Μπήκαμε στο Λωβοκομείο της Χίου: Οι σκιές του αρχαιότερου λεπροκομείου που αρνούνται να σβήσουν
Μπαίνοντας στο ιστορικό Λωβοκομείο της Χίου, η αίσθηση είναι δύσκολο να περιγραφεί. Πίσω από την επιβλητική είσοδο, οι άδειοι διάδρομοι και τα εγκαταλελειμμένα δωμάτια δημιουργούν την εντύπωση ενός τόπου που σταμάτησε απότομα στον χρόνο.
Η κάμερα του Newsbomb βρέθηκε στο παλιό συγκρότημα και κατέγραψε εικόνες φθοράς και εγκατάλειψης. Ξεφλουδισμένοι τοίχοι, σκουριασμένα κρεβάτια, παλιά στρώματα, σπασμένα παράθυρα, πόρτες που τρίζουν, κομμάτια σοβά στο πάτωμα, μαύρες μπανιέρες και ραγισμένα ταβάνια συνθέτουν σήμερα ένα σκηνικό που προκαλεί ανατριχίλα.
Το φως περνά από τα σπασμένα τζάμια και πέφτει πάνω σε τοίχους γεμάτους σημάδια του χρόνου, αλλά και σε σύγχρονα γκράφιτι: πρόσωπα, μορφές, σύμβολα και λέξεις που έχουν προστεθεί πάνω σε μια ήδη βαριά ιστορία.
Δείτε το ρεπορτάζ:
Έξι αιώνες απομόνωσης
Το Λωβοκομείο της Χίου θεωρείται το αρχαιότερο και μακροβιότερο λεπροκομείο της Ελλάδας. Η ιστορία του ξεκινά στα τέλη του 14ου αιώνα, την περίοδο της Γενουατοκρατίας. Οι Γενουάτες ίδρυσαν το πρώτο συγκρότημα το 1378, σε μια εποχή κατά την οποία η λέπρα προκαλούσε φόβο και οι ασθενείς οδηγούνταν στην κοινωνική απομόνωση.
Για περίπου έξι αιώνες, ο χώρος λειτούργησε ως τόπος διαμονής και περίθαλψης για ανθρώπους με τη νόσο του Χάνσεν. Οι έγκλειστοι απομακρύνονταν από την καθημερινότητα της πόλης και ζούσαν μέσα σε έναν ξεχωριστό, κλειστό κόσμο, με τους δικούς του κανόνες, τις δικές του ανάγκες και τις δικές του αγωνίες.
Το κτίριο που διατηρείται σήμερα δεν είναι το αρχικό, μεσαιωνικό Λωβοκομείο. Το παλαιότερο συγκρότημα καταστράφηκε από τον μεγάλο σεισμό του 1881 και στη θέση του δημιουργήθηκε νέο κτίσμα, η κατασκευή του οποίου ολοκληρώθηκε το 1911.
Για την εποχή του θεωρούνταν ένα οργανωμένο ίδρυμα. Διέθετε ύδρευση, αποχέτευση, λουτρά, μαγειρείο, πλυντήρια και χώρους διαμονής. Πίσω από αυτές τις υποδομές, όμως, παρέμενε η σκληρή πραγματικότητα της απομόνωσης για όσους ζούσαν εκεί.
Το τέλος της λειτουργίας
Το Λωβοκομείο της Χίου έκλεισε οριστικά το 1959. Οι τελευταίοι οκτώ ασθενείς μεταφέρθηκαν τότε στο Νοσοκομείο Λοιμωδών Νόσων Αγίας Βαρβάρας στην Αττική, κλείνοντας ένα κεφάλαιο που διήρκεσε περίπου έξι αιώνες.
Η εξέλιξη της ιατρικής γνώσης και η δυνατότητα θεραπευτικής αντιμετώπισης της νόσου του Χάνσεν άλλαξαν σταδιακά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονταν οι ασθενείς. Για εκείνους, ωστόσο, που πέρασαν μεγάλο μέρος της ζωής τους μέσα στο Λωβοκομείο, η απομόνωση είχε ήδη αφήσει βαθύ αποτύπωμα.
Σήμερα, οι χώροι διατηρούν σκόρπια τα ίχνη εκείνης της ζωής. Τα δωμάτια είναι άδεια, τα κρεβάτια σκουριασμένα, οι τοίχοι φθαρμένοι και οι εγκαταστάσεις καταπονημένες από την εγκατάλειψη.
Ένας τόπος που περιμένει να ακουστεί
Το Λωβοκομείο της Χίου είναι ένας τόπος ανθρώπινης μνήμης, συνδεδεμένος με ανθρώπους που έζησαν για χρόνια μακριά από τις οικογένειες και την κοινωνία τους.
Οι εικόνες που κατέγραψε το Newsbomb θυμίζουν ότι πίσω από την εγκατάλειψη υπάρχουν ιστορίες ζωής. Άνθρωποι που χρειάζονταν θεραπεία, φροντίδα και αξιοπρέπεια, σε μια εποχή όπου η ασθένεια συνοδευόταν από φόβο και αποκλεισμό.
Σήμερα, η Χίος αναζητά τρόπους για την προστασία και την ανάδειξη του ιστορικού συγκροτήματος. Η διάσωση του χώρου αφορά τη συντήρηση των κτιρίων, αλλά και τη διατήρηση μιας δύσκολης ιστορίας που δεν πρέπει να χαθεί.
