Η Ινδία και η πρόκληση μιας διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες

Σε έναν κόσμο όπου η διεθνής τάξη δείχνει να απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο από το διεθνές δίκαιο και να επιστρέφει στη λογική της ισχύος, το ερώτημα ποια χώρα μπορεί να υπερασπιστεί μια παγκόσμια τάξη βασισμένη σε κανόνες αποκτά κεντρική σημασία. Σύμφωνα με τους Economic Times, η απάντηση δεν βρίσκεται στην Κίνα αλλά στην Ινδία.

Όπως επισημαίνει ο αρθρογράφος ΤΚ Αρούν στην ινδική εφημερίδα, οι Ηνωμένες Πολιτείες — παραδοσιακός πυλώνας της λεγόμενης «rules-based global order» — εμφανίζονται πλέον λιγότερο πρόθυμες να λειτουργήσουν ως θεματοφύλακες των διεθνών κανόνων. Η αμερικανική εξωτερική πολιτική, ιδίως υπό τη λογική του «America First», τείνει να αντικαθιστά την πολυμερή συνεργασία με πιέσεις, απειλές για δασμούς, κυρώσεις ή ακόμη και στρατιωτική ισχύ.

Σύμφωνα με τον Αρούν, αυτή η προσέγγιση έχει σαφή όρια. Το πολιτικό και οικονομικό κόστος των στρατιωτικών επεμβάσεων, η κόπωση της αμερικανικής κοινής γνώμης και η βαθιά διασύνδεση της παγκόσμιας οικονομίας περιορίζουν την ικανότητα των ΗΠΑ να επιβάλλουν μονομερώς τη θέλησή τους.

Την ίδια στιγμή, όπως σημειώνουν οι Economic Times, πολλές χώρες της Ασίας και της Ευρώπης διατηρούν ισχυρούς οικονομικούς δεσμούς με την Κίνα και δεν είναι διατεθειμένες να τους θυσιάσουν για χάρη μιας απόλυτης ευθυγράμμισης με την Ουάσιγκτον. Περίπου το 70% των οικονομιών παγκοσμίως έχει μεγαλύτερο όγκο εμπορίου με την Κίνα απ’ ό,τι με τις Ηνωμένες Πολιτείες — στοιχείο που αναδεικνύει τη δυσκολία οικοδόμησης ενός αυστηρά αντιπαραθετικού διεθνούς μπλοκ.

Παρά τη σημαντική οικονομική της ισχύ, ο ΤΚ Αρούν τονίζει ότι η Κίνα δύσκολα μπορεί να αναδειχθεί σε αξιόπιστο υπερασπιστή μιας διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες. Η επιλεκτική εφαρμογή του διεθνούς δικαίου, τόσο σε εμπορικά ζητήματα όσο και σε θέματα κυριαρχίας, υπονομεύει τη διεθνή αξιοπιστία του Πεκίνου σε αυτόν τον ρόλο.

Σε αυτό το περιβάλλον, σύμφωνα με τους Economic Times, η Ινδία διαθέτει συγκριτικό πλεονέκτημα. Ως δημοκρατία με μακρά παράδοση στρατηγικής αυτονομίας, μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα μεταξύ Ανατολής και Δύσης και να προωθήσει μια πολυμερή διεθνή τάξη που στηρίζεται σε κανόνες και όχι στην ωμή ισχύ.

Ο Αρούν επισημαίνει ότι για να ανταποκριθεί σε αυτόν τον ρόλο, η Ινδία οφείλει να ενισχύσει την οικονομική και τεχνολογική της ισχύ, να επενδύσει στην εκπαίδευση και την καινοτομία και να εμβαθύνει τις σχέσεις της με τον Παγκόσμιο Νότο — από την Αφρική και τη Λατινική Αμερική έως τις χώρες των BRICS.

Καταληκτικά, σύμφωνα με τον αρθρογράφο των Economic Times, σε μια εποχή όπου οι διεθνείς κανόνες αμφισβητούνται και η ισχύς επανέρχεται στο προσκήνιο, η Ινδία έχει την ευκαιρία — και την ευθύνη — να αναδειχθεί σε βασικό υπερασπιστή μιας παγκόσμιας τάξης βασισμένης στο διεθνές δίκαιο, τη συνεργασία και την πολυμέρεια.