«Κατακλυσμική» έκρηξη άστρου αναμένεται να συμβεί σύντομα – Aλλά κανείς δεν ξέρει πότε ακριβώς
Χάρη στη νέα ισχυρή τεχνολογία, όπως το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA, μπορούμε να δούμε πιο μακριά από ποτέ
Snapshot
- Το T Coronae Borealis (T CrB) είναι ένα διπλό αστρικό σύστημα με λευκό νάνο και ερυθρό γίγαντα, που αναμένεται να εκραγεί ως καινοφανής αστέρας (nova) περίπου κάθε 80 χρόνια.
- Η έκρηξη του T CrB θα παράγει μια λάμψη φωτός περίπου 1.000 φορές πιο φωτεινή από τη συνηθισμένη, αλλά η ακριβής ημερομηνία δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια.
- Η τελευταία έκρηξη συνέβη το 1946 και οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η επόμενη είναι πιθανό να συμβεί πριν το 2030.
- Αστρονόμοι ερασιτέχνες παρακολουθούν συνεχώς το T CrB και θα ενημερώσουν άμεσα μόλις παρατηρηθεί αύξηση στη φωτεινότητά του.
- Μετά την έκρηξη, ο κύκλος ζωής του T CrB επαναλαμβάνεται, με το επόμενο φαινόμενο να αναμένεται γύρω στα μέσα του 22ου αιώνα.
Το να κοιτάζεις τον νυχτερινό ουρανό είναι ήδη μια θεαματική εμπειρία, αν σκεφτείς όλα όσα υπάρχουν έξω από τη Γη, αλλά εδώ και χρόνια, οι παρατηρητές των άστρων περιμένουν συγκεκριμένα να εμφανιστεί ένα «νέο φως».
Ίσως αναρωτιέστε τι είναι αρκετά ισχυρό ώστε να δημιουργήσει ένα εντελώς νέο φως στον ουρανό μας, τη στιγμή που οι επιστήμονες και οι αστρονόμοι έχουν περάσει χιλιάδες χρόνια καταγράφοντας ακριβώς τι υπάρχει στο διάστημα.
Χάρη στη νέα ισχυρή τεχνολογία, όπως το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA, μπορούμε να δούμε πιο μακριά από ποτέ, αλλά ακόμη και τα πιο απλά τηλεσκόπια αναμένεται να εντοπίσουν το «Φλεγόμενο Άστρο» (Blaze Star) T Coronae Borealis (T CrB).
Σε αντίθεση με ορισμένα από τα άλλα φώτα που βλέπουμε στον νυχτερινό μας ουρανό, το T CrB δεν είναι απλώς ένα μεμονωμένο άστρο, αλλά αποτελείται από έναν λευκό νάνο και έναν ερυθρό γίγαντα. Ουσιαστικά, σε μια περίοδο περίπου 80 ετών, ο λευκός νάνος αποσπά ύλη από τον ερυθρό γίγαντα μέχρι η κατάσταση να φτάσει σε κρίσιμο σημείο, οδηγώντας σε μια κατακλυσμική έκρηξη που θα παράγει μια λάμψη φωτός περίπου 1.000 φορές πιο φωτεινή από τη συνηθισμένη — κάτι που είναι γνωστό ως έκρηξη καινοφανούς αστέρα (nova).
Δεδομένου του ενδιαφέροντος για φαινόμενα όπως η πρόσφατη έκλειψη ηλίου, αυτό είναι επίσης κάτι που βρίσκεται στην ατζέντα των παρατηρητών των άστρων εδώ και αρκετά χρόνια, αλλά οι επιστήμονες εξακολουθούν να μην μπορούν να δώσουν ακριβή ημερομηνία. Ωστόσο, παραμένουν βέβαιοι ότι θα «συμβεί σύντομα».
Ο Μπράντλεϊ Σέφερ (Bradley Schaefer) από το Τμήμα Φυσικής και Αστρονομίας του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Λουιζιάνα δήλωσε στο Space.com: «Όλοι είναι πολύ σίγουροι γι' αυτό. Αλλά δεν μπορούμε να κάνουμε μετρήσεις υψηλής ακρίβειας για τον ρυθμό με τον οποίο πέφτει το αέριο στην επιφάνεια του λευκού νάνου, ούτε έχουμε μέτρηση υψηλής ακρίβειας για την κρίσιμη μάζα πυροδότησης αυτής της μεγάλης βόμβας υδρογόνου. Η ακριβής ημερομηνία της επερχόμενης έκρηξης του T CrB εξαρτάται κυρίως από το πόσο γρήγορα συσσωρεύεται στην επιφάνεια του λευκού νάνου το αέριο που προέρχεται από το συνοδό άστρο του. Όταν συσσωρευτεί μια συγκεκριμένη κρίσιμη μάζα, τότε το T CrB θα εκραγεί. Τα τελευταία 80 χρόνια παρακολουθούμε το αέριο να συσσωρεύεται στην επιφάνεια του λευκού νάνου και γνωρίζουμε ότι πρέπει να βρίσκεται κοντά στο όριο πυροδότησης».
Δεδομένου ότι η τελευταία έκρηξη συνέβη πριν από 80 χρόνια, το 1946, όσο διαρκεί συνήθως ο κύκλος ζωής του T CrB, είναι εύκολο να καταλάβει κανείς γιατί οι αστρονόμοι πιστεύουν ότι είναι αρκετά επικείμενη, με την Ελίζαμπεθ Χέις (Elizabeth Hays), επικεφαλής του Εργαστηρίου Αστροσωματιδιακής Φυσικής, να αναφέρει ότι θα της έκανε εντύπωση αν φτάσουμε στο 2030 πριν δούμε να συμβαίνει οτιδήποτε.
Όταν τελικά συμβεί, αναμένεται να διαρκέσει για λίγο πριν ξεκινήσει ξανά ο κύκλος ζωής του, πράγμα που σημαίνει ότι θα πρέπει να περιμένετε μέχρι τη δεκαετία του 2100 για να το ξαναδείτε, οπότε μάλλον είναι κάτι που δεν θέλετε να χάσετε.
Ο Σέφερ πρόσθεσε: «Οι ερασιτέχνες αστρονόμοι σε όλο τον κόσμο κάνουν καταπληκτική δουλειά, διατηρώντας το T CrB υπό συνεχή, σε ετοιμότητα παρακολούθηση περίπου κάθε ένα ή δύο λεπτά, οπότε όταν η φωτεινότητα του T CrB αυξηθεί κατά περίπου ένα μέγεθος, οι ειδοποιήσεις θα διαδοθούν σε όλο τον κόσμο μέσα σε λίγα λεπτά».
Έτσι, ουσιαστικά, αρκεί να έχετε τα τηλεσκόπιά σας σε ετοιμότητα για τα επόμενα τέσσερα χρόνια και είναι πολύ πιθανό να γίνετε μάρτυρες ενός αρκετά θεαματικού φαινομένου.