Καιρός: Νέα δεδομένα με τον Πολικό Στρόβιλο - Τι θα φέρει στην Ελλάδα

Νέα προγνωστικά δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι στα μέσα Φεβρουαρίου εξελίσσεται ένα ισχυρό επεισόδιο Στρατοσφαιρικής Θέρμανσης, το οποίο οδηγεί σε διάσπαση και ουσιαστική κατάρρευση του Πολικού Στροβίλου.

Η εξέλιξη αυτή αλλάζει τη γενική κυκλοφορία της ατμόσφαιρας στο βόρειο ημισφαίριο και ανοίγει τον δρόμο για παρατεταμένες ψυχρές εισβολές στην Ευρώπη, με ενδείξεις ότι οι επιπτώσεις μπορεί να φτάσουν μέχρι και τις αρχές της άνοιξης.

Η αποδυνάμωση του Πολικού Στροβίλου δεν αφορά μόνο τη Βόρεια Αμερική. Ήδη τα τελευταία προγνωστικά μοντέλα δείχνουν ότι η Ευρώπη μπαίνει σταδιακά στο «κάδρο» της ψυχρής μεταφοράς αερίων μαζών, καθώς η κυκλοφορία αποδιοργανώνεται και τα πολικά ψύχη δεν παραμένουν πλέον εγκλωβισμένα στον Αρκτικό Κύκλο.

Τι σημαίνει η διάσπαση του Πολικού Στροβίλου για την Ευρώπη

Ο Πολικός Στρόβιλος λειτουργεί τον χειμώνα σαν μια ατμοσφαιρική «ασπίδα» που κρατά τον πολύ ψυχρό αέρα κοντά στους πόλους. Όταν είναι ισχυρός, η Ευρώπη βιώνει συχνά πιο ήπιους χειμώνες.

Όταν όμως αποδυναμώνεται ή διασπάται, η ισορροπία αυτή χάνεται και ο ψυχρός αέρας κατεβαίνει σε χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη.

Η επικείμενη Στρατοσφαιρική Θέρμανση ανεβάζει απότομα τη θερμοκρασία και την πίεση στη στρατόσφαιρα, «στρεσάροντας» τον Πολικό Στρόβιλο.

Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι γύρω στα μέσα Φεβρουαρίου ο στρόβιλος χωρίζεται σε δύο βασικούς πυρήνες, με αποτέλεσμα την εγκατάσταση ισχυρών αντικυκλωνικών μπλοκαρισμάτων στα πολικά και βορειοανατολικά τμήματα της Ευρώπης.

Αυτό το μοτίβο ευνοεί την κάθοδο ψυχρών αερίων μαζών από τη βόρεια και βορειοανατολική Ευρώπη προς την κεντρική και νοτιοανατολική Μεσόγειο.

Δεν πρόκειται απαραίτητα για ένα σύντομο κύμα κακοκαιρίας, αλλά για μια πιο επίμονη διαταραχή της κυκλοφορίας, με διαδοχικά ψυχρά επεισόδια.

Η γενική εικόνα στην Ευρώπη

Στο πρώτο στάδιο, οι χαμηλές θερμοκρασίες αναμένεται να επηρεάσουν κυρίως τη βόρεια και ανατολική Ευρώπη. Ωστόσο, όσο το μπλοκάρισμα στα βόρεια σταθεροποιείται, οι ψυχρές αέριες μάζες αρχίζουν να κινούνται νοτιότερα. Τα προγνωστικά δείχνουν ότι από το δεύτερο μισό του Φεβρουαρίου και μετά, το ψύχος μπορεί να επεκταθεί σε μεγαλύτερο μέρος της ηπείρου.

Παράλληλα, η επικράτηση χαμηλών πιέσεων από την κεντρική Ευρώπη έως τη Μεσόγειο αυξάνει την πιθανότητα για χειμερινά επεισόδια με χιονοπτώσεις, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου ο ψυχρός αέρας θα συνδυαστεί με υγρασία από χαμηλά βαρομετρικά.

Οι επιπτώσεις στην Ελλάδα

Για την Ελλάδα, το σενάριο αυτό μεταφράζεται σε αυξημένη πιθανότητα για αξιόλογες ψυχρές εισβολές από τα βόρεια και βορειοανατολικά.

Αν και δεν μπορούν να εξαχθούν ακόμη ασφαλή συμπεράσματα για συγκεκριμένες ημερομηνίες, τα προγνωστικά σήματα δείχνουν ότι το δεύτερο μισό του Φεβρουαρίου και οι αρχές Μαρτίου έχουν αυξημένο δυναμικό για χαμηλές θερμοκρασίες.

Η χώρα μας, λόγω γεωγραφικής θέσης, βρίσκεται συχνά στο όριο ανάμεσα στο ψυχρό και στο ηπιότερο αέρα. Σε ένα περιβάλλον αποδιοργανωμένης κυκλοφορίας, όπως αυτό που δημιουργεί η κατάρρευση του Πολικού Στροβίλου, οι ψυχρές μάζες μπορούν ευκολότερα να κατέβουν προς τα Βαλκάνια και το Αιγαίο.

Αυτό αυξάνει τις πιθανότητες για:

• χαμηλότερες από τα κανονικά θερμοκρασίες,
• έντονους βοριάδες,
• χιονοπτώσεις στα ορεινά και ημιορεινά, και σε ευνοϊκά
• σενάρια ακόμη και σε χαμηλότερα υψόμετρα στη βόρεια και κεντρική Ελλάδα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι τέτοιου τύπου Στρατοσφαιρικές Θερμάνσεις συχνά έχουν «καθυστερημένη» επίδραση. Δηλαδή, το ψύχος μπορεί να εκδηλωθεί σε διαδοχικά κύματα και όχι απαραίτητα αμέσως μετά το κύριο γεγονός στη στρατόσφαιρα.

Αυτό σημαίνει ότι ο χειμώνας ενδέχεται να επιμείνει περισσότερο από το συνηθισμένο, ακόμη και μέσα στον Μάρτιο.

Τι κρατάμε προς το παρόν

Τα δεδομένα δείχνουν ότι η Ευρώπη εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένης ατμοσφαιρικής αστάθειας, με τον Πολικό Στρόβιλο σε φάση κατάρρευσης. Για την Ελλάδα, αυτό μεταφράζεται σε αυξημένη πιθανότητα για χειμερινό καιρό σε μια εποχή που συνήθως αρχίζει η σταδιακή μετάβαση προς την άνοιξη.

Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές, καθώς η ακριβής θέση των αντικυκλωνικών μπλοκαρισμάτων και των χαμηλών πιέσεων θα κρίνει αν η χώρα θα δεχτεί άμεσα ισχυρές ψυχρές εισβολές ή αν θα βρεθεί στο μεταίχμιο, με πιο ήπιες αλλά και πάλι χειμερινές συνθήκες. Σε κάθε περίπτωση, όλα δείχνουν ότι ο φετινός χειμώνας δεν έχει πει ακόμη την τελευταία του λέξη.