Tι είναι το «second screen viewing»: Το φαινόμενο που αλλάζει τις πλοκές και τα σενάρια των σειρών

Kαθώς τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι ηλεκτρονικές αγορές παίζουν τόσο μεγάλο ρόλο στη ζωή μας σήμερα, αποδεικνύεται συχνά δύσκολο να επικεντρωθούμε ακόμη και στην αγαπημένη μας ταινία ή τηλεοπτική σειρά. Το φαινόμενο «second screen viewing» καταγγέλλουν πλέον ορισμένοι θεατές είναι τόσο διαδεδομένο που οι πλοκές και τα σενάρια υποβαθμίζονται για τους χρήστες που χρησιμοποιούν τα τηλέφωνά τους κατά την παρακολούθηση.

Στο διαδίκτυο, ορισμένοι έχουν υποστηρίξει ότι για να παρακολουθούμε παράλληλα τα τηλέφωνά μας και τις τηλεοράσεις μας, οι πλοκές και τα σενάρια έχουν σκόπιμα γίνει όσο το δυνατόν πιο απλά. Ισχύει αυτό ή μήπως πρόκειται για θεωρία συνωμοσίας ; Το BBC Bitesize, με την εκπομπή "Other Side of the Story", εξέτασε πιο προσεκτικά το φαινόμενο.

Τι είναι το «second screen viewing»

Η «προβολή δεύτερης οθόνης» είναι το όνομα για τον καταμερισμό της προσοχής του θεατή μεταξύ πολλαπλών συσκευών ενώ παρακολουθεί τηλεόραση. Η τηλεόραση είναι παραδοσιακά φτιαγμένη για να παρακολουθεί κανείς χωρίς περισπασμούς. Η προβολή σε δεύτερη οθόνη μεταφέρει την τηλεόραση από την κύρια μορφή ψυχαγωγίας σε μια δραστηριότητα στο παρασκήνιο.

Πριν από τις πλατφόρμες streaming υπήρχαν λιγότερες επιλογές, πράγμα που σήμαινε ότι οι χρήστες επέλεγανταινίες ή εκπομπές εκ των προτέρων. Οι γίγαντες του streaming επιτρέπουν στους χρήστες να επιλέγουν τι θα παρακολουθήσουν, όποτε θέλουν. Πολλοί στο διαδίκτυο πιστεύουν ότι η επιλογή που προσφέρουν οι streamers έχει κάνει ορισμένους θεατές να εκτιμούν λιγότερο την τηλεόραση, με έναν σχολιαστή στο Reddit να λέει: «Τίποτα δεν έχει διαρκή αντίκτυπο. Οι εκπομπές ξεχνιούνται σε ένα Σαββατοκύριακο και πάντα υπάρχει μια νέα για να την αντικαταστήσει».

Στην περίπτωση τoυ «second screen viewing», ορισμένοι θεατές ισχυρίζονται ότι οι χαρακτήρες λένε πλέον επανειλημμένα πώς αισθάνονται ή τι πρόκειται να κάνουν. Για ορισμένους θεατές στο διαδίκτυο, η τελευταία σεζόν του Stranger Things ήταν ένα παράδειγμα αυτής της απλοποιημένης μορφής αφήγησης.

Στο TikTok, ένας χρήστης ζήτησε από τους θεατές του να εξετάσουν την πέμπτη σεζόν του Stranger Things για «επεξηγηματικό διάλογο». Η επεξηγηματική γλώσσα είναι γραμμές σεναρίου που χρησιμοποιούνται για να εξηγήσουν την ιστορία, αντί να την προχωρήσουν. Ισχυρίστηκαν ότι οι χαρακτήρες «...εξηγούν ακριβώς τι κάνουν και ακριβώς τι αισθάνονται κάθε φορά που μπαίνουν σε ένα δωμάτιο».

Στο subreddit του Stranger Things, μια σελίδα στο Reddit αφιερωμένη στη συζήτηση σχετικά με τη σειρά, ένας χρήστης δημοσίευσε: «Θέλω απλώς να σταματήσουν αυτές οι συζητήσεις με αφηγηματικούς σχολιασμούς!», με 5.500 θετικές ψήφους, οι οποίες είναι παρόμοιες με τα likes στο Instagram, και 887 σχόλια. Ένας σχολιαστής απάντησε: «Συμφωνώ απόλυτα. Υπάρχουν τόσοι πολλοί πιο ενδιαφέροντες τρόποι για να κάνεις μια παρουσίαση, αντί να την εξηγείς κυριολεκτικά στο κοινό σαν να είναι έξι χρονών. Κατηγορώ το Netflix». Ενώ ένας άλλος είπε: «Κατηγορήστε την πολιτική της δεύτερης οθόνης του Netflix και προετοιμαστείτε για περισσότερες σειρές που θα το κάνουν αυτό, επειδή οι καταναλωτές έχουν μηδενικό εύρος προσοχής και κάνουν scrolling στο TikTok ενώ παρακολουθούν».

Ποιος άλλος έχει σχολιάσει το φαινόμενο;

Κατά την προώθηση της ταινίας του Netflix "The Rip", ο ηθοποιός και παραγωγός Ματ Ντέιμον ισχυρίστηκε ότι το Netflix είπε στους σεναριογράφους: "...δεν θα ήταν άσχημο αν επαναλαμβάνατε την πλοκή τρεις ή τέσσερις φορές στους διαλόγους, επειδή οι άνθρωποι είναι στα τηλέφωνά τους ενώ παρακολουθούν".

Ενώ ο Ματ Ντέιμον δεν έγραψε το "The Rip", καταλαβαίνει τη διαδικασία της γραφής. Το 1998, ο ίδιος και ο επίσης ηθοποιός και παραγωγός της ταινίας "The Rip", Μπεν Άφλεκ, κέρδισαν το Όσκαρ Καλύτερου Πρωτότυπου Σεναρίου για την ταινία "Good Will Hunting".

Στο podcast The Romesh Ranganathan Show, η ηθοποιός Jameela Jamil συζήτησε επίσης το φαινόμενο «second screen viewing». Ισχυρίστηκε ότι οι streamers ζητούν από τους ηθοποιούς: «...να αναγνωρίζουν ότι οι άνθρωποι είναι στα τηλέφωνά τους όλη την ώρα που παρακολουθούν τηλεόραση» και ως εκ τούτου πρέπει: «...να απλοποιούν την πλοκή ώστε να μπορούν να παρακολουθούν ενώ περιηγούνται στο τηλέφωνό τους».

Άλλες αναφορές υποστηρίζουν ότι οι streamers έχουν απλοποιήσει την προσέγγισή τους όχι μόνο στις εκπομπές, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο οι χρήστες βρίσκουν τι θα παρακολουθήσουν στη συνέχεια. Το αμερικανικό λογοτεχνικό περιοδικό n+1 δημοσίευσε στο χειμερινό του περιοδικό 2025 ένα δοκίμιο με τίτλο «Casual Viewing».

Ισχυρίζονται ότι το Netflix λαμβάνει δεδομένα χρηστών από τους συνδρομητές για να βρει λέξεις ή εικόνες που ταιριάζουν με τα ενδιαφέροντά τους. Στη συνέχεια, χρησιμοποιεί αυτές τις πληροφορίες για να βελτιώσει τη διαφήμιση εντός της εφαρμογής του. Τα ονόματα και οι αφίσες ταινιών δείχνουν στο κοινό ακριβώς τι αφορά η ταινία ή η εκπομπή εξαρχής. Με αυτόν τον τρόπο, η n+1 ισχυρίζεται ότι το Netflix μπορεί να προσαρμόσει μεγάλες ποσότητες υλικού απλά, ώστε να ταιριάζει καλύτερα στη μεγάλη και ποικίλη βάση συνδρομητών του.

Μέχρι στιγμής, καμία υπηρεσία streaming δεν έχει σχολιάσει επίσημα την «προβολή σε δεύτερη οθόνη». Ενώ έχουν υπάρξει σχόλια από θεατές και παραγωγούς του Netflix που έχουν συνεργαστεί μαζί τους, όπως ο Ντέιμον δεν υπάρχει οριστική απάντηση. Δεν θα μάθουμε μέχρι να τη λάβουμε από μια επίσημη πηγή, όπως ένα ανώτερο στέλεχος μιας υπηρεσίας streaming.