Explainer video: Τι ανεβάζει και τι ρίχνει τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας;

«Μα πόσο θα πληρώνουμε πια το ρεύμα;» ίσως να αναρωτήθηκαν πολλοί καταναλωτές και επιχειρήσεις διαβάζοντας πως οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας ανακοίνωσαν άνοδο της μέσης χρέωσης των πράσινων τιμολογίων κατά 10% για τον Σεπτέμβριο. Και αυτή είναι μια εύλογη απορία αν σκεφτούμε πως δεν πληρώνουμε λίγα χρήματα για την ηλεκτρική ενέργεια.

Το τι πληρώνουμε επηρεάζεται σημαντικά από την τιμή στην οποία οι προμηθευτές αγοράζουν την ηλεκτρική ενέργεια από την εγχώρια χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Τι συμβαίνει στη χονδρεμπορική αγορά

Πριν φτάσει στα σπίτια και στις επιχειρήσεις, η ηλεκτρική ενέργεια διατίθεται στη χονδρεμπορική αγορά. Εκεί την αγοράζουν οι προμηθευτές, οι οποίοι στη συνέχεια τη διαθέτουν στους πελάτες τους. Επομένως, οι μεταβολές στις τιμές που καταγράφονται στη χονδρεμπορική αγορά επηρεάζουν σε σημαντικό βαθμό και τις τιμές της λιανικής και εξαρτώνται από διάφορους παράγοντες. Μεταξύ αυτών το ενεργειακό μείγμα, δηλαδή οι πηγές από τις οποίες παράγεται η ηλεκτρική ενέργεια.

Το The Green Tank, αναλύοντας επίσημα δεδομένα της ελληνικής αγοράς ηλεκτρισμού, εντόπισε μία ισχυρή συσχέτιση: η υψηλότερη ηλεκτροπαραγωγή από ορυκτό αέριο συνδέεται με υψηλότερες τιμές στη χονδρεμπορική αγορά. Αντίθετα, όταν αυξάνεται η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ενέργειες (ΑΠΕ), οι τιμές τείνουν να είναι χαμηλότερες. Με πιο απλά λόγια: όσο αυξάνεται η συμμετοχή του αερίου οι τιμές τείνουν να είναι υψηλότερες, ενώ όταν αυξάνεται η παραγωγή από ΑΠΕ τείνουν να είναι χαμηλότερες.

Μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα αυτή τη συσχέτιση κοιτάζοντας τι συμβαίνει στη χονδρεμπορική αγορά ώρα-ώρα. Το μεσημέρι, όταν η παραγωγή των φωτοβολταϊκών κορυφώνεται, οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας είναι συνήθως χαμηλότερες. Αντίθετα, το πρωί και το βράδυ, όταν η ηλιακή παραγωγή μειώνεται και αυξάνεται η ανάγκη λειτουργίας θερμικών μονάδων, όπως οι μονάδες αερίου, οι τιμές τείνουν να ανεβαίνουν.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού του μοτίβου είναι ο Φεβρουάριος 2025. Τότε, η ηλεκτροπαραγωγή από αέριο ήταν η 3η υψηλότερη από το 2021 έως σήμερα ενώ η παραγωγή από ΑΠΕ η χαμηλότερη. Αποτέλεσμα; Η μέση μηνιαία τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος στη χονδρεμπορική αγορά να φτάσει τα 154.1 €/MWh, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων ετών.

Η αντίθετη εικόνα καταγράφηκε τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο του 2026, όπως φαίνεται από την επεξεργασία δεδομένων του The Green Tank. Η παραγωγή από αιολικά και μεγάλα υδροηλεκτρικά έφτασε σε επίπεδα-ρεκόρ διετίας, περιορίζοντας την ανάγκη για παραγωγή από μονάδες αερίου. Έτσι, οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά συγκρατήθηκαν σε χαμηλότερα επίπεδα (108.1 €/MWh και 78.4 €/MWh, αντίστοιχα).

Πώς μπορούν να μειωθούν οι λογαριασμοί

Τα δύο παραπάνω παραδείγματα δείχνουν στην πράξη πώς η σύνθεση του ενεργειακού μείγματος επηρεάζει το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας που πληρώνουν τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις. Η συσχέτιση ανάμεσα στις τιμές της χονδρεμπορικής αγοράς και αυτές της λιανικής αγοράς αποτυπώνεται ιδιαίτερα στα πράσινα τιμολόγια, τα οποία συνεχίζει να τα επιλέγει η πλειονότητα των καταναλωτών (72.4% μεσοσταθμικά για τη διετία 2024-2025, σύμφωνα με Αναφορές Λιανικής Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας της ΡΑΑΕΥ).

Τι μπορεί να γίνει για να «ξεφουσκώσουν», λοιπόν, οι λογαριασμοί ηλεκτρικής ενέργειας; Έπειτα από την ανάλυση του The Green Tank είναι φανερό πως η δραστική μείωση της χρήσης ορυκτού αερίου, μαζί με την περαιτέρω διείσδυση των ΑΠΕ στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής, μπορεί να περιορίσει την πίεση στις τιμές και να συμβάλει στο να κινηθούν οι λογαριασμοί των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων σε χαμηλότερα επίπεδα.