28η Οκτωβρίου 1940: Οι «αγιάτρευτες» πληγές της Κέρκυρας από τους βομβαρδισμούς

28η Οκτωβρίου 1940: Οι «αγιάτρευτες» πληγές της Κέρκυρας από τους βομβαρδισμούς

Τα αεροπλάνα έριχναν εμπρηστικές βόμβες, οι οποίες έβαζαν απευθείας φωτιά σε ό,τι ερχόταν σ’ επαφή μαζί τους.

Η Κέρκυρα συγκαταλέγεται στις «πόλεις-θύματα» των φασιστικών δυνάμεων, ιταλικών και γερμανικών, του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου (1940-44). Η ανατροπή του καθεστώτος Μουσολίνι και η προσχώρηση της Ιταλίας στις Συμμαχικές δυνάμεις, είχαν ως αποτέλεσμα να μεταβληθεί η ιστορική πόλη της Κέρκυρας σε «θέατρο» επίδειξης φασιστικής ισχύος. Όπως αναφέρει ο καθηγητής του Ιονίου Πανεπιστημίου Δρ Δημήτριος Γ. Μεταλληνός, «τη νύχτα της 13ης Σεπτεμβρίου 1943, οι Γερμανοί απάντησαν με τον χειρότερο τρόπο στην «προδοσία» των Ιταλών συμμάχων τους. Τα γερμανικά βομβαρδιστικά μέσα σ’ ελάχιστες ώρες σκόρπισαν την καταστροφή. 

Την επίθεση διενήργησαν δέκα αεροπλάνα τύπου Χαίνκελ του 10ου Αεροπορικού Σώματος. Ο κόσμος έντρομος εγκατέλειπε τα φλεγόμενα σπίτια του κατευθυνόμενος προς την κερκυραϊκή ενδοχώρα, ενώ ολόκληρη η πόλη καιγόταν. Αρκετοί προσέτρεξαν στον ναό του μονίμου προστάτη της νήσου Αγίου Σπυρίδωνος για να σωθούν. Οι Κερκυραίοι παρακολουθούσαν με συντριβή ψυχής την ιστορική πόλη τους να φλέγεται...». Μεταξύ των κτιρίων που αποτεφρώθηκαν εσωτερικά ή καταστράφηκαν ολοσχερώς ήταν το Δημοτικό Θέατρο Κέρκυρας, το ομορφότερο κτίριο της πόλης, μία μικρογραφία της Σκάλας του Μιλάνου κι από τα καλύτερα στην Ευρώπη, μαζί με το σπάνιο μουσικό αρχείο του.

Η περίφημη Ανουτσιάτα (Annunciata), η άλλοτε επιβλητική ρωμαιοκαθολική εκκλησία της Κέρκυρας, στον περίβολο της οποίας βρίσκονταν θαμμένοι οι νεκροί της Ναυμαχίας της Ναυπάκτου (Lepanto, 1571). Όπως αναφέρει ο κ. Μεταλληνός , «βομβαρδίστηκαν η Ιόνιος Βουλή, το πρώτο ελληνικό Κοινοβούλιο, η Ιόνιος Ακαδημία, το κτήριο που στέγασε το πρώτο Ελληνικό Πανεπιστήμιο (1824) μαζί με το Αρχείο της, καθώς και η Δημόσια Βιβλιοθήκη Κερκύρας, που συστεγαζόταν στο κτήριο αυτό, με σπάνιες εκδόσεις. 

Καταστροφές υπέστη ο περίφημος Μαρκάς, η αγορά της Κέρκυρας, το πολυτελές ξενοδοχείο Βella Venezia, ένα από τα καλύτερα ξενοδοχεία της εποχής, η κατοικία του Λατίνου Αρχιεπισκόπου στην πλατεία Δημαρχείου, τα περισσότερα κτήρια της Εβραϊκής Συνοικίας, καθώς και η μία από τις δύο Συναγωγές της, το Γηροκομείο, το Ψυχιατρείο, το Ορφανοτροφείο, πολλοί ορθόδοξοι ναοί, όπως η Παναγία (Οδηγήτρια), η Αγία Τριάδα, οι Ταξιάρχες, οι Αγ. Πατέρες, το σημερινό μουσείο εκκλησιαστικής τέχνης, ο Παντοκράτορας στο Καμπιέλο, ο Αγ. Ελευθέριος, η Αγ. Αικατερίνη, η Υπαπαντή και εκατοντάδες κατοικίες κερκυραίων πολιτών».

Ολοσχερώς καταστράφηκαν 12 ιεροί ναοί εντός της πόλεως, ενώ 13 έπαθαν σοβαρότατες ζημιές, 842 οικογένειες έμειναν μέσα σε μία νύχτα χωρίς σπίτια, ενώ άλλα 345 χρειάστηκε να κατεδαφιστούν μετά τις σοβαρές ζημιές που υπέστησαν. «Συνολικά επλήγη το 70% των κτηρίων της ιστορικής πόλης. Οι σημερινοί επισκέπτες, αλλά πρωτίστως οι κάτοικοι του εμβληματικού μνημείου παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της Unesco, οφείλουμε να αναλογιστούμε πόσο ομορφότερη και λειτουργική θα ήταν η πόλη της Κέρκυρας, εάν δεν είχε υποστεί τη βάρβαρη καταστροφή των φασιστικών δυνάμεων.

Η σημερινή μορφή της αποτελεί απλά μέρος του προπολεμικού αρχιτεκτονικού κάλλους και κλέους της» σχολίασε χαρακτηριστικά  ο καθηγητής του Ιονίου Πανεπιστημίου Δημήτρης Μεταλληνός. Μέχρι και σήμερα τα σημάδια από τις «πληγές» της Κέρκυρας το έπος του ‘40 είναι εμφανή, ενώ για πολλά χρόνια μετέπειτα το νησί πέρασε μέρες δυστυχίας και οικονομικής φτώχειας, μέχρι την εμφάνιση του τουρισμού τη δεκαετία του ’70, που ξεκίνησε και η οικονομική ανάκαμψη του τόπου.