Ο Κίμων, η φρεγάτα «Κίμων» και η Κύπρος

Μετά την επίθεση Αμερικανών και Ισραηλινών στο Ιράν, η Κύπρος αποτελεί, κυρίως λόγω της παρουσίας εκεί δύο βρετανικών βάσεων, στο Ακρωτήρι και τη Δεκέλεια, πιθανό στόχο αντιποίνων από ιρανικής πλευράς.

Ήδη κάποια drones φαίνεται ότι εκτοξεύθηκαν προς τη Βάση του Ακρωτηρίου από ιρανικής (;) πλευράς. Η Ελλάδα, η οποία με τις Συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου είναι μαζί με το Ηνωμένο Βασίλειο και την Τουρκία εγγυήτρια δύναμη στην Κύπρο, αλλά και λόγω των ακατάλυτων δεσμών αιώνων με τον ελληνισμό της μαρτυρικής Μεγαλονήσου έσπευσε να στείλει στην Κύπρο τη νεότευκτη φρεγάτα «Κίμων», τη φρεγάτα «Ψαρά» και 4 F-16 viper μεταδίδοντας έτσι ένα αίσθημα ασφάλειας στους Κύπριους.

Είναι γνωστή η φράση «η ιστορία επαναλαμβάνεται». Κάποιες φορές αυτό γίνεται στην κυριολεξία, κάποιες άλλες όχι. Με την αποστολή στην Κύπρο της φρεγάτας belh@rra «Κίμων» η φράση αυτή φαίνεται ότι βρίσκει την απόλυτη δικαίωσή της καθώς ο Κίμων, ο σπουδαίος στρατιωτικός και πολιτικός της αρχαιότητας «επιστρέφει» εκεί που άφησε την τελευταία του πνοή το 449 π.Χ.

Ποιος ήταν ο Κίμων;

Ο Κίμων ήταν Αθηναίος στρατιωτικός και πολιτικός της αρχαιότητας. Το έτος γέννησής του δεν είναι γνωστό με βεβαιότητα. Αναφέρεται ότι γεννήθηκε το 510 π.Χ. ενώ σύμφωνα με άλλες πηγές γεννήθηκε το 506 π.Χ. Πατέρας του ήταν ο Μιλτιάδης, ο νικητής της μάχης του Μαραθώνα το 490 π.Χ., που καταγόταν από το γένος των Φιλαϊδών και της Ηγισυπήλης, κόρης του βασιλιά της Θράκης Ολόρου. Επειδή και ο πατέρας του Θουκυδίδη λεγόταν Όλορος και ήταν θρακικής καταγωγής, δεν αποκλείεται να υπήρχε κάποια συγγένεια μεταξύ του Θουκυδίδη και της Ηγισυπήλης.

Ο νικητής των Περσών στον Μαραθώνα Μιλτιάδης, το 489 π.Χ. εκστράτευσε στη Νάξο με επιτυχία και στην Πάρο, την οποία απέτυχε να καταλάβει. Κατά την εκστρατεία αυτή τραυματίστηκε σοβαρά στο πόδι και όταν επέστρεψε στην Αθήνα με ενέργειες των πολιτικών του αντιπάλων οδηγήθηκε σε δίκη.

Στο δικαστήριο έφτασε με φορείο καθώς δεν μπορούσε να περπατήσει. Ο μόνος που τον υπερασπίστηκε ήταν ο αδελφός του Στησαγόρας. Ο Μιλτιάδης καταδικάστηκε να πληρώσει πρόστιμο 50 ταλάντων, ποσού πολύ μεγάλο για την εποχή. Αν και ήταν εύπορος δεν μπόρεσε να το πληρώσει. Οδηγήθηκε στη φυλακή και πέθανε από γάγγραινα. Το πρόστιμο υποχρεώθηκε να καταβληθεί από τον Κίμωνα, ο οποίος επίσης αδυνατούσε να το πληρώσει. Έτσι, οδηγήθηκε κι αυτός στη φυλακή!

Ο Κίμων βρέθηκε ξαφνικά να έχει χάσει τον πατέρα του, να βρίσκεται στη φυλακή και να πρέπει να πληρώσει ένα τεράστιο χρηματικό πρόστιμο. Η λύση σε όλα αυτά ήρθε μάλλον αναπάντεχα. Ο Μιλτιάδης είχε και μια κόρη, την Ελπινίκη, από άλλο γάμο. Ο Κίμων είχε σχέση μαζί της, ενώ σύμφωνα με άλλες πηγές την είχε παντρευτεί. Σύμφωνα με το Αττικό Δίκαιο επιτρεπόταν ο γάμος μεταξύ αδελφών που δεν ήταν «ομομήτριοι», δεν είχαν γεννηθεί δηλαδή από την ίδια μητέρα. Η Ελπινίκη λέγεται ότι είχε σχέσεις και με τον ζωγράφο Πολύγνωτο.

Όμως την ερωτεύτηκε ο Καλλίας, ένας από τους πλέον εύπορους Αθηναίους πολίτες. Προσφέρθηκε να πληρώσει τα 50 τάλαντα για να βγει από τη φυλακή ο Κίμων αρκεί να παντρευόταν την Ελπινίκη. Η Ελπινίκη δέχτηκε, ο Κίμων μετά την καταβολή των 50 ταλάντων από τον Καλλία βγήκε από τη φυλακή και μάλιστα, ο γαμπρός του, που εκτός από τις άλλες δραστηριότητές του ήταν και διπλωμάτης, τον βοήθησε αργότερα και στην πολιτική του σταδιοδρομία.

Πώς ο φιλήδονος και πότης Κίμων μετατράπηκε σε έναν μεγάλο Στρατηγό;

Οι συμπολίτες του παρομοίαζαν αρχικά τον Κίμωνα με τον παππού του, τον Κίμωνα τον Στησαγόρα, τρεις φορές ολυμπιονίκη στο τέθριππον, στον οποίον είχαν δώσει το προσωνύμιο «Κοάλεμος», δηλαδή «ανόητος, ηλίθιος». Σύντομα όμως ο γιος του Μιλτιάδη τους διέψευσε. Σύμφωνα με τον Πλούταρχο και τον Ίωνα, ποιητή από τη Χίο, ο Κίμων ήταν ψηλός, με ωραία χαρακτηριστικά και πλούσια, σγουρά μαλλιά.

Ωστόσο, επικρίνεται από σύγχρονούς του, όπως ο Στησίμβροτος ο Θάσιος, που γράφει ότι ο Κίμων δεν διδάχθηκε μουσική, ούτε τίποτα άλλο, δεν είχε ρητορική ικανότητα, ξεχώριζε όμως για τη γενναιότητα και την ειλικρίνειά του, αλλά και τα ψυχικά του χαρίσματα. Χαρακτηρίζεται «μάλλον Πελοποννήσιος στην ψυχή, απλός, αγροίκος και πάρα πολύ καλός». Είχε, όταν ήταν νέος, τη φήμη του «φιλήδονου» και «πολυπότη». Δύο από τις πολλές ερωμένες του ήταν η Αστερία και η Μνήστρα που αναφέρει ο ποιητής Μελάνθιος.

Άλλοι αποδίδουν στους πολιτικούς του αντιπάλους όλα αυτά. Ο Ηρόδοτος μάλιστα γράφει ότι το πρόστιμο των 50 ταλάντων δεν το πλήρωσε ο Καλλίας αλλά ο ίδιος ο Κίμων.

Το βέβαιο είναι ότι ο Κίμων άλλαξε μετά τον γάμο του με την Ισοδίκη, κόρη του Ευρυπτόλεμου και εγγονή του Μεγακλή από το γένος των Αλκμεωνιδών. Ο γάμος αυτός έγινε αφορμή να σταματήσει η διαμάχη μεταξύ Αλκμεωνιδών και Φιλαϊδών. Ο Κίμων επωφελήθηκε από αυτό το γεγονός και έγινε αρχηγός της αριστοκρατικής παράταξης της Αθήνας έχοντας και τη στήριξη του μεγάλου γένους των Κηρύκων, από το οποίο καταγόταν ο γαμπρός του Καλλίας. Ο Κίμων αγάπησε την Ισοδίκη και ο γάμος του τον έκανε ευτυχισμένο. Η θλίψη του όταν αυτή πέθανε πρόωρα ήταν πολύ μεγάλη, όπως φαίνεται κι από τις ελεγείες που συνέθεσε, μάλλον, ο ποιητής Αρχέλαος.

Η πρώτη φορά που ο Κίμων διακρίθηκε στα δημόσια πράγματα της Αθήνας ήταν λίγο πριν τη ναυμαχία της Σαλαμίνας (480 π.Χ.). Καθώς οι Πέρσες κινούνταν προς την Αθήνα ο Θεμιστοκλής προσπάθησε να πείσει τους συμπολίτες του να εγκαταλείψουν την πόλη. Ο Κίμων με τους φίλους του ανέβηκαν από τον Κεραμεικό στην Ακρόπολη, για να αφιερώσει ένα χαλινάρι στη θεά Αθηνά και να δείξει ότι η πόλη δεν είχε ανάγκη από ιππικό, αλλά από ναύτες.

Αφού αφιέρωσε το χαλινάρι πήρε μια ασπίδα από αυτές που ήταν κρεμασμένες στον ναό και, αφού προσευχήθηκε στην Αθηνά κατευθύνθηκε προς τη θάλασσα. Η ενέργεια αυτή του Κίμωνα προκάλεσε μεγάλη εντύπωση και πολλοί Αθηναίοι πήραν θάρρος και την ακολούθησαν. Στη ναυμαχία της Σαλαμίνας έδειξε μεγάλη γενναιότητα. Η δημοτικότητά του, χάρη και στην πραότητα και την εξυπνάδα του τράβηξαν την προσοχή του Αριστείδη, ο οποίος σκέφτηκε ότι μαζί με τον Κίμωνα θα μπορούσαν να επικρατήσει του Θεμιστοκλή από τον οποίο ο αθηναϊκός λαός είχε αρχίσει να κουράζεται. Έτσι, πολύ γρήγορα ο Κίμων προωθήθηκε στην ηγεσία της αριστοκρατικής παράταξης.

Ο Κίμων στη Θράκη: οι πρώτες του επιτυχίες εναντίον των Περσών

Λίγα χρόνια μετά τη ναυμαχία της Σαλαμίνας , ο Κίμων στάλθηκε ως Στρατηγός μαζί με τον Αριστείδη και τον Σπαρτιάτη Παυσανία, νικητή της μάχης των Πλαταιών (479 π.Χ.), στη Μικρά Ασία, για να απελευθερώσει τις ελληνικές πόλεις εκεί. Η τραχιά, αλαζονική και αυταρχική συμπεριφορά του Παυσανία, που μάλιστα σκότωσε και τη νεαρή Κλεονίκη από το Βυζάντιο, με την οποία είχε ζητήσει να συνευρεθεί ερωτικά, έκαναν τους συμμάχους να προσχωρήσουν στους Αθηναίους.

Η ηρεμία και η ανθρώπινη συμπεριφορά του Κίμωνα έπαιξαν μεγάλο ρόλο σε αυτό. Ο Παυσανίας, αφού κατηγορήθηκε για «μηδισμό» και καθαιρέθηκε από Αρχιστράτηγος, κατέλαβε το Βυζάντιο την αποικία των Μεγαρέων στη θέση της οποίας οικοδομήθηκε από τον Μέγα Κωνσταντίνο η Κωνσταντινούπολη. Ο Κίμων, ως Αρχιστράτηγος πλέον, με τη σύμφωνη γνώμη της Σπάρτης ανέλαβε να τον εκδιώξει, κάτι που πέτυχε. Ο Παυσανίας είχε πολύ άσχημο τέλος, μέσα στον ναό της Αθηνάς Χαλκιοίκου, στη γενέτειρά του Σπάρτη, το 470 π.Χ.

Σύμφωνα με τον ιστορικό Έφορο, ο Κίμων ξεκίνησε από το Βυζάντιο την εκκαθάριση των περσικών φρουρών που υπήρχαν ακόμα στις παραλιακές πόλεις της Θράκης. Η περιοχή ενδιέφερε ιδιαίτερα τους Αθηναίους, καθώς ήταν πλούσια σε χρυσό, άργυρο και ξυλεία. Το 476 π.Χ. ο Κίμων πληροφορήθηκε ότι οι Πέρσες της Ηιόνας, που διοικούσε ο Βόγης έκαναν επιθέσεις εναντίον των γειτονικών ελληνικών πόλεων. Η Ηιών (Ηιόνα) είχε ιδρυθεί από Ερετριείς αποίκους στην αριστερή όχθη του Στρυμόνα και καταλήφθηκε από τους Πέρσες στην κάθοδό τους προς τη νότια Ελλάδα.

Αν και οι γηγενείς Θράκες έδιναν εφόδια στους Πέρσες, ο Κίμων έφερε τον Βόγη σε δεινή θέση. Όμως αυτός, για να μην φανεί δειλός στον βασιλιά του δεν ήθελε να συνθηκολογήσει. Ο Κίμων με ένα ευφυές τέχνασμα, την αλλαγή του ρου του Στρυμόνα με τεχνικά μέσα γκρέμισε το πλίνθινο τείχος της πόλης, με τη διάβρωση του κάτω μέρος του περιβόλου του. Απελπισμένος ο Βόγης έβαλε φωτιά στην πόλη και κάηκε ο ίδιος και μαζί του οι συγγενείς, οι φίλοι και όλα τα πλούτη του. Έτσι παρέδωσε στον Κίμωνα μια καμένη και έρημη πόλη.

Αυτό όμως δεν ενόχλησε ιδιαίτερα τους Αθηναίους. Απέκτησαν μια εύφορη περιοχή και στη θέση Εννιά Οδοί ίδρυσαν την Αμφίπολη και έκαναν την Ηιόνα λιμάνι- επίνειο της. Ο Κίμων τιμήθηκε από την Αθήνα, με την άδεια να στήσει στην αγορά τρίεδρη λίθινη στήλη ή τρεις Ερμάς. Επρόκειτο για εξαιρετική τιμή, που δεν είχε γίνει ούτε στον Μιλτιάδη, ούτε στον Θεμιστοκλή, όπως σημειώνουν ο Πλούταρχος, ο Αισχίνης και άλλοι. Έπειτα, ο Κίμων κατέλαβε τον Δορίσκο, το τελευταίο οχυρό των Περσών στη Θράκη, παρά την ισχυρή αντίσταση του φρούραρχου του Μασκάμη. Έπειτα πήγε στη Σκύρο, όπου έδιωξε τους Δόλοπες (πειρατές) που την κατοικούσαν. Έπειτα εγκατέστησε εκεί Αθηναίους αποίκους-κληρούχους.

Αντιλαμβανόμενος την τεράστια στρατηγική σημασία του νησιού, κάτι που είναι γνωστό στις μέρες μας, φρόντισε να καταγράφεται η κίνηση των πλοίων από την Εύβοια προς το Αιγαίο. Στο νησί όμως βρισκόταν θαμμένος και ο Θησέας, ο οποίος είχε δολοφονηθεί από τον Λυκομήδη. Οι Σκυριανοί δεν μαρτυρούσαν πού ήταν θαμμένος ο ήρωας. Ο Κίμων κατάφερε και βρήκε τα λείψανά του και σύμφωνα με έναν παλιό δελφικό χρησμό τα μετέφερε στην Αθήνα (475-474 π.Χ.). Το 472 π.Χ. κατέλαβε την Κάρυστο και ανάγκασε τη Νάξο να συνθηκολογήσει, μετά από την αποστασία της το 469 π.Χ. και να πληρώνει στο εξής φόρο.

Η μάχη του Ευρυμέδοντα και η νίκη την ίδια μέρα και επί του περσικού πεζικού

Οι Πέρσες όμως δεν έμειναν αδρανείς. Το 468 π.Χ. άρχισαν να συγκεντρώνουν στρατό και στόλο στην Παμφυλία με σκοπό να επιτεθούν στα Μικρασιατικά παράλια και το Αιγαίο. Ούτε ο Κίμων όμως επαναπαύτηκε. Με χρήματα που έπαιρνε από τους συμμάχους από το 478-477 π.Χ. είχε συγκροτήσει έναν μεγάλο στόλο με 200 πλοία, με αποκλειστικά αθηναϊκά πληρώματα και 100 συμμαχικές τριήρεις. Τα αθηναϊκά πλοία είχαν ξεκινήσει να ναυπηγούνται από τον Θεμιστοκλή.

Όμως, ο Κίμων τα βελτίωσε κάνοντας τις τριήρεις πιο πλατιές στην πρύμνη και κατασκεύασε καταστρώματα, έτσι ώστε εκτός από τους κωπηλάτες να μεταφέρονται με τα πλοία πολλοί οπλίτες. Με ορμητήρια την Κνίδο και το Τριόπιο, ο Κίμων επιτέθηκε στα 350 περσοφοινικικά πλοία που συγκέντρωσε ο Τιθραύστης στις εκβολές του Ευρυμέδοντα στην Παμφυλία και αιχμαλώτισε 200 από αυτά.

Την ίδια μέρα, αποβίβασε τους στρατιώτες του, που επιτέθηκαν στο περσικό πεζικό που διοικούσε ο Φερενδάτης κατά τον Έφορο και μετά από σκληρή και πολύωρη μάχη το διέλυσαν. Σύμφωνα με τον Καλλισθένη επικεφαλής όλων των περσικών δυνάμεων ήταν ο Αριομάνδης, ο οποίος δεν είχε εμπλακεί σε μάχη, καθώς ανέμενε 80 φοινικικά πλοία από την Κύπρο στον Ευρυμέδοντα. Πραγματικά, οι Φοίνικες έφτασαν ανυποψίαστοι εκεί. Ο Κίμων τους περίμενε, τους αιφνιδίασε και τους συνέτριψε. Επρόκειτο για τεράστιας σημασίας διπλή νίκη, σε μια μέρα και τριπλή, συνολικά. Οι Πέρσες ταπεινώθηκαν.

Οι Αθηναίοι έδειχναν ακαταμάχητοι. Πολλές πόλεις προσχώρησαν στη συμμαχία. Οι Πέρσες υπέγραψαν την «Κιμώνειο Ειρήνη», με την οποία οι Πέρσες όφειλαν να απομακρυνθούν από τη θάλασσα σε απόσταση που μπορεί να διανύσει ένα άλογο σε μια μέρα, ενώ δεν επιτρεπόταν σε πολεμικό τους πλοίο να πλέει πέρα από τα νησιά Κυανέες και Χελιδόνια.

Το 465 π.Χ. οι Θάσιοι, φοβούμενοι ότι θα χάσουν τη μονοπωλιακή εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πηγών της θρακικής χερσονήσου, αποστάτησαν από τη συμμαχία. Ο Κίμων με τον αθηναϊκό στόλο έπλευσε προς το νησί και αφού επικράτησε του στόλου της Θάσου, αιχμαλώτισε 33 πλοία του.

Έπειτα, πολιόρκησε τους Θάσιους από ξηρά και θάλασσα. Αυτοί ζήτησαν τη βοήθεια των Σπαρτιατών, οι οποίοι δεν αρνήθηκαν την υποστήριξη, αλλά δεν έστειλαν και δυνάμεις στο νησί. Τελικά ο Κίμων κατέλαβε τη Θάσο. Οι όροι που επιβλήθηκαν στους κατοίκους της ήταν πολύ σκληροί: γκρέμισμα του τείχους της πόλης, παράδοση του στόλου τους, μεγάλη πολεμική αποζημίωση και καταβολή ετήσιου φόρου. Οι Αθηναίοι άρχισαν να εκμεταλλεύονται την ξυλεία και τα μεταλλεία της περιοχής και ανέλαβαν αυτοί το εμπόριο. Έδωσαν παράλληλα ένα μάθημα στους άλλους συμμάχους τους, τι θα συμβεί αν επιχειρήσουν να αποστατήσουν.

Ο Κίμων εξορίζεται!

Ο Κίμων, παρά τη νέα επιτυχία του, κατηγορήθηκε ότι δεν κινήθηκε εναντίον της Μακεδονίας, γιατί δήθεν χρηματίστηκε από τον βασιλιά της Αρχέλαο. Αυτό ήταν παντελώς ανυπόστατο, γιατί ο Κίμων ήταν πολύ πλούσιος και, όπως θα δούμε, έκανε και αγαθοεργίες. Δεν είχε την ανάγκη χρημάτων και δεν θεωρούσε τους Μακεδόνες εχθρούς. Όπως γράφει ο Πλούταρχος, στο δικαστήριο, ο Κίμων είπε ότι «προτιμά την ολιγάρκεια για τη φρονιμάδα να χαίρεται να πλουτίζει την πόλη (την Αθήνα), μόνο από τους εχθρούς».

Η ήπια στάση του πρωτοεμφανιζόμενου Περικλή, που ήταν ένας από τους κατηγόρους του Κίμωνα και η αγάπη του λαού τον αθώωσαν. Όλοι οι αρχαίοι συγγραφείς συμφωνούν ότι ο Κίμωνας συμπαθούσε τους Σπαρτιάτες δικαιώνοντας κατά κάποιον τρόπο τον Στησίμβροτο, που έγραφε «ότι μοιάζει με Πελοποννήσιο». Οι Σπαρτιάτες, βέβαιοι για τον φίλολακωνισμό του τον κάλεσαν να τους βοηθήσει εναντίον των Μεσσηνίων, των ειλώτων και των περιοίκων που επαναστάτησαν μετά τον φοβερό σεισμό του 464 π.Χ. (το μέγεθός του υπολογίζεται σε 7,2 Ρίχτερ και το επίκεντρό του στον Ταΰγετο).

Παρά την αντίδραση του αρχηγού των δημοκρατικών Εφιάλτη (καμία σχέση με τον προδότη των Θερμοπυλών), ο Κίμων έπεισε τους Αθηναίους «να μην αφήσουν την Ελλάδα χωλή, ούτε την Αθήνα χωρίς αντίβαρο». Με 4.000 οπλίτες πήγε στην Πελοπόννησο και συμμετείχε στην πολιορκία της Ιθώμης. Εκεί είχαν οχυρωθεί οι επαναστάτες. Καθώς όμως η πολιορκία ήταν άκαρπη, οι Σπαρτιάτες άρχισαν να υποψιάζονται τους Αθηναίους και να τους κατηγορούν ως νεωτεριστές. Έτσι τους έδιωξαν. Αυτό ήταν τεράστια προσβολή για τους Αθηναίους και προκάλεσε την αγανάκτησή τους.

Συμμάχησαν με τους Αργείους και τους Θεσσαλούς, εχθρούς των Σπαρτιατών και εξοστράκισαν τον Κίμωνα για δέκα χρόνια (χειμώνας 462/461 π.Χ.).

Ο Κίμων επιστρέφει – Η εκστρατεία στην Κύπρο

Μετά από αυτό επικράτησε το δημοκρατικό κόμμα, με επικεφαλής τον Εφιάλτη. Ύστερα από τη δολοφονία του, την αρχηγία ανέλαβε ο Περικλής. Ο Κίμων εξορίστηκε στη Βοιωτία, όπου έγινε η πρώτη σύγκρουση μεταξύ Αθηναίων και Σπαρτιατών (Τανάγρα, καλοκαίρι 457 π.Χ.). Ο Κίμων παρουσιάστηκε με τα όπλα του στο στρατόπεδο των Αθηναίων και ζήτησε να πολεμήσει ως οπλίτης, στις τάξεις της φυλής του, της Οινηίδας . Η Βουλή των 500, όπου κυριαρχούσαν οι δημοκρατικοί απαγόρευσε στους στρατηγούς να τον δεχτούν, γιατί ήταν εξόριστος και ύποπτος.

Ο Κίμων έφυγε, αφού πρώτα παρακάλεσε τον Εύθιππο από την Ανάφλυστο και τους άλλους φίλους του, να πολεμήσουν γενναία για να τον απαλλάξουν από την κατηγορία του «λακωνίζοντος». Η μάχη ήταν σκληρή. Οι αντίπαλοι ισάξιοι. Μετά την αυτομόληση των Θεσσαλών ιππέων προς τους Σπαρτιάτες, αυτοί πέτυχαν να κερδίσουν. Σχεδόν όλοι οι φίλοι του Κίμωνα σκοτώθηκαν. Το 453 π.Χ. οι Αθηναίοι άρχισαν να φοβούνται επίθεση από τους Σπαρτιάτες.

Τότε, με πρόταση του Περικλή ανακλήθηκε από την εξορία ο Κίμων, ο οποίος συμφιλίωσε τις δύο πόλεις και έκλεισε ειρήνη. Έπειτα πρότεινε στους Αθηναίους εκστρατεία εναντίον της Κύπρου και της Αιγύπτου, που βρισκόταν κάτω από περσική κυριαρχία. Η πρότασή του έγινε δεκτή και το 450 π.Χ. ο Κίμων με 200 (Θουκυδίδης) ή 300 (Πλούταρχος) αθηναϊκές και συμμαχικές τριήρεις απέπλευσε για την Κύπρο. Πριν ξεκινήσει είδε ένα όνειρο. Ο φίλος του Αστύφιλος ο Ποσειδωνιάτης που είχε μαντικές ικανότητες, του είπε ότι αυτό το όνειρο προμηνύει θάνατο. Η εκστρατεία δεν γινόταν όμως να αναβληθεί. Ο Κίμων έστειλε 60 πλοία στην Αίγυπτο και με τα υπόλοιπα αντιμετώπισε με επιτυχία πλοία από τη Φοινίκη και την Κιλικία που αποτελούσαν τον βασιλικό περσικό στόλο.

Έτσι, έγινε κύριος όλων των παράλιων περιοχών απέναντι από την Κύπρο. Αφού κυρίευσε το Μαρίον, πολιόρκησε το ισχυρό Κίτιον, αλλά στη διάρκεια της πολιορκίας αρρώστησε ή τραυματίστηκε και μετά από λίγο πέθανε(449 π.Χ.). Λίγο πριν φύγει απ’ τη ζωή, διέταξε τους αξιωματικούς του να λύσουν την πολιορκία και να κρύψουν από τους άνδρες του τον θάνατό του.

Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να διατηρηθεί υψηλό το ηθικό των στρατιωτών, οι οποίοι λίγες μέρες αργότερα νίκησαν τους Πέρσες έξω από τη Σαλαμίνα της Κύπρου σε ναυμαχία και πεζομαχία, όπως γράφει ο Θουκυδίδης. Από τον διπλό αυτό θρίαμβο, έμεινε η φράση «και νεκρός ενίκα». Η σορός του Κίμωνα μεταφέρθηκε στην Αθήνα. Οι συμπολίτες του τον έθαψαν με μεγάλες τιμές μπροστά στις Μελίτιδες πύλες κοντά στους τάφους των προγόνων του.

Τα «ειρηνικά» έργα του Κίμωνα

Στα χρόνια της στρατηγίας του Κίμωνα (476-461 π.Χ.) έγιναν πολλά έργα. Μετά τις νίκες του στον Ευρυμέδοντα αποκόμισε πολλά λάφυρα. Με αυτά, φρόντισε να χτιστεί το νότιο τείχος της Ακρόπολης και να καλλωπιστεί η πόλη. Η Αθήνα πρόσφερε χάλκινο φοίνικα, με επίχρυσο άγαλμα της θεάς Αθηνάς στους Δελφούς, το οποίο τοποθετήθηκε δεξιά από την είσοδο του ναού του Απόλλωνα. Το 465 π.Χ. έγινε η θεμελίωση των Μακρών Τειχών.

Το έργο ήταν τεχνικά δύσκολο, λόγω του ελώδους εδάφους, που για να γίνει σταθερό χρειάστηκαν επιχωματώσεις από χαλίκι και μεγάλες πέτρες. Επίσης, στα 15 χρόνια αυτά έγιναν και τα εξής: η κατασκευή του Θησείου, για την τοποθέτηση των οστών του ήρωα, μετά τη μεταφορά τους από τη Σκύρο, η κατασκευή της Θόλου για να έχουν πιο ευπαρουσίαστη στέγη οι πρυτάνεις (470-466 π.Χ.), η οικοδόμηση της Ποικίλης Στοάς στην αθηναϊκή Αγορά από τον Πλεισιάνακτα, συγγενή του Κλεισθένη (460 π.Χ.), η δενδροφύτευση της Αγοράς και η ανάθεση στον αρχιτέκτονα Κόροιβο της ανοικοδόμησης του Τελεστηρίου, μετά την πυρπόλησή του από τους Πέρσες (ολοκληρώθηκε από τον Περικλή) κ.ά.

Η γενναιοδωρία και οι αγαθοεργίες του Κίμωνα

Ο Κίμων διακρινόταν για τη γενναιοδωρία του, αλλά και τις αγαθοεργίες του. Ο Πλούταρχος αναφέρει ότι γκρέμισε τους φράχτες του κήπου του, για να παίρνουν ελεύθερα φρούτα οι συνδημότες του Λακιάδες. Πρόσφερε φαγητό και χρήματα στους φτωχούς. Συχνά, τον ακολουθούσαν στις βόλτες του στην Αθήνα καλοντυμένοι νεαροί. Αυτοί, όταν συναντούσαν κάποιον γέροντα με άθλια ρούχα, αντάλλασσαν αμέσως τα δικά τους με τα ρούχα των γερόντων. Δεν είχε ευφράδεια, αλλά έπαθε τους συμπολίτες του με τη λογική και ήταν ιδιαίτερα αγαπητός χάρη στη σεμνότητα, τη γενναιότητα και το ενδιαφέρον του, αν και αριστοκράτης, για τους αγρότες και τα προβλήματά τους.

Ήταν «λακωνίζων» ο Κίμων;

Είναι βέβαιο ότι ο Κίμων ήταν φιλικά διακείμενος προς τη Σπάρτη. Απέκτησε τρεις γιους. Κατά τον Πλούταρχο απέκτησε δύο δίδυμα παιδιά από μια γυναίκα από την Κλειτορία (Αχαΐας), που τα ονόμασε Λακεδαιμόνιο και Ηλείο, ενώ ο τρίτος γιος του, που απέκτησε με την Ισοδίκη ονομάστηκε Θεσσαλός. Ο Διόδωρος θεωρεί ότι όλα τα παιδιά του, τα απέκτησαν με την Ισοδίκη. Ο Κίμων οραματιζόταν μια ενωμένη Ελλάδα, που θα πολεμά τους εχθρούς, θα τους νικά και θα πλουτίζει από τα λάφυρα που θα παίρνει. Το γεγονός ότι αυτό ήταν πρωτοποριακό για την εποχή του.

Ο «αδικημένος» Κίμωνας

Όλη η ιστορία της αρχαίας Ελλάδας είναι γεμάτη από ήρωες. Ο Κίμων, στη σκιά του πατέρα του Μιλτιάδη, του Θεμιστοκλή, του Λεωνίδα, ακόμα και του Παυσανία πέρασε σε δεύτερη μοίρα. Όλοι οι παραπάνω όμως νίκησαν τους Πέρσες σε αμυντικούς πολέμους. Αντίθετα ο Κίμων έκανε επιθετικούς πολέμους εναντίον τους. Έμεινε αήττητος και έγραψε λαμπρές σελίδες δόξας. Ξεκινώντας από τα σχολικά βιβλία, θα πρέπει να γίνει μια αναθεώρηση όσων γράφονται για τον Κίμωνα. Φυσικά, ποτέ δεν «μήδισε», ενώ όπου συναντούσε. Πέρσες, τους διέλυε.

Μετά τον θάνατό του δεν βρέθηκε κάποιος πολιτικός ή στρατιωτικός να συμβιβάσει Αθήνα και Σπάρτη. Οι δύο πόλεις παρασυρόμενος από τυχάρπαστους δημαγωγούς οδηγήθηκαν στον ολέθριο Πελοποννησιακό Πόλεμο (431-404 π.Χ.) που έδωσε την ευκαιρία στους Πέρσες να παρέμβουν ξανά στα ελληνικά πράγματα…