Nέες απειλές για ΕΥΠ: Από τους κατασκόπους-«ποινικούς» μέχρι τη ριζοσπαστικοποίηση μέσω gaming
Ένα νέο και ιδιαίτερα σύνθετο περιβάλλον απειλών καλείται να διαχειριστεί η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ), καθώς οι εξελίξεις σε γεωπολιτικό, τεχνολογικό και κοινωνικό επίπεδο δημιουργούν ένα πλέγμα κινδύνων που ξεπερνά τα παραδοσιακά όρια της ασφάλειας. Σήμερα δημοσιεύτηκε μια σπάνια -για τα δεδομένα της υπηρεσίας- σχετική έκθεση.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Newsbomb, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται μια σημαντική μεταβολή στον τρόπο λειτουργίας δικτύων που συνδέονται με το μεταναστευτικό. Πολλοί από τους εμπλεκόμενους δρώντες φαίνεται να εντάσσονται πλέον σε δομές οργανωμένου εγκλήματος, γεγονός που αλλάζει τα δεδομένα για τις αρχές ασφαλείας. Το μεταναστευτικό έτσι λαμβάνει ακόμα μια επιπλέον επικίνδυνη διάσταση όχι μόνο για την εθνική ασφάλεια, αλλά και για την έξαρση του εγκλήματος, όλων των τύπων.
Μάλιστα όπως προκύπτει, τα δίκτυα αυτά λειτουργούν με αυξημένη επιχειρησιακή οργάνωση και αξιοποιούν σύγχρονες τεχνολογίες, ενώ η χρήση κρυπτονομισμάτων για οικονομικές συναλλαγές καθιστά ολοένα πιο δύσκολο τον εντοπισμό των χρηματικών ροών και τη χαρτογράφηση των κυκλωμάτων.
Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι ένα ακόμη φαινόμενο που προκαλεί προβληματισμό είναι η αξιοποίηση ατόμων του κοινού εγκλήματος από δίκτυα κατασκοπείας.
Σε αρκετές περιπτώσεις, άτομα που δραστηριοποιούνται σε εγκληματικά κυκλώματα φέρονται να χρησιμοποιούνται για παρακολουθήσεις, συλλογή πληροφοριών ή ακόμη και επιχειρήσεις σαμποτάζ, δημιουργώντας ένα «γκρίζο» πεδίο δράσης που είναι δύσκολο να εντοπιστεί έγκαιρα από τις υπηρεσίες ασφαλείας. Είναι ίσως η πρώτη φορά που διαφαίνεται τόσο έντονα αυτή η σύνδεση κοινών ποινικών με υποθέσεις κατασκοπείας.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΥΠ φαίνεται να δίνει πλέον αυξημένη προτεραιότητα στην αντικατασκοπεία, ιδιαίτερα σε περιοχές που έχουν αναβαθμιστεί γεωστρατηγικά τα τελευταία χρόνια.
Οι πρόσφατες υποθέσεις με συλλήψεις Γεωργιανών σε περιοχές όπως η Σούδα και η Αλεξανδρούπολη θεωρούνται ενδεικτικές του αυξημένου ενδιαφέροντος ξένων δικτύων για κρίσιμες υποδομές και στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην Ελλάδα.
Η γεωπολιτική συγκυρία και ο ρόλος της χώρας σε ενεργειακά και στρατιωτικά δίκτυα της Δύσης έχουν αυξήσει την προσοχή που δίνουν ξένες υπηρεσίες πληροφοριών στην ελληνική επικράτεια.
Ριζοσπαστικοποίηση μέσω online gaming
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και μια λιγότερο ορατή αλλά αυξανόμενη απειλή: η ριζοσπαστικοποίηση νέων μέσω διαδικτυακών videogames.
Τα online παιχνίδια διαθέτουν συχνά αυτόνομες ψηφιακές κοινότητες, chatrooms και κλειστά δίκτυα επικοινωνίας, τα οποία καθιστούν δύσκολη την επιτήρηση. Μέσα σε αυτά τα περιβάλλοντα έχουν εντοπιστεί προσπάθειες στρατολόγησης νεαρών χρηστών, κυρίως δεύτερης και τρίτης γενιάς μεταναστών, από δρώντες που επιχειρούν να τους προσεγγίσουν με ιδεολογικό υπόβαθρο. Συνήθως πρόκειται για περιπτώσεις ριζοσπαστικοποίησης ισλαμιστών.
Το φαινόμενο παρατηρείται κυρίως σε δυτικές χώρες, ωστόσο οι ελληνικές αρχές το παρακολουθούν στενά, καθώς εκτιμάται ότι μπορεί να επηρεάσει και το εγχώριο περιβάλλον ασφαλείας, δεδομένων και των συνθηκών στη χώρα μας και του μεγάλου αριθμού μεταναστών από ισλαμικές χώρες.
Dark web και τεχνητή νοημοσύνη
Παράλληλα, το dark web παραμένει ένα από τα πιο δύσκολα πεδία παρακολούθησης, καθώς εκεί αναπτύσσονται δραστηριότητες που σχετίζονται με παράνομες αγορές, ανταλλαγή δεδομένων και μυστικές επικοινωνίες μεταξύ εγκληματικών δικτύων.
Την ίδια στιγμή, η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τα δεδομένα στο πεδίο της ασφάλειας. Οι κακόβουλοι δρώντες αξιοποιούν όλο και περισσότερο τις δυνατότητες της νέας τεχνολογίας για κυβερνοεπιθέσεις, παραπληροφόρηση ή ακόμη και για τη δημιουργία πιο εξελιγμένων δικτύων εξαπάτησης.
Όπως εκτιμάται, σε αρκετές περιπτώσεις οι εγκληματικές ή εχθρικές ομάδες κινούνται ταχύτερα από τους κρατικούς μηχανισμούς, εκμεταλλευόμενες τα τεχνολογικά κενά.
Στο επίκεντρο οι υβριδικές απειλές
Στο νέο περιβάλλον ασφάλειας, ολοένα μεγαλύτερη σημασία αποκτούν και οι υβριδικές απειλές, δηλαδή οι συνδυασμένες επιχειρήσεις που περιλαμβάνουν κυβερνοεπιθέσεις, εκστρατείες παραπληροφόρησης και προσπάθειες επηρεασμού της κοινής γνώμης.
Οι δραστηριότητες αυτές αναπτύσσονται κυρίως στον ψηφιακό χώρο και μπορούν να επηρεάσουν πολιτικές εξελίξεις, κοινωνικές ισορροπίες ή ακόμη και την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς.
Τι αναφέρει η έκθεση για την ΕΥΠ
Η έκθεση που δημοσιοποιήθηκε σήμερα για τη λειτουργία της ΕΥΠ επιβεβαιώνει ότι το περιβάλλον ασφάλειας γίνεται ολοένα πιο σύνθετο.
Μεταξύ των βασικών συμπερασμάτων που αναδεικνύονται είναι:
- η ανάγκη ενίσχυσης της αντικατασκοπείας,
- η αυξανόμενη απειλή στον κυβερνοχώρο,
- η σημασία αντιμετώπισης υβριδικών επιχειρήσεων και παραπληροφόρησης,
- η ανάγκη τεχνολογικής αναβάθμισης των δυνατοτήτων της υπηρεσίας,
- καθώς και η ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας με ομόλογες υπηρεσίες πληροφοριών.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι απειλές για την εθνική ασφάλεια δεν εμφανίζονται πλέον μεμονωμένα, αλλά μέσα από ένα πλέγμα διασυνδέσεων μεταξύ οργανωμένου εγκλήματος, κατασκοπείας, κυβερνοεπιθέσεων και επιχειρήσεων επιρροής.
Δείτε την έκθεση για την ΕΥΠ
