Καρκίνος του τραχήλου: Το εμβόλιο σώζει ζωές

Καρκίνος του τραχήλου: Το εμβόλιο σώζει ζωές
Ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) έχει την ιδιαιτερότητα να είναι ο μοναδικός αιτιολογικός παράγοντας για την πρόκληση του καρκίνου...

Ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) έχει την ιδιαιτερότητα να είναι ο μοναδικός αιτιολογικός παράγοντας για την πρόκληση του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Στην Ευρώπη, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα στην πιο παραγωγική ηλικία της γυναίκας, μεταξύ 15-44 ετών.

Ο ιός HPV προκαλεί μεγάλο αριθμό και άλλων σοβαρών νοσημάτων, όπως καρκίνο του αιδοίου, κόλπου, πέους, πρωκτού και γεννητικά κονδυλώματα, ενώ επιπλέον ευθύνεται για ορισμένες μορφές καρκίνου στοματοφάρυγγα, στοματικής κοιλότητας και λάρυγγα. Οι προκαρκινικές αλλοιώσεις του τραχήλου της μήτρας και τα γεννητικά κονδυλώματα παρουσιάζουν μεγάλη αύξηση σε νεαρές γυναίκες 16-25 ετών.

Τι ρόλο θα μπορούσε να παίξει ένα εμβόλιο στην πρόληψη νοσημάτων σχετιζόμενων με τον HPV; Καθώς ο HPV είναι ιός, ένα εμβόλιο που θα απέτρεπε τη λοίμωξη από τον HPV θα μπορούσε να προλάβει την ανάπτυξη των νοσημάτων που προκαλεί ο ιός. Με αυτό το σκεπτικό οι ειδικοί επιστήμονες προχώρησαν στην ανάπτυξη δύο εμβολίων, τα οποία η ιατρική κοινότητα υποδέχθηκε με ενθουσιασμό. Ένα τετραδύναμο (6,11,16,18), το Gardasil, και ένα διδύναμο (16,18) το Cervarix.

Τα δύο διαθέσιμα εμβόλια, προλαμβάνουν πάνω από το 75% του συνόλου των περιπτώσεων καρκίνου του τραχήλου της μήτρας και τις περισσότερες περιπτώσεις των άλλων μορφών καρκίνου της γεννητικής χώρας που προκαλεί ο ιός. Το τετραδύναμο εμβόλιο προφυλάσσει και από το 90% των γεννητικών κονδυλωμάτων.

Τα εμβόλια, όπως διαβεβαιώνουν και όλοι οι Διεθνείς Οργανισμοί Υγείας, είναι αποτελεσματικά και ασφαλή, όπως αποδεικνύεται από τις κλινικές μελέτες αλλά και από τις περισσότερες από 75 εκ δόσεις που έχουν διατεθεί παγκοσμίως. Τα εμβόλια αφορούν όλες τις νέες γυναίκες, καθώς υπολογίζεται ότι τουλάχιστον το 80% των γυναικών έρχεται σε επαφή με τον ιό, έστω και αν στις περισσότερες περιπτώσεις δεν προκαλεί νοσήματα. Η μετάδοσή του μπορεί να γίνει και με απλή επαφή γεννητικών περιοχών ή στοματογεννητικής επαφής, ενώ ένα μολυσμένο άτομο χωρίς συμπτώματα μπορεί να είναι πολύ μεταδοτικό για τους άλλους.

Στη χώρα μας ο εμβολιασμός έναντι του ιού HPV έχει ενταχθεί επίσημα στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών του Υπουργείου Υγείας και θεωρείται υποχρεωτικό από ιατρικής άποψης για τον πληθυσμό που αφορά. Στην περίπτωση του εμβολίου έναντι του HPV, το Υπουργείο Υγεία έκρινε απαραίτητο να αποφασίσει τη δωρεάν χορήγησή του σε ένα μεγάλο ηλικιακό εύρος γυναικών (12-26 ετών), διαπιστώνοντας μεγάλα οφέλη για όλο αυτό τον πληθυσμό.

Ο εμβολιασμός έναντι του HPVαποτελεί εμβόλιο ρουτίνας για τα κορίτσια ηλικίας 12-15 ετών. Η ηλικία αυτή, και κατά προτίμηση η ηλικία των 12 ετών, είναι η περίοδος όπου ολοκληρώνεται όλη η σειρά των εμβολίων του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών, καθώς η ανταπόκριση του οργανισμού στους εμβολιασμούς είναι υψηλή και η συμμόρφωση των εφήβων στις ιατρικές οδηγίες υψηλή. Το εμβόλιο όμως προσφέρει μεγάλο όφελος και στις μεγαλύτερες γυναίκες έως 26 ετών, οι οποίες δεν έχουν προλάβει να εμβολιαστούν στην ηλικία των 12-15 ετών.

Είναι σημαντικό ότι σε αυτή την ηλικία δεν εμφανίζονται μόνον λοιμώξεις αλλά ακόμα και νοσήματα, από τα οποία μπορεί να προστατευθεί η νεαρή γυναίκα μέσω του εμβολιασμού. Κάθε σεξουαλική επαφή, σημερινή ή μελλοντική, μπορεί να μεταδώσει κάποιον τύπο του ιού. Ακόμα όμως και οι κοπέλες που έχουν ήδη προσβληθεί από κάποιον τύπο του ιού έχουν όφελος, καθώς ο εμβολιασμός προστατεύει από τους υπόλοιπους τύπους που καλύπτει το εμβόλιο, από τους οποίους η νεαρή γυναίκα δεν έχει προσβληθεί.

Επομένως, στόχος είναι να εμβολιασθεί η νεαρή γυναίκα όσο το δυνατόν νωρίτερα και πρέπει ο εμβολιασμός να γίνεται άσχετα από την έναρξη των σεξουαλικών επαφών.

Οι σεξουαλικά ενεργές κοπέλες δε θα πρέπει να σταματήσουν το τεστ Παπανικολάου, ακόμη κι αν έχουν εμβολιαστεί. Το τεστ Παπανικολάου θα ανιχνεύσει πρώιμα βλάβες από τους πιο σπάνιους τύπους του ιού HPV, για τους οποίους το εμβόλιο δεν παρέχει απόλυτη προστασία.

Ο εμβολιασμός είναι η σύγχρονη μέθοδος πρόληψης του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας για έφηβες και νεαρές γυναίκες χωρίς σεξουαλική δραστηριότητα, ενώ ο εμβολιασμός ακολουθούμενος από τη συστηματική χρήση του τεστ Παπανικολάου είναι η ενδεικνυόμενη μέθοδος πρόληψης για τις μεγαλύτερες γυναίκες με σεξουαλική δραστηριότητα. Δε δικαιολογείται καμία αναβλητικότητα ως προς την άμεση χορήγηση του εμβολίου σε όλες τις γυναίκες 12-26 ετών.