Ξηροστομία που επιμένει: Αιτίες, αντιμετώπιση και πότε χρειάζεστε γιατρό
Έχετε διαρκώς ξηροστομία; Ίσως δεν οφείλεται στο ότι διψάτε.
Η ξηροστομία μπορεί να εμφανιστεί απλώς μετά από μια ζεστή μέρα ή μια νύχτα κατά την οποία αναπνέατε από το στόμα.
Ωστόσο, αν η αίσθηση αυτή επιμένει παρά την κατανάλωση νερού, η αιτία μπορεί να σχετίζεται με λήψη φαρμάκων, μειωμένη παραγωγή σάλιου ή κάποιο υποκείμενο πρόβλημα υγείας.
Τι προκαλεί ξηροστομία που δεν υποχωρεί;
Η ξηροστομία είναι η αίσθηση έλλειψης υγρασίας στη στοματική κοιλότητα. Μπορεί να συνδέεται με μειωμένη παραγωγή σάλιου, αν και η υποκειμενική αίσθηση δεν ταυτίζεται πάντα με την πραγματική ποσότητα σάλιου που παράγεται.
Η αφυδάτωση αποτελεί μία πιθανή εξήγηση. Άλλοι συχνοί παράγοντες περιλαμβάνουν το άγχος, τη ρινική συμφόρηση (βουλωμένη μύτη) ή τον ύπνο με ανοιχτό το στόμα.
Τα φάρμακα αποτελούν μια ιδιαίτερα σημαντική αιτία. Τα αντισταμινικά, ορισμένα αντικαταθλιπτικά, τα φάρμακα για την υπέρταση και ορισμένες θεραπείες για την ουροδόχο κύστη μπορούν να επηρεάσουν την παραγωγή σάλιου. Η λήψη πολλαπλών φαρμάκων ενδέχεται να αυξήσει την πιθανότητα εμφάνισης συμπτωμάτων. Ελέγξτε αν η ξηρότητα ξεκίνησε μετά την έναρξη ή την αλλαγή κάποιας θεραπείας, αλλά μην διακόψετε ποτέ την λήψη συνταγογραφούμενων φαρμάκων χωρίς ιατρική συμβουλή.
Η επίμονη ξηρότητα μπορεί ενίοτε να συνοδεύει τον σακχαρώδη διαβήτη ή το σύνδρομο Sjögren, μια αυτοάνοση πάθηση που επηρεάζει τους αδένες που παράγουν υγρά (όπως το σάλιο). Πρόκειται για ενδεχόμενα που πρέπει να διερευνηθούν, και όχι για διαγνώσεις που μπορούν να τεθούν μόνο και μόνο επειδή υπάρχει ξηροστομία. Η θεραπεία για τον καρκίνο, καθώς και η στοματική καντιντίαση (μυκητίαση του στόματος), μπορούν επίσης να συμβάλουν στην εμφάνισή της.
Γιατί είναι σημαντική η μειωμένη παραγωγή σάλιου, πέρα από το αίσθημα της δίψας;
Το σάλιο βοηθά στην μάσηση, την κατάποση και την ομιλία. Επιπλέον, απομακρύνει τα υπολείμματα τροφών, περιορίζει τους βλαβερούς μικροοργανισμούς και προστατεύει το σμάλτο των δοντιών.
Όταν το σάλιο είναι συστηματικά ανεπαρκές, μπορεί να παρατηρηθεί κολλώδες σάλιο, ρωγμές στα χείλη, αλλοίωση της γεύσης, κακοσμία του στόματος ή δυσκολία στην κατανάλωση ξηρών τροφών. Επίσης, αυξάνεται ο κίνδυνος τερηδόνας και μυκητιασικών λοιμώξεων στο στόμα.
Συνεπώς, η αντιμετώπιση της ξηροστομίας δεν αφορά μόνο την άνεση: η προστασία των δοντιών και των ούλων αποτελεί μέρος της θεραπείας, ακόμη κι αν μια γουλιά νερό κάνει τα συμπτώματα να υποχωρήσουν προσωρινά.
Πώς να ανακουφιστείτε από την ξηροστομία
Ορισμένα απλά μέτρα μπορούν να βοηθήσουν, όσο αναζητάτε την αιτία:
- Μασήστε τσίχλες ή καραμέλες χωρίς ζάχαρη, διότι διεγείρουν την παραγωγή σάλιου.
- Αποφύγετε παράγοντες που προκαλούν ερεθισμό, όπως το κάπνισμα, το αλκοόλ και τα στοματικά διαλύματα που περιέχουν οινόπνευμα.
- Περιορίστε την κατανάλωση καφεΐνης, εάν διαπιστώσετε ότι επιδεινώνει τα συμπτώματά σας.
- Προστατέψτε τα δόντια σας: Βουρτσίστε τα δύο φορές την ημέρα με οδοντόκρεμα που περιέχει φθόριο και φροντίστε να κάνετε τακτικούς οδοντιατρικούς ελέγχους.
- Ρωτήστε τον φαρμακοποιό σας για υποκατάστατα σάλιου (διαθέσιμα σε μορφή σπρέι, γέλης ή παστίλιας) για τις περιπτώσεις όπου το νερό και η τσίχλα δεν επαρκούν.
Εάν η ξηροστομία επιδεινώνεται κατά τη διάρκεια της νύχτας, εξετάστε το ενδεχόμενο ρινικής απόφραξης ή αναπνοής από το στόμα, αντί να υποθέτετε απλώς ότι χρειάζεστε περισσότερο νερό. Η χρήση υγραντήρα στο υπνοδωμάτιο μπορεί επίσης να βοηθήσει ορισμένους.
Πότε πρέπει να επισκεφθείτε γιατρό ή οδοντίατρο;
Ζητήστε ιατρική αξιολόγηση εάν η ξηροστομία:
- επιμένει για αρκετές εβδομάδες παρά τα μέτρα αυτοφροντίδας
- δυσχεραίνει την ομιλία και την λήψη τροφής
- συνοδεύεται από πόνο στο στόμα, λευκές κηλίδες, αιμορραγία ή επίμονες αλλαγές στη γεύση
Αναφέρετε τυχόν συναφή συμπτώματα, όπως συχνουρία ή ασυνήθιστη ξηρότητα στα μάτια, και έχετε μαζί σας μια λίστα με τα φάρμακα και τα συμπληρώματα που λαμβάνετε. Ο γιατρός μπορεί να επανεξετάσει τη φαρμακευτική σας αγωγή, να εξετάσει το στόμα σας και, εφόσον κριθεί απαραίτητο, να παραγγείλει εξετάσεις αίματος ή να αξιολογήσει την παραγωγή σάλιου.
Συμπέρασμα
Η περιστασιακή ξηροστομία είναι συχνό φαινόμενο, αλλά η επίμονη ξηροστομία απαιτεί προσοχή, ειδικά εάν δεν υποχωρεί με την αυξημένη κατανάλωση νερού. Εντοπίστε πιθανούς αιτιακούς παράγοντες, προστατέψτε τα δόντια σας και αναζητήστε ιατρική συμβουλή εάν τα συμπτώματα επιμένουν ή επηρεάζουν την καθημερινότητά σας.
Πηγές:
