Eftychia Project: «Νιώσαμε επιτέλους σπίτι μας» – Το ταξίδι των Ελλήνων υιοθετημένων στην πατρίδα
Δεν ήρθαν απλώς να γνωρίσουν την Ελλάδα. Ήρθαν να αισθανθούν ότι ανήκουν σε αυτήν. Για πολλούς από τους Έλληνες υιοθετημένους που συμμετείχαν στην πέμπτη ετήσια συνάντηση του The Eftychia Project, το ταξίδι του Οκτωβρίου ήταν η πρώτη επιστροφή στη χώρα από την οποία έφυγαν παιδιά. Επτά ημέρες, από τις 11 έως τις 17 Οκτωβρίου, έγιναν αφορμή να γνωρίσουν τόπους, να μοιραστούν ιστορίες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να συναντήσουν για πρώτη φορά συγγενείς τους.
Από τη Θεσσαλονίκη και τη Βεργίνα έως τα Μετέωρα, την Ήπειρο, το Μεσολόγγι, τη Ναύπακτο, τα Καλάβρυτα και την Κόρινθο, η διαδρομή είχε έναν κοινό παρονομαστή: την επιστροφή.
«Κάθε υιοθετημένος, όταν έφτανε στην Αθήνα, μου έλεγε ότι αισθανόταν σαν να είχε επιτέλους επιστρέψει στο σπίτι του», δηλώνει στο Newsbomb η ιδρύτρια του The Eftychia Project, Ευτυχία Νούλα, γνωστή στις Ηνωμένες Πολιτείες ως Linda Carol Trotter. «Και αυτό ήταν το μόνο που θέλαμε πάντα ως υιοθετημένοι: να επιστρέψουμε στο σπίτι μας, να μας υποδεχθούν και να μας αποδεχθούν, να σταθούμε σε ελληνικό έδαφος και να γνωρίζουμε ότι εδώ ανήκουμε».
Το Newsbomb είχε αναδείξει την ιστορία της Ευτυχίας Νούλα και τη δράση του οργανισμού. Η ίδια υιοθετήθηκε βρέφος από Αμερικανούς και μεγάλωσε πιστεύοντας ότι η βιολογική της μητέρα είχε πεθάνει. Όταν την εντόπισε ζωντανή το 2017, η προσωπική της αναζήτηση έγινε αφετηρία για να βοηθήσει και άλλους ανθρώπους να βρουν τις οικογένειές τους.
Το «The Eftychia Project» είναι μη κερδοσκοπικός οργανισμός που παρέχει δωρεάν βοήθεια σε Έλληνες υιοθετημένους οι οποίοι αναζητούν τις ρίζες τους, αλλά και σε οικογένειες στην Ελλάδα που αναζητούν παιδιά τα οποία δόθηκαν για υιοθεσία. Η προσπάθεια περιλαμβάνει έρευνα σε αρχεία και αξιοποίηση εξετάσεων DNA για τη διερεύνηση συγγενικών δεσμών.
Η φετινή διοργάνωση, την οποία οι διοργανωτές περιγράφουν ως τη μεγαλύτερη έως σήμερα συγκέντρωση Ελλήνων υιοθετημένων στην Ελλάδα, έδωσε σε αυτή την προσπάθεια μια διαφορετική διάσταση: οι άνθρωποι που συνδέονται μέσα από κοινά ερωτήματα για το παρελθόν τους ταξίδεψαν μαζί στη γενέτειρά τους.
«Αυτή η πέμπτη ετήσια συνάντηση ήταν, για αυτούς τους Έλληνες υιοθετημένους —πολλοί από τους οποίους πατούσαν σε ελληνικό έδαφος για πρώτη φορά μετά την υιοθεσία τους— πολύ περισσότερα από ένα ταξίδι σε ορισμένα από τα πιο εμβληματικά μέρη της Ελλάδας. Ήταν μια απερίγραπτη συναισθηματική και ψυχολογική επιστροφή στην πατρίδα, που γεφυρώνει τον ωκεανό ανάμεσα στο ξεχασμένο και συχνά επώδυνο παρελθόν μας και στο παρόν που ζούμε», εξηγεί η Ευτυχία.
Θεσσαλονίκη: Η ιστορία της Πίτσας που τους συγκίνησε
Η πρώτη συνάντηση έγινε στην Αθήνα, το βράδυ της 10ης Οκτωβρίου, με δείπνο στου Ψυρρή.
Την επόμενη ημέρα η ομάδα αναχώρησε για τη Θεσσαλονίκη, όπου οι συμμετέχοντες επισκέφθηκαν τον Λευκό Πύργο και περπάτησαν στην πόλη.
Ακολούθησαν η Βεργίνα, η Ροτόντα, ο Άγιος Δημήτριος και κοινά γεύματα στα Λαδάδικα: στιγμές γνωριμίας όχι μόνο με τα μνημεία, αλλά και με την καθημερινότητα της χώρας.
Μια από τις πιο συγκινητικές παρουσίες στη Θεσσαλονίκη ήταν η Πίτσα, η οποία είχε υιοθετηθεί εντός Ελλάδας λίγο μετά τον Εμφύλιο. Σύμφωνα με τον απολογισμό του οργανισμού, αποτέλεσε την πρώτη περίπτωση στην οποία το «The Eftychia Project» πέτυχε οικογενειακή επανένωση με τη βοήθεια DNA, φέρνοντάς τη ξανά κοντά στις δύο βιολογικές αδελφές της.
Οι αδελφές αναζητούσαν η μία την άλλη επί δεκαετίες. Κι όμως, για σχεδόν 70 χρόνια ζούσαν σε απόσταση περίπου 80 χιλιομέτρων, χωρίς να το γνωρίζουν. Η παρουσία της Πίτσας δίπλα στους ταξιδιώτες έδωσε πρόσωπο σε αυτό που προσπαθεί να πετύχει ο οργανισμός: να μετατρέψει μια αναζήτηση χρόνων σε πραγματική συνάντηση.
Από τα Μετέωρα στα Ιωάννινα, μια πρώτη οικογενειακή αγκαλιά
Η διαδρομή συνεχίστηκε στην Καλαμπάκα και στα Μετέωρα, με επισκέψεις στις μονές του Αγίου Στεφάνου, του Μεγάλου Μετεώρου και του Βαρλαάμ. Για αρκετούς συμμετέχοντες, οι οποίοι είχαν βαφτιστεί ορθόδοξοι πριν φύγουν από την Ελλάδα, η επαφή με αυτούς τους χώρους είχε ιδιαίτερο προσωπικό βάρος, όπως καταγράφεται στον απολογισμό του ταξιδιού.
Στο Μέτσοβο, η υποδοχή από εκπρόσωπο του δήμου και η ανάγνωση επιστολής καλωσορίσματος προκάλεσαν δάκρυα. Για τους διοργανωτές, τέτοιες στιγμές είχαν σημασία πέρα από την εθιμοτυπία: ήταν η έμπρακτη αναγνώριση ότι οι άνθρωποι αυτοί εξακολουθούν να αποτελούν μέρος της ελληνικής κοινωνίας, ανεξάρτητα από το πού μεγάλωσαν.
Στα Ιωάννινα, μετά την περιήγηση στη λίμνη Παμβώτιδα, στο Νησί και στο Κάστρο, ήρθε μια από τις πιο προσωπικές στιγμές της εβδομάδας. Ένα μέλος της ομάδας συνάντησε για πρώτη φορά συγγενείς του —δεύτερα και τρίτα ξαδέλφια— με τη βοήθεια του The Eftychia Project.
Περίπου 20 άνθρωποι βρέθηκαν μαζί τους σε τοπική ταβέρνα για να γιορτάσουν. Μουσικοί από τη βιολογική οικογένεια έπαιξαν ελληνική μουσική και η πρώτη γνωριμία εξελίχθηκε σε μια βραδιά με χορό, συγκίνηση και κοινό τραπέζι. Η επανένωση ενός ανθρώπου έγινε γιορτή για ολόκληρη την παρέα.
Στο γεφύρι της Άρτας συναντήθηκαν στη... μέση
Στην Άρτα, η υποδοχή απέκτησε έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Οι Έλληνες υιοθετημένοι περπάτησαν στο ιστορικό γεφύρι από τη μία πλευρά και ο δήμαρχος, Χριστόφορος Σιαφάκας, από την άλλη. Συναντήθηκαν στο μέσον και στη συνέχεια πέρασαν μαζί απέναντι.
Για ανθρώπους που προσπαθούν να ενώσουν τη ζωή τους στο εξωτερικό με την ελληνική τους καταγωγή, αυτή η κίνηση αποτύπωνε τον σκοπό του ταξιδιού. Δεν επρόκειτο μόνο για μια επίσκεψη σε έναν γνωστό τόπο, αλλά για μια υποδοχή που τους συμπεριλάμβανε.
Στο Μεσολόγγι επισκέφθηκαν το Ξενοκράτειο Αρχαιολογικό Μουσείο και είδαν τον πίνακα του Ευγένιου Ντελακρουά «Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου», σύμφωνα με το ημερολόγιο της διοργάνωσης. Η ημέρα ολοκληρώθηκε στη Ναύπακτο με μια διαφορετική όψη της επιστροφής: ελληνικό φαγητό, ζωντανή μουσική, παραδοσιακούς χορούς και μια τούρτα διακοσμημένη με την ελληνική σημαία.
Στον χορό μπήκαν και άνθρωποι από το προσωπικό περιβάλλον της Ευτυχίας, ανάμεσά τους η θεία της, Χριστίνα. Ύστερα από τις αφηγήσεις για αποχωρισμούς και αναζητήσεις, η βραδιά έδωσε χώρο στη χαρά της συνύπαρξης.
Η παράσταση στην Κόρινθο και οι αγκαλιές πάνω στη σκηνή
Την τελευταία ημέρα, η ομάδα επισκέφθηκε τον Τόπο Εκτέλεσης στα Καλάβρυτα και συναντήθηκε με τον δήμαρχο, Θανάση Παπαδόπουλο. Στη συνέχεια αναχώρησε για την Αρχαία Κόρινθο, όπου οι διοργανωτές είχαν ετοιμάσει μια έκπληξη.
Μετά την ξενάγηση στο μουσείο, οι συμμετέχοντες παρακολούθησαν ειδική παράσταση του έργου «100 φιλιά για καληνύχτα» της Τζένης Παρασκευοπούλου. Το έργο αντλεί από την ιστορία των ελληνικών υιοθεσιών της περιόδου του Ψυχρού Πολέμου και από προσωπικά βιώματα της δημιουργού μέσα από ανθρώπους του περιβάλλοντός της. Οι θεατές είχαν στα χέρια τους αγγλική μετάφραση, ώστε να μπορούν να παρακολουθήσουν το κείμενο.
Στο τέλος, οι ηθοποιοί κατέβηκαν από τη σκηνή, αγκάλιασαν τους υιοθετημένους και τους προσκάλεσαν να ανέβουν μαζί τους, προσφέροντάς τους λουλούδια. Ο δήμαρχος Κορινθίων, Νίκος Σταυρέλης, ανέβηκε επίσης στη σκηνή και τους χαιρέτησε έναν έναν. Σύμφωνα με την περιγραφή των διοργανωτών, πολλοί έκλαιγαν, βιώνοντας έντονα την αίσθηση αποδοχής και ότι ανήκουν σε αυτόν τον τόπο.
«Δεν επισκεφθήκαμε απλώς την Ελλάδα»
Για την Ευτυχία Νούλα, η οποία έχει διανύσει η ίδια τη διαδρομή της αναζήτησης και της επανένωσης, το να παρακολουθεί τους υπόλοιπους συμμετέχοντες να γνωρίζουν τη χώρα τους ήταν μια βαθιά προσωπική εμπειρία.
«Για μένα προσωπικά, ως ιδρύτρια του The Eftychia Project και ως υιοθετημένη που κάποτε ακολούθησε ακριβώς αυτόν τον δρόμο ανακάλυψης, ήταν βαθιά συγκινητικό να βλέπω τους αδελφούς και τις αδελφές μου στην κοινότητα των υιοθετημένων να ακούν τη γλώσσα, να νιώθουν τις μυρωδιές και να αναζητούν τις ρίζες τους. Δεν βυθιστήκαμε απλώς στην ελληνική ιστορία· ξαναμπήκαμε στη δική μας», λέει στο Newsbomb.
Όπως εξηγεί, το μοίρασμα αυτής της εμπειρίας βοήθησε τους συμμετέχοντες να εκφράσουν συναισθήματα που κουβαλούσαν για δεκαετίες.
«Οι αγκαλιές μας, τα δάκρυα και οι στιγμές δέους βοήθησαν να επουλωθεί ο σιωπηλός πόνος του ξεριζωμού και της κατακερματισμένης ταυτότητας που πολλοί από εμάς κουβαλούσαμε για έξι δεκαετίες. Δεν επισκεφθήκαμε απλώς την Ελλάδα· αφήσαμε την Ελλάδα να μας πάρει στην αγκαλιά της και να μας θυμίσει ότι, όσο μακριά κι αν βρεθήκαμε από την πατρίδα μας, ήμασταν πάντα και θα είμαστε πάντα παιδιά της».
Σκέφτονται ήδη το επόμενο ταξίδι
Η έκτη ετήσια συνάντηση, το 2027, πιθανότατα θα πραγματοποιηθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες, σε περιοχή με ελληνική κοινότητα. Η τοποθεσία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, με την Ευτυχία να αναφέρει ως ενδεχόμενα το Τάρπον Σπρινγκς, την Αστόρια, τη Βοστώνη, το Σικάγο ή το Νάσβιλ.
Ωστόσο, οι συζητήσεις για νέα επιστροφή στην Ελλάδα έχουν ήδη αρχίσει, αυτή τη φορά με πιθανή διαδρομή στην Πελοπόννησο. Για όσους έζησαν το φετινό ταξίδι, η γνωριμία με την πατρίδα δεν ολοκληρώθηκε με την επιστροφή του λεωφορείου στην Αθήνα. Όπως μεταφέρει η Ευτυχία, θέλουν να ξανάρθουν — και μάλιστα σύντομα.
Δείτε τη συνέντευξη της Ευτυχίας Νούλα που εξηγεί τις δράσεις του οργανισμού:
