Γιατί ΗΠΑ-Ισραήλ δεν βομβάρδισαν νύχτα για να δολοφονήσουν τον Χαμενεΐ
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ «άνοιξαν» το νέο κεφάλαιο του πολέμου με το Ιράν με ένα σπάνιο για τα δεδομένα της σύγχρονης αεροπορικής ισχύος, ημερήσιο, κεραυνοβόλο πλήγμα, που στόχευε ταυτόχρονα τα κεφάλια του καθεστώτος, την αντιαεροπορική ομπρέλα και τις υποδομές βαλλιστικών πυραύλων.
Όπως εξηγεί στο Newsbomb ο Δρ Κωνσταντίνος Τσέτσος, επικεφαλής στρατηγικής πρόβλεψης στο ινστιτούτο Metis του Πανεπιστημίου του Γερμανικού Στρατού στο Μόναχο, η επιλογή της ημέρας δεν ήταν «λάθος τακτικής», αλλά κυνικός συνδυασμός πολιτικού timing από τον Ντόναλντ Τραμπ και στρατηγικής αιφνιδιασμού απέναντι σε μια ήδη τρωτή ιρανική αεράμυνα.
Ο Δρ. Τσέτσος σημειώνει ότι ο Τραμπ έχει μια σαφή προτίμηση να δρομολογεί τις μεγάλες επιχειρήσεις Σαββατοκύριακο, όταν τα χρηματιστήρια είναι… κλειστά και μπορεί να απορροφηθεί πιο ελεγχόμενα ο γεωπολιτικός κραδασμός στις αγορές. Από καθαρά στρατιωτική σκοπιά, το «σωστό» εγχειρίδιο λέει νυχτερινά πλήγματα, με κάλυψη σκότους, μικρότερο οπτικό ίχνος και καλύτερη αξιοποίηση μέσων όπως τα stealth και τα όπλα stand‑off. Σε αυτή την επιχείρηση όμως υπερίσχυσε ένας άλλος παράγοντας: Ο στόχος ήταν η ιρανική ηγεσία και ένας συγκεκριμένος κύκλος αποφασιστικών κέντρων, συγκεντρωμένων σε μία «ευκαιριακή» σύσκεψη, την οποία οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ και του Ισραήλ εντόπισαν έγκαιρα.
Έτσι, το πλήγμα «τραβήχτηκε» προς τις ώρες της ημέρας, ώστε η ιρανική ηγεσία να αιφνιδιαστεί σε απόλυτα λειτουργικό χρόνο, «με όλη την ημέρα μπροστά της», όπως λέει χαρακτηριστικά ο Κωνσταντίνος Τσέτσος: Να χρειαστεί να διαχειριστεί σοκ, απώλειες και χάος διοίκησης, με τις επόμενες ώρες να λειτουργούν εις βάρος της και όχι υπέρ της αναδιοργάνωσης. Η εικόνα είναι κλασικής επιχείρησης «αποκεφαλισμού» καθεστώτος: Το πρώτο κύμα εστιάζει σε αντιαεροπορική άμυνα, πυραυλικές εγκαταστάσεις και πολιτικοστρατιωτική ηγεσία, με προτεραιότητα στους Φρουρούς της Επανάστασης, ώστε να διαλυθεί η αλυσίδα διοίκησης και να μην υπάρχει κανείς να συντονίσει αποτελεσματική αντίδραση.
«Αποκεφαλισμός» των Φρουρών και κατάρρευση της αεράμυνας
Κατά τον Δρ Τσέτσο, το πρώτο και το δεύτερο κύμα χτυπημάτων «επικεντρώνονται στην αεράμυνα, στις βαλλιστικές εγκαταστάσεις και στην ηγεσία – πολιτική και των Φρουρών της Επανάστασης», με αποτέλεσμα «να μην μένει τίποτα όρθιο», σε μια επανάληψη της μεθοδολογίας που είχαν εφαρμόσει ήδη οι Ισραηλινοί στον περσινό πόλεμο των 12 ημερών. Η ιρανική αντιαεροπορική άμυνα, τονίζει, ήταν ήδη πίσω τεχνολογικά και είχε υποστεί σοβαρές καταστροφές από τις προηγούμενες επιθέσεις, γεγονός που μειώνει δραματικά τη διαφορά μεταξύ νυχτερινού και ημερήσιου πλήγματος: «Δεν έχει τόση σημασία αν είναι μέρα ή νύχτα, όταν ο αντίπαλος δεν μπορεί αντικειμενικά να σε δει και να σε κλειδώσει».
Δείτε το βίντεο
Τα αποτελέσματα είναι ενδεικτικά: Ούτε ένα αμερικανικό ή ισραηλινό αεροσκάφος δεν καταρρίφθηκε, ενώ οι απώλειες σε προσωπικό από τα ιρανικά αντίποινα κινούνται σε μονοψήφια έως χαμηλά διψήφια νούμερα – τρεις Αμερικανοί και περίπου δέκα Ισραηλινοί νεκροί, σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες. Για τον ίδιο, αυτό συνιστά «άριστη εκτέλεση στρατιωτικής δράσης», όπου έχουν προϋπολογιστεί και τα αντίποινα, με το Ιράν να αναγκάζεται να καταφεύγει σε «συμβολικούς» στόχους, όπως… πισίνες και ξενοδοχεία στον Κόλπο, ακριβώς επειδή αδυνατεί να πλήξει αποτελεσματικά στρατιωτικούς στόχους.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της ανισορροπίας ισχύος είναι η αποτυχημένη προσπάθεια να πληγεί το αμερικανικό αεροπλανοφόρο στον Κόλπο με τέσσερις βαλλιστικούς πυραύλους, οι οποίοι «ούτε καν κοντά δεν έφτασαν», όπως σημειώνει ο Δρ Τσέτσος, με την Τεχεράνη να πανηγυρίζει επικοινωνιακά χωρίς πραγματικό επιχειρησιακό αποτέλεσμα. Την ίδια στιγμή, βίντεο και αναφορές από τον Κόλπο καταγράφουν ιρανικά χτυπήματα σε ξενοδοχεία και οικιστικές περιοχές στο Ντουμπάι, στο Μπαχρέιν και αλλού, κάτι που, όπως αναλύει, «μοιάζει με προσπάθεια να τιμωρηθούν» οι χώρες που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις, και να φορτιστούν εκ νέου τα αντιαμερικανικά και αντιδυτικά αντανακλαστικά στην περιοχή.
Ο «άξονας της αντίστασης» διαλύεται
Στο ευρύτερο στρατηγικό κάδρο, ο Δρ Τσέτσος περιγράφει ένα Ιράν απομονωμένο, με τον λεγόμενο «άξονα της αντίστασης» – Χεζμπολάχ, Χαμάς, Χούθι και περιφερειακές πολιτοφυλακές – να έχει στην πράξη αποσυναρμολογηθεί. Η Χεζμπολάχ «ακόμα γλείφει τις πληγές της», η Χαμάς «ιδεολογικά ευθυγραμμισμένη αλλά δομικά ασύμβατη» με το ιρανικό καθεστώς, ενώ οι Χούθι, μετά τα διαδοχικά χτυπήματα στις υποδομές και τους ηγέτες τους, «έχουν αποδυναμωθεί πλήρως».
Παράλληλα, το Ιράν χάνει σταδιακά τα στήριγματά του: Στον πόλεμο των 12 ημερών είχε αποσπάσει στήριξη από το Πακιστάν, σήμερα όμως το Ισλαμαμπάντ είναι βυθισμένο στις συγκρούσεις με τους Ταλιμπάν και στον πόλεμο με το Αφγανιστάν – μια εξέλιξη που ο Τσέτσος αποδίδει σε επιτυχημένη διπλωματία της Ινδίας και των ΗΠΑ, με στόχο να εξουδετερωθεί ακόμη ένα πιόνι της Τεχεράνης. Με τις ασφυκτικές πιέσεις σε Λίβανο (Χεζμπολάχ), Συρία (Άσαντ), τους Χούθι στην Υεμένη και την προσπάθεια να μείνει ουδέτερο το Ιράκ, «το ιρανικό δίκτυο προστασίας έχει πρακτικά εξαφανιστεί» και τα χτυπήματα του καθεστώτος είναι πια αποσπασματικά, σαν «τραυματισμένος τίγρης στη γωνία» που χτυπά όποιον θεωρεί υπεύθυνο.
Στοχευμένη αποδυνάμωση του καθεστώτος, όχι γενικευμένος πόλεμος
Παρά την κλίμακα των επιθέσεων, ο Δρ Τσέτσος υπογραμμίζει ότι οι ΗΠΑ δεν χτυπούν τον ιρανικό στρατό ή τον λαό συνολικά, αλλά το καθεστώς και τους Φρουρούς της Επανάστασης, τους οποίους χαρακτηρίζει κάτι «χειρότερο από τη Γκεστάπο», υπενθυμίζοντας τις πρόσφατες μαζικές δολοφονίες φοιτητών και διαδηλωτών στα σπίτια τους. Το μοναδικό πλήγμα σε σχολείο θηλέων, σημειώνει, ήταν αποτέλεσμα λάθους στόχευσης, που αναδεικνύει τα όρια ακόμα και μιας τεχνολογικά άρτιας επιχείρησης σε αστικό περιβάλλον.
Στο εσωτερικό του Ιράν, οι νεότερες γενιές, που αναζητούν περισσότερη ελευθερία – «όχι ακόμη δυτικό μοντέλο, αλλά σίγουρα όχι την τωρινή θεοκρατία» – συγκρούονται με ένα καθεστώς σε κρίση νομιμοποίησης. Ο Τσέτσος εκτιμά ότι «σε 1‑2 εβδομάδες θα έχουν πέσει», με την προϋπόθεση ότι η κοινωνική πίεση θα κλιμακωθεί, ενώ ένα μεγάλο μέρος του στρατού, που παραμένει ουδέτερο, μπορεί να αλλάξει στρατόπεδο την κρίσιμη στιγμή. Στο ενδιάμεσο, οι μυστικές υπηρεσίες της χώρας έχουν ήδη δεχθεί βαθιά διείσδυση από τη Μοσάντ και τη CIA – κάτι που φανερώνεται, όπως λέει, από το γεγονός ότι η ιρανική ηγεσία «αποκεφαλίζεται δύο φορές μέσα σε έναν χρόνο».
Παρά ταύτα, ο ίδιος δεν βλέπει πλήρως επεξεργασμένο σχέδιο για την «επόμενη μέρα» στην Ουάσιγκτον και την Ιερουσαλήμ: αρχικός στόχος ήταν η αποδυνάμωση του καθεστώτος και της πυρηνικής του υποδομής, αλλά πλέον μοιάζει περισσότερο με προσπάθεια να πυροδοτηθεί εκ των ένδον ανατροπή, με τον ιρανικό λαό να ρίχνει μόνος του τη θεοκρατία.
Η Ελλάδα, η Ευρώπη και η «βρόμικη δουλειά»
Ο Δρ Τσέτσος είναι σαφής ότι η Ελλάδα και η Ευρώπη δεν μπορούν – και δεν πρέπει – να μένουν ουδέτερες. Η Τεχεράνη, υπογραμμίζει, απειλεί πρωτίστως την Ευρώπη μέσω των Στενών του Ορμούζ, χτυπώντας ήδη τη ναυτιλία και εμπορικά συμφέροντα που συνδέονται άμεσα με την Ελλάδα, ενώ η Κύπρος βρίσκεται γεωγραφικά «στην πρώτη γραμμή». Ένα πιο δημοκρατικό, και όχι θεοκρατικό, Ιράν – με τον λαό του να κουβαλά μια πανάρχαια κουλτούρα που δεν ταυτίζεται αναγκαστικά με τον ισλαμιστικό φονταμενταλισμό – θα μπορούσε, όπως λέει, να εξελιχθεί στο πιο δημοκρατικό καθεστώς της Μέσης Ανατολής.
Την ίδια στιγμή, η αποδυνάμωση της Τεχεράνης αφαιρεί από Ρωσία και Κίνα ένα κρίσιμο πιόνι στο γεωπολιτικό τους μπλοκ – δίπλα στη Βενεζουέλα – και περιορίζει τις δυνατότητές τους να πιέσουν την Ευρώπη μέσω παρατεταμένων πολέμων δι’ αντιπροσώπων, όπως στην Ουκρανία. «Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κάνουν τη βρόμικη δουλειά για να σωθεί ο δικός μας τρόπος ζωής», λέει με ωμή ειλικρίνεια ο Δρ Τσέτσος, υπενθυμίζοντας όμως ότι όποιος κάνει τη «βρόμικη δουλειά» λερώνεται κι ο ίδιος: με παραβιάσεις διεθνούς δικαίου, νεκρούς αμάχους και ένα διεθνές σύστημα που δοκιμάζεται στα όρια της αντοχής του.
