Πακιστάν: Δεύτερο παγκοσμίως στην τρομοκρατία
Η απότομη άνοδος των επιθέσεων, η χρήση σύγχρονων όπλων και η αναδιοργάνωση των ένοπλων οργανώσεων μετατρέπουν το Πακιστάν σε ένα από τα πιο επικίνδυνα πεδία ασφάλειας παγκοσμίως.
Το Πακιστάν κατατάχθηκε το 2025 στη δεύτερη θέση παγκοσμίως σε τρομοκρατικά περιστατικά, σύμφωνα με μελέτη του Κέντρου Έρευνας για την Ασφάλεια, τη Στρατηγική και την Πολιτική (CSSPR) με έδρα τη Λαχόρη. Η έρευνα, που καλύπτει την περίοδο Ιανουαρίου–Σεπτεμβρίου 2025, καταγράφει μια ανησυχητική και συνεχή αύξηση τόσο στη συχνότητα όσο και στη φονικότητα των επιθέσεων από το 2021 και μετά.
Στατιστικά που σοκάρουν
Η ανοδική πορεία της τρομοκρατικής βίας είναι εντυπωσιακή:
- 2021: 275 επιθέσεις
- 2022: 643 επιθέσεις, 298 νεκροί – 6η θέση στον Παγκόσμιο Δείκτη Τρομοκρατίας
- 2023: 689 επιθέσεις, 490 νεκροί – 4η θέση παγκοσμίως
- 2024: 1.099 επιθέσεις, 1.081 νεκροί – 2η θέση
- 2025: 699 επιθέσεις, 1.034 νεκροί και 1.366 τραυματίες
Την ίδια χρονιά, οι πακιστανικές δυνάμεις ασφαλείας σκότωσαν 1.313 μαχητές σε στρατιωτικές επιχειρήσεις, αριθμός-ρεκόρ.
Η επιστροφή των επιθέσεων αυτοκτονίας
Οι τρομοκρατικές ενέργειες καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα: ένοπλες επιθέσεις, εκρήξεις, στοχευμένες δολοφονίες, απαγωγές, εκβιασμούς και εμπρησμούς. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αύξηση των επιθέσεων αυτοκτονίας, οι οποίες έφτασαν τις 21 μόνο το 2025.
Στις 6 Φεβρουαρίου, επίθεση αυτοκτονίας σε σιιτικό τέμενος στο Ισλαμαμπάντ στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 31 ανθρώπους. Αν και καμία οργάνωση δεν ανέλαβε την ευθύνη, οι υποψίες στρέφονται προς την Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP) ή το Ισλαμικό Κράτος (IS), γνωστές για επιθέσεις κατά της σιιτικής μειονότητας.
BLA και TTP: Δύο μέτωπα, μία απειλή
Στο Βαλουχιστάν, ο Baloch Liberation Army (BLA) πραγματοποίησε συντονισμένες επιθέσεις που στοίχισαν τη ζωή σε περίπου 50 άτομα, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας απάντησαν σκοτώνοντας πάνω από 200 μαχητές.
Στους πρώτους εννέα μήνες του 2025 σημειώθηκαν σχεδόν 20 επιθέσεις αυτοκτονίας, κυρίως στις επαρχίες Βαλουχιστάν και Κιμπέρ Παχτούνχουα (KPK). Ιδιαίτερα ανησυχητική ήταν η χρήση γυναίκας βομβίστριας, ένδειξη αλλαγής στα πρότυπα στρατολόγησης.
Ναρκωτικά πριν από τον θάνατο
Έκθεση πληροφοριών στο πλαίσιο της επιχείρησης Pehrud Cleanser αποκάλυψε ότι μαχητές του BLA ναρκώνονταν συστηματικά πριν από αποστολές αυτοκτονίας. Κρυσταλλική μεθαμφεταμίνη, όπιο και χασίς χρησιμοποιούνταν για να δημιουργηθεί μια κατάσταση τεχνητής απάθειας και απόλυτου ελέγχου.
Η πρακτική αυτή υπογραμμίζει την απελπισία αλλά και τη σκληρότητα των οργανώσεων.
Από την τρομοκρατία στη διακυβέρνηση
Υπό την ηγεσία του Νουρ Ουάλι Μεχσούντ, η TTP έχει μετατραπεί σε μια δομημένη παραστρατιωτική οντότητα. Η οργάνωση διαθέτει:
• 7 «υπουργεία»
• 11 «επαρχίες» (Wilayahs)
• Διοικητές, οικονομικές δομές και εφοδιαστική αλυσίδα
Στόχος της είναι να κυβερνήσει περιοχές του Πακιστάν κατά το πρότυπο των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν.
Αφγανιστάν και σύγχρονος οπλισμός
Μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ, η TTP απολαμβάνει «ελευθερία κινήσεων» στο Αφγανιστάν. Χιλιάδες αμερικανικά όπλα που εγκαταλείφθηκαν δημιούργησαν μια μαύρη αγορά σύγχρονου οπλισμού στα σύνορα.
Οι τρομοκράτες χρησιμοποιούν πλέον:
• Τυφέκια M4
• Εκτοξευτές RPG
• Πολυβόλα
• Drones και θερμικές κάμερες
Στόχος: τα κινεζικά συμφέροντα
Οι Βαλούχικες οργανώσεις επιτίθενται συστηματικά σε κινεζικά έργα του CPEC, θεωρώντας τα σύμβολα εκμετάλλευσης. Από την επίθεση στο κινεζικό προξενείο το 2018 έως τις πρόσφατες επιθέσεις σε κομβόι και πανεπιστήμια, το μήνυμα είναι σαφές: «Φύγετε από το Βαλουχιστάν».
Το πραγματικό πρόβλημα
Η κυβέρνηση του Πακιστάν κατηγορεί το Αφγανιστάν και την Ινδία. Ωστόσο, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πακιστανικά μέσα, όπως η Dawn, επισημαίνουν ότι η κοινωνική και οικονομική περιθωριοποίηση του Βαλουχιστάν αποτελεί τον πυρήνα της κρίσης.
Χωρίς ουσιαστική αντιμετώπιση των τοπικών grievances, η τρομοκρατία δύσκολα θα εξαλειφθεί. Η αναζήτηση εξωτερικών ενόχων, προειδοποιούν, είναι απλώς μια επικίνδυνη αυταπάτη.