγγραφο προειδοποιεί για τις προπαγανδιστικές τακτικές του ΚΚΕ

stigmiotypo-o8onhs-2026-04-01-215608.jpg

Στις σχολές της Αστυνομίας καθιερώνεται μάθημα "κομμουνισμός και αντικομμουνισμός". Αντίστοιχες ενέργειες περιγράφονται και για τις στρατιωτικές σχολές

stigmiotypo-o8onhs-2026-04-01-220117.jpg

Το 1954 η ΚΥΠ έδινε σαφείς οδηγίες για την ανάσχεση του κινδύνου, όπως αναφερόταν, διείσδυσης κομμουνιστών στις Ένοπλες Δυνάμεις

stigmiotypo-o8onhs-2026-04-01-220106.jpg
stigmiotypo-o8onhs-2026-04-01-220343.jpg

Η ΚΥΠ προτείνει τα ταχυδρομικά δέματα προς κομμουνιστές κρατούμενους να μην παραδίδονται αλλά να επιστρέφονται στον αποστολέα, καθώς κάτι τέτοιο δεν θα έπληττε το κύρος της χώρας, ενώ αν παραδίνονταν, θα "ενισχύονταν οι κομμουνιστές"

stigmiotypo-o8onhs-2026-04-01-220844.jpg

Η λίστα με τους κομμουνιστές κρατούμενους στις φυλακές της χώρας. Η ΚΥΠ σε ειδικό έγγραφο προτείνει οδηγίες για τη μεταχείρισή τους αλλά και ειδικές δράσεις - όπως κινηματογραφικές προβολές- για τη «μεταστροφή» τους

stigmiotypo-o8onhs-2026-04-01-221319.jpg

Λήψη μέτρων για την παρακολούθηση των Ελλήνων που φοιτούν στο εξωτερικό, για "προστασία από τον κομμουνισμό"

stigmiotypo-o8onhs-2026-04-01-221550.jpg

Ένας πρώην κομμουνιστής που αποφυλακίστηκε έγινε στη συνέχεια πράκτορας της ΚΥΠ και προτείνει τρόπους διαχείρισης των κομμουνιστών στις φυλακές

stigmiotypo-o8onhs-2026-04-01-221607.jpg
stigmiotypo-o8onhs-2026-04-01-222001.jpg

Ενημερωτικό σημείωμα του Νοεμβρίου 1954 για την εξάρθρωση κομμουνιστικού δικτύου κατασκοπείας. Στο σημείωμα αναφέρονται τα ονόματα των συλληφθέντων και η δράση τους

stigmiotypo-o8onhs-2026-04-01-222335.jpg

Ορισμένα από τα αντικομμουνιστικά μέτρα που προτείνονται από την ΚΥΠ το 1955

stigmiotypo-o8onhs-2026-04-01-222937.jpg

Από τον έλεγχο της αλληλογραφίας των κομμουνιστών κρατουμένων, η ΚΥΠ φτάνει σε ορισμένα συμπεράσματα, μεταξύ αυτών και ότι πολλοί κομμουνιστές που εξορίστηκαν ή κατέφυγαν στο εξωτερικό, πασχίζουν να επαναπατριστούν, εξαιτίας των κακών συνθηκών διαβίωσής τους

stigmiotypo-o8onhs-2026-04-01-223358.jpg

Ο αριθμός των Ελλήνων κομμουνιστών που διαβιούν το 1957 σε χώρες του παραπετάσματος. Οι περισσότεροι, βρίσκονταν στη Γιουγκοσλαβία και στη Σοβιετική Ένωση

stigmiotypo-o8onhs-2026-04-01-223703.jpg

Το 1958 και 9 χρόνια μετά τη λήξη του Εμφυλίου, η ΚΥΠ προειδοποιεί για την «επικίνδυνη διόγκωση του κομμουνισμού» και αναφέρει και τις αιτίες

stigmiotypo-o8onhs-2026-04-01-223716.jpg
Σχόλια