Black Friday 2026: Οι παγίδες πίσω από τις μεγάλες εκπτώσεις – Τι πρέπει να προσέχουν οι καταναλωτές
Πλασματικές εκπτώσεις, ψεύτικα ηλεκτρονικά καταστήματα, απάτες με τραπεζικές κάρτες και κρυφές χρεώσεις αποτελούν μερικούς από τους κινδύνους - Τι προβλέπει η νομοθεσία και πώς μπορούμε να προστατευτούμε
Snapshot
- Η Black Friday 2026 ξεκινά στις 27 Νοεμβρίου και συνοδεύεται από κινδύνους όπως πλασματικές εκπτώσεις, ψεύτικα ηλεκτρονικά καταστήματα και απάτες με τραπεζικές κάρτες.
- Η νομοθεσία απαιτεί η αναγραφόμενη προηγούμενη τιμή να είναι η χαμηλότερη τιμή των τελευταίων 30 ημερών για την ορθή υπολογισμό έκπτωσης.
- Οι καταναλωτές πρέπει να είναι προσεκτικοί με ψεύτικες ιστοσελίδες, ύποπτα μηνύματα και πιέσεις για άμεση πληρωμή, καθώς και με κρυφές χρεώσεις και αγορές με δόσεις που μπορεί να αυξήσουν το τελικό κόστος.
- Στις ηλεκτρονικές αγορές ισχύει δικαίωμα υπαναχώρησης 14 ημερών, ενώ στις αγορές από φυσικά καταστήματα το δικαίωμα επιστροφής εξαρτάται από την πολιτική της επιχείρησης.
- Σε περίπτωση απάτης, η άμεση επικοινωνία με την τράπεζα, η αλλαγή κωδικών και η υποβολή καταγγελίας στις αρμόδιες αρχές είναι απαραίτητες ενέργειες.
Η αντίστροφη μέτρηση για τη Black Friday 2026 έχει ξεκινήσει, με τα εμπορικά καταστήματα και τις μεγάλες αλυσίδες να προετοιμάζονται για μία από τις σημαντικότερες περιόδους προσφορών του χρόνου.
Την Παρασκευή 27 Νοεμβρίου, χιλιάδες καταναλωτές αναμένεται να αναζητήσουν ευκαιρίες σε ηλεκτρικές συσκευές, προϊόντα τεχνολογίας, ρούχα, καλλυντικά και είδη για το σπίτι.
Ωστόσο, πίσω από τις εντυπωσιακές εκπτώσεις και τις διαφημίσεις που υπόσχονται εξοικονόμηση δεκάδων ή ακόμη και εκατοντάδων ευρώ, κρύβονται παγίδες που μπορούν να μετατρέψουν μια φαινομενικά συμφέρουσα αγορά σε οικονομική ζημιά.
Η τεχνολογία έχει κάνει τις αγορές πιο εύκολες από ποτέ, αλλά έχει προσφέρει και νέα εργαλεία στους επιτήδειους. Ψεύτικες ιστοσελίδες που μιμούνται γνωστές επιχειρήσεις, παραπλανητικά μηνύματα με δήθεν αποκλειστικές προσφορές και απάτες με τραπεζικές κάρτες αποτελούν κινδύνους που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή.
Την ίδια στιγμή, ακόμη και σε νόμιμα καταστήματα, μια μεγάλη έκπτωση δεν συνεπάγεται απαραίτητα και την καλύτερη τιμή.
Black Friday 2026: Πότε ξεκινούν οι προσφορές
Παρότι η Black Friday έχει καθιερωθεί ως η τελευταία Παρασκευή του Νοεμβρίου, πολλές επιχειρήσεις ξεκινούν τις προσφορές αρκετές ημέρες νωρίτερα, με τις λεγόμενες Black Week και Black Month.
Η εκπτωτική περίοδος κορυφώνεται στις 27 Νοεμβρίου και ακολουθεί η Cyber Monday, στις 30 Νοεμβρίου, με ιδιαίτερη έμφαση στις ηλεκτρονικές αγορές.
Οι Έλληνες ετοιμάζονται για αγορές, αλλά αμφισβητούν τις εκπτώσεις
Σύμφωνα με την έρευνα της EY, το 67% των καταναλωτών στην Ελλάδα δηλώνει ότι σκοπεύει να πραγματοποιήσει αγορές κατά τη Black Friday και την Cyber Monday, έναντι 63% το 2025.
Ωστόσο, το 43% εκφράζει αμφιβολίες για το κατά πόσο οι διαφημιζόμενες εκπτώσεις είναι πραγματικές, ενώ το 15% αναγνωρίζει ότι οι προσφορές το παρακινούν να ξοδεύει περισσότερα από όσα είχε αρχικά προγραμματίσει.
Τα στοιχεία αναδεικνύουν ένα ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα: σε μια περίοδο οικονομικής πίεσης, η αναζήτηση χαμηλότερων τιμών μπορεί να συνδυαστεί με την παρορμητική κατανάλωση.
Αρχείο Eurokinissi
Πλασματικές εκπτώσεις: Όταν η αρχική τιμή είναι παραπλανητική
Μία από τις βασικότερες παγίδες της Black Friday είναι οι εκπτώσεις που εμφανίζονται μεγαλύτερες από την πραγματική μείωση της τιμής.
Ένα προϊόν μπορεί να παρουσιάζεται με έκπτωση 50%, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι πωλείται στη μισή τιμή σε σύγκριση με εκείνη στην οποία μπορούσε να το αγοράσει ο καταναλωτής λίγες εβδομάδες νωρίτερα.
Ορισμένες παραπλανητικές πρακτικές βασίζονται στην προβολή μιας ιδιαίτερα υψηλής αρχικής τιμής, δημιουργώντας την εντύπωση μιας εξαιρετικής ευκαιρίας.
Για τον λόγο αυτό, η ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένους κανόνες σχετικά με την αναγραφή της προηγούμενης τιμής.
Όταν ανακοινώνεται μείωση τιμής, ως τιμή αναφοράς χρησιμοποιείται, κατά κανόνα, η χαμηλότερη τιμή στην οποία διέθεσε το προϊόν η επιχείρηση τις προηγούμενες 30 ημέρες.
Για παράδειγμα, εάν ένα προϊόν κόστιζε 100 ευρώ, μειώθηκε προσωρινά στα 80 ευρώ και στη Black Friday πωλείται 70 ευρώ, η επιχείρηση δεν μπορεί κανονικά να εμφανίζει έκπτωση 30% με βάση τα 100 ευρώ. Η ορθή σύγκριση είναι με τα 80 ευρώ, δηλαδή μείωση 12,5%.
Υπάρχουν ειδικές ρυθμίσεις για συνεχόμενες προοδευτικές μειώσεις τιμών, όμως ο γενικός κανόνας έχει στόχο να περιορίσει τις τεχνητά διογκωμένες εκπτώσεις.
Ψεύτικα ηλεκτρονικά καταστήματα: Η απάτη πίσω από τις απίστευτες προσφορές
Ιδιαίτερα προσεκτικοί πρέπει να είναι όσοι σχεδιάζουν να πραγματοποιήσουν τις αγορές τους μέσω διαδικτύου.
Οι απατεώνες δημιουργούν ιστοσελίδες που μοιάζουν με κανονικά ηλεκτρονικά καταστήματα, χρησιμοποιώντας φωτογραφίες προϊόντων, λογότυπα γνωστών επιχειρήσεων και ελκυστικές τιμές.
Σε αρκετές περιπτώσεις, ο καταναλωτής ολοκληρώνει την παραγγελία και πληρώνει, αλλά το προϊόν δεν αποστέλλεται ποτέ. Άλλοτε ενδέχεται να παραλάβει απομίμηση ή προϊόν διαφορετικό από εκείνο που παρήγγειλε.
Η απειλή γίνεται ακόμη πιο σύνθετη με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
Σε κοινή ανακοίνωσή τους στις 5 Νοεμβρίου 2026, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας και η Visa προειδοποίησαν ότι επιτήδειοι χρησιμοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για τη δημιουργία ψεύτικων ηλεκτρονικών καταστημάτων, κατασκευασμένων αξιολογήσεων και παραπλανητικών διαφημίσεων που μοιάζουν αυθεντικές.
Τα σημάδια που πρέπει να μας υποψιάσουν:
- Τιμές υπερβολικά χαμηλότερες από εκείνες άλλων καταστημάτων, χωρίς πειστική εξήγηση.
- Απουσία πλήρων στοιχείων της επιχείρησης, διεύθυνσης και τρόπων επικοινωνίας.
- Ιστοσελίδες με ύποπτη ηλεκτρονική διεύθυνση ή ονόματα που μοιάζουν με γνωστές εταιρείες, αλλά διαφέρουν σε λίγα γράμματα.
- Πίεση για άμεση πληρωμή ή απαίτηση κατάθεσης σε προσωπικό τραπεζικό λογαριασμό.
- Αξιολογήσεις που εμφανίζονται αφύσικα ομοιόμορφες ή αποκλειστικά θετικές.
- Ασαφείς όροι επιστροφής προϊόντων και παράδοσης.
Η ύπαρξη του συμβόλου ασφαλούς σύνδεσης και του https είναι χρήσιμη, αλλά δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι ένα ηλεκτρονικό κατάστημα είναι νόμιμο.
Προσοχή στα SMS για δήθεν παραδόσεις δεμάτων
Ένας ακόμη κίνδυνος αφορά τα παραπλανητικά μηνύματα που φτάνουν στα κινητά τηλέφωνα και στα email των καταναλωτών.
Κατά την περίοδο αυξημένων ηλεκτρονικών παραγγελιών, οι απατεώνες μπορούν να εκμεταλλευτούν το γεγονός ότι πολλοί περιμένουν να παραλάβουν κάποιο δέμα.
Το μήνυμα ενδέχεται να ενημερώνει ότι η αποστολή καθυστέρησε, ότι η διεύθυνση παράδοσης είναι λανθασμένη ή ότι απαιτείται μια μικρή πρόσθετη πληρωμή για να ολοκληρωθεί η παράδοση.
Στη συνέχεια ζητείται από τον παραλήπτη να πατήσει έναν σύνδεσμο και να καταχωρίσει στοιχεία της τραπεζικής του κάρτας.
Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας συστήνει στους καταναλωτές να ελέγχουν την κατάσταση της παραγγελίας απευθείας από την επίσημη ιστοσελίδα ή εφαρμογή της εταιρείας ταχυμεταφορών και όχι μέσω του συνδέσμου που περιλαμβάνεται στο ύποπτο μήνυμα.
Unsplash
«Μόνο για λίγα λεπτά»: Η ψυχολογική πίεση των προσφορών
Η Black Friday δεν βασίζεται αποκλειστικά στις μειωμένες τιμές, αλλά και στην αίσθηση ότι μια μοναδική ευκαιρία πρόκειται να χαθεί.
Αντίστροφες μετρήσεις, ειδοποιήσεις ότι απομένουν ελάχιστα προϊόντα και προσφορές περιορισμένης διάρκειας μπορούν να οδηγήσουν τον καταναλωτή σε βιαστικές αποφάσεις.
Η συγκεκριμένη πρακτική αξιοποιεί τον φόβο της απώλειας μιας ευκαιρίας, γνωστό διεθνώς ως FOMO (Fear of Missing Out).
Η πίεση γίνεται μεγαλύτερη όταν ο αγοραστής πιστεύει ότι δεν θα ξαναβρεί το προϊόν σε τόσο χαμηλή τιμή.
Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους οι ενώσεις καταναλωτών συστήνουν να έχει προηγηθεί έρευνα αγοράς και καθορισμός συγκεκριμένου προϋπολογισμού.
Η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας, σε προειδοποίηση στις 13 Νοεμβρίου, καλεί το κοινό να μην παρασύρεται από το διαφημιστικό κλίμα και να αντιμετωπίζει τις εκπτώσεις με ψυχραιμία.
Αρχείο Eurokinissi
Οι κρυφές χρεώσεις και η παγίδα των δόσεων
Ακόμη και όταν η τιμή ενός προϊόντος είναι πράγματι μειωμένη, αυτό δεν σημαίνει ότι το τελικό κόστος θα παραμείνει στο ύψος της διαφημιζόμενης προσφοράς.
Μεταφορικά, επιβαρύνσεις για αντικαταβολή, έξοδα αποστολής από το εξωτερικό και πρόσθετες υπηρεσίες μπορούν να αυξήσουν το ποσό που τελικά θα πληρώσει ο καταναλωτής.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στις αγορές με δόσεις.
Οι υπηρεσίες «Buy Now, Pay Later», δηλαδή «Αγόρασε τώρα, πλήρωσε αργότερα», επιτρέπουν την εξόφληση μιας αγοράς σε μεταγενέστερο χρόνο ή σε επιμέρους δόσεις.
Παρότι συχνά παρουσιάζονται ως εύκολη λύση, πρόκειται για χρηματοοικονομική υποχρέωση.
Πολλές μικρές αγορές με δόσεις μπορούν να συσσωρευτούν, δημιουργώντας μεγαλύτερη οικονομική επιβάρυνση από εκείνη που είχε αρχικά υπολογίσει το νοικοκυριό.
Πριν από οποιαδήποτε αγορά, είναι απαραίτητο να ελέγχονται οι όροι χρηματοδότησης, οι πιθανές χρεώσεις καθυστέρησης και το τελικό πληρωτέο ποσό.
Τι ισχύει για τις επιστροφές προϊόντων στη Black Friday
Ένα από τα συχνότερα ερωτήματα των καταναλωτών αφορά τη δυνατότητα επιστροφής ή αλλαγής ενός προϊόντος που αγοράστηκε σε προσφορά.
Στις ηλεκτρονικές αγορές από επαγγελματία πωλητή, ο καταναλωτής διαθέτει, κατά κανόνα, δικαίωμα υπαναχώρησης εντός 14 ημερολογιακών ημερών από την παραλαβή, χωρίς να χρειάζεται να αιτιολογήσει την απόφασή του.
Υπάρχουν, ωστόσο, συγκεκριμένες εξαιρέσεις, όπως προϊόντα που έχουν κατασκευαστεί ειδικά σύμφωνα με τις προσωπικές προδιαγραφές του αγοραστή.
Στις αγορές από φυσικά καταστήματα δεν προβλέπεται γενικό δικαίωμα επιστροφής ενός μη ελαττωματικού προϊόντος επειδή απλώς άλλαξε γνώμη ο καταναλωτής. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η δυνατότητα αλλαγής εξαρτάται από την εμπορική πολιτική της επιχείρησης.
Διαφορετική είναι η περίπτωση ενός ελαττωματικού προϊόντος ή ενός προϊόντος που δεν ανταποκρίνεται στα συμφωνημένα χαρακτηριστικά. Οι νόμιμες εγγυήσεις και τα δικαιώματα του καταναλωτή εξακολουθούν να ισχύουν ακόμη και όταν η αγορά πραγματοποιήθηκε με έκπτωση.
Τι να κάνετε αν πέσετε θύμα απάτης
Εάν ένας καταναλωτής διαπιστώσει ότι έχει πραγματοποιήσει αγορά από ύποπτο ηλεκτρονικό κατάστημα ή έχει αποκαλύψει προσωπικά και τραπεζικά στοιχεία σε επιτήδειους, η άμεση αντίδραση είναι κρίσιμη.
Unsplash
Πρώτη κίνηση θα πρέπει να είναι η επικοινωνία με την τράπεζα για το μπλοκάρισμα της κάρτας, εφόσον χρειάζεται, και η αμφισβήτηση τυχόν μη εγκεκριμένων συναλλαγών.
Εάν έχουν γνωστοποιηθεί κωδικοί πρόσβασης, αυτοί πρέπει να αλλάξουν άμεσα, ενώ είναι σημαντικό να διατηρηθούν αποδεικτικά στοιχεία, όπως ηλεκτρονικά μηνύματα, αποδείξεις πληρωμής και στιγμιότυπα οθόνης.
Για παραπλανητικές εμπορικές πρακτικές, οι καταναλωτές μπορούν να υποβάλουν καταγγελία στη Γενική Γραμματεία Εμπορίου μέσω της πλατφόρμας Προστασίας Καταναλωτή ή να επικοινωνήσουν με τη Γραμμή Καταναλωτή στο 1520.
Σε περίπτωση ηλεκτρονικής απάτης, το περιστατικό θα πρέπει επίσης να καταγγέλλεται στην Αστυνομία, προκειμένου να διερευνηθεί.
