Ινδία - Βρετανία: Νέα εποχή αμυντικής συνεργασίας
Η στρατιωτική συνεργασία των δύο χωρών έχει παράλληλα διευρυνθεί, με κοινές ασκήσεις, ερευνητικά προγράμματα
Snapshot
- Η Ινδία και η Βρετανία προχωρούν σε διακρατικές συμφωνίες για ηλεκτρική πρόωση πλοίων και παραγωγή ελαφρών πυραύλων LMM στην Ινδία.
- Η Βρετανία επιδιώκει να συμμετάσχει στην ανάπτυξη κινητήρα τζετ για το ινδικό μαχητικό πέμπτης γενιάς AMCA Mk2.
- Οι δύο χώρες έχουν υιοθετήσει δεκαετή «Οδικό Χάρτη Αμυντικής Βιομηχανίας» για κοινή έρευνα, ανάπτυξη και παραγωγή προηγμένων τεχνολογιών.
- Η στρατιωτική συνεργασία περιλαμβάνει κοινές ασκήσεις, ερευνητικά προγράμματα και ενίσχυση παρουσίας στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού.
- Η πρόσφατη Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου ενισχύει το πλαίσιο για διεύρυνση των οικονομικών και βιομηχανικών δεσμών μεταξύ Ινδίας και Βρετανίας.
Ινδία και Βρετανία βρίσκονται κοντά στην υπογραφή δύο διακρατικών συμφωνιών που αναμένεται να δώσουν νέα ώθηση στη διμερή αμυντική συνεργασία. Οι συμφωνίες αφορούν την ενσωμάτωση συστημάτων πλήρους ηλεκτρικής πρόωσης σε πλοία του Ινδικού Πολεμικού Ναυτικού, καθώς και την παραγωγή στην Ινδία των ελαφρών, πολλαπλών χρήσεων πυραύλων LMM (Lightweight Multirole Missiles).
Παράλληλα, το Λονδίνο επιχειρεί να προωθήσει ένα ακόμη μεγάλο εγχείρημα: τη συμμετοχή του στον σχεδιασμό και την ανάπτυξη κινητήρα τζετ που θα χρησιμοποιηθεί στο προηγμένο μεσαίο μαχητικό αεροσκάφος της Ινδίας, το AMCA, το οποίο ανήκει στην κατηγορία των μαχητικών πέμπτης γενιάς.
Οι δύο χώρες έχουν εντείνει τα τελευταία χρόνια τις προσπάθειές τους για τη διαμόρφωση μιας μακροπρόθεσμης αμυντικής βιομηχανικής σχέσης, με στόχο όχι μόνο την αγορά οπλικών συστημάτων, αλλά και την από κοινού ανάπτυξη και παραγωγή προηγμένων τεχνολογιών.
Η κατεύθυνση αυτή αποτυπώθηκε στον δεκαετή «Οδικό Χάρτη Αμυντικής Βιομηχανίας» στο πλαίσιο του «Vision 2035», που ανακοινώθηκε πέρυσι. Βασικός στόχος είναι η ενίσχυση της συνεργασίας σε προηγμένες τεχνολογίες και σύνθετα οπλικά συστήματα, αλλά και η από κοινού έρευνα και ανάπτυξη νέων δυνατοτήτων.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται η συνεργασία για προηγμένες τεχνολογίες κινητήρων αεροσκαφών, η ανάπτυξη υποβρύχιων συστημάτων και η έρευνα σε όπλα κατευθυνόμενης ενέργειας.
Η στρατιωτική συνεργασία των δύο χωρών έχει παράλληλα διευρυνθεί, με κοινές ασκήσεις, ερευνητικά προγράμματα και στενότερη συνεργασία μεταξύ των Ενόπλων Δυνάμεων. Κοινό σημείο αναφοράς αποτελεί και η κατάσταση στον Ινδο-Ειρηνικό, όπου το Ηνωμένο Βασίλειο θεωρεί την Ινδία μία από τις σημαντικότερες δυνάμεις σταθερότητας.
Ηλεκτρική πρόωση για τα ινδικά πολεμικά πλοία
Μία από τις σημαντικότερες συμφωνίες αφορά την ανάπτυξη και ενσωμάτωση συστήματος πλήρους ηλεκτρικής πρόωσης (IFEP) στα τέσσερα πλοία αμφίβιων επιχειρήσεων τύπου Landing Platform Dock (LPD) που σχεδιάζει να αποκτήσει το Ινδικό Πολεμικό Ναυτικό.
Η Ινδία εξετάζει εδώ και χρόνια τη μετάβαση από τα συμβατικά συστήματα πρόωσης σε ηλεκτρικά, με στόχο μεγαλύτερη αποδοτικότητα, μικρότερη κατανάλωση ορυκτών καυσίμων και περιορισμό των εκπομπών.
Η συνεργασία με τη Βρετανία πήρε πιο συγκεκριμένη μορφή στις αρχές του 2023, όταν δημιουργήθηκε κοινή ομάδα εργασίας για την ανάπτυξη δυνατοτήτων ηλεκτρικής πρόωσης. Τον Νοέμβριο του 2024 υπογράφηκε δήλωση πρόθεσης για τον από κοινού σχεδιασμό, τη δημιουργία και την παραγωγή συστημάτων ηλεκτρικής πρόωσης, ενώ τον Οκτώβριο του 2025 οι δύο πρωθυπουργοί ανακοίνωσαν την πρόθεσή τους να ολοκληρώσουν τη διακρατική συμφωνία.
Στο πλαίσιο της συνεργασίας, η GE Vernova και η κρατική Bharat Heavy Electricals Limited ανακοίνωσαν τη δημιουργία της πρώτης χερσαίας εγκατάστασης δοκιμών για συστήματα IFEP στην Ινδία.
Η συμφωνία για τα τέσσερα LPD θεωρείται μόνο η αρχή. Το Ινδικό Πολεμικό Ναυτικό έχει θέσει ως στόχο έναν στόλο περίπου 200 πλοίων έως το 2035, καθώς η Κίνα αυξάνει διαρκώς τη ναυτική της παρουσία και τις επιχειρησιακές της δυνατότητες στον Ινδικό Ωκεανό.
Η ηλεκτρική πρόωση θα μπορούσε να εφαρμοστεί και σε υφιστάμενα πλοία, ενώ η Βρετανία διαθέτει σημαντική επιχειρησιακή εμπειρία στον συγκεκριμένο τομέα, έχοντας ήδη χρησιμοποιήσει την τεχνολογία σε πλοία πρώτης γραμμής, μεταξύ άλλων και στο αεροπλανοφόρο του Βασιλικού Ναυτικού.
Στο επίκεντρο ο κινητήρας του ινδικού μαχητικού
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο συνεργασίας αφορά την ανάπτυξη κινητήρα ισχύος 120 kN για το AMCA Mk2, το νέο μαχητικό αεροσκάφος της Ινδίας.
Η Ινδία αναζητά διεθνή εταίρο για τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη του κινητήρα. Οι διαπραγματεύσεις με τη γαλλική Safran και το ινδικό Gas Turbine Research Establishment βρίσκονται σε εξέλιξη εδώ και χρόνια, όμως οι καθυστερήσεις έχουν ανοίξει τον δρόμο και για προτάσεις από τη βρετανική Rolls-Royce και την αμερικανική General Electric.
Η Rolls-Royce, η οποία συνεργάζεται εδώ και χρόνια με την ινδική ερευνητική κοινότητα, έχει καταθέσει ιδιαίτερα φιλόδοξη πρόταση, μεταξύ άλλων προσφέροντας στην Ινδία πλήρη έλεγχο της πνευματικής ιδιοκτησίας του κινητήρα που θα αναπτυχθεί.
Στις 14 Αυγούστου, η Rolls-Royce ανακοίνωσε επίσης συνεργασία με τη Reliance Industries για τη διερεύνηση δημιουργίας ενός εξειδικευμένου συγκροτήματος αεροπορικών αεριοστροβίλων στην Ινδία, το οποίο θα λειτουργεί ως κέντρο τεχνολογικής αριστείας στους τομείς της ισχύος και της πρόωσης.
Η κίνηση αυτή ενισχύει σημαντικά τη βρετανική πρόταση.
Ωστόσο, η επιλογή του εταίρου δεν είναι μόνο τεχνολογικό ή οικονομικό ζήτημα. Στην Ινδία υπάρχουν προβληματισμοί σχετικά με τις πιθανές επιπτώσεις από τη στενή σχέση της Βρετανίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το ενδεχόμενο να επηρεαστούν μελλοντικές αμυντικές συμφωνίες από αμερικανικούς περιορισμούς.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς όλες οι εκδόσεις του εγχώριου ελαφρού μαχητικού της Ινδίας, καθώς και το AMCA Mk1, αναμένεται να χρησιμοποιούν κινητήρες της αμερικανικής General Electric.
Αυτό δίνει πλεονέκτημα στη Γαλλία, η οποία διαθέτει ανεξάρτητη αμυντική βιομηχανία και έχει αναπτύξει στενούς δεσμούς με την Ινδία. Επιπλέον, το Νέο Δελχί ενδιαφέρεται να συμμετάσχει στο γαλλικό πρόγραμμα FCAS για την ανάπτυξη μαχητικού αεροσκάφους έκτης γενιάς.
Εάν ένας κινητήρας ή παράγωγό του μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και στο FCAS, η επιλογή αυτή θα μπορούσε να προσφέρει σημαντικά οικονομικά και επιχειρησιακά οφέλη.
Από τους πυραύλους έως τα αεροπορικά συστήματα
Η αμυντική συνεργασία Ινδίας και Βρετανίας έχει διευρυνθεί σημαντικά και σε άλλους τομείς.
Στην αεροπορική έκθεση Aero India τον Φεβρουάριο του 2025, το Ηνωμένο Βασίλειο ανακοίνωσε τη δημιουργία του «Defence Partnership – India», μιας ειδικής μονάδας στο βρετανικό υπουργείο Άμυνας με αποκλειστικό αντικείμενο την εμβάθυνση της συνεργασίας με την Ινδία.
Παράλληλα, συμφωνήθηκε η παραγωγή στην Ινδία των αντιαεροπορικών συστημάτων μικρού βεληνεκούς Starstreak και των πυραύλων LMM, καθώς και η δημιουργία εγκατάστασης συναρμολόγησης και δοκιμών των πυραύλων αέρος-αέρος ASRAAM.
Στο πλαίσιο επείγουσας διαδικασίας προμηθειών, η Thales UK και η Bharat Dynamics Limited υπέγραψαν σύμβαση ύψους περίπου 35 εκατομμυρίων δολαρίων για 16 εκτοξευτές, 56 πυραύλους Starstreak και έναν εξομοιωτή. Η συνεργασία θα μπορούσε να επεκταθεί στο μέλλον σε χιλιάδες πυραύλους.
Παράλληλα, η MBDA UK και η Bharat Dynamics δημιουργούν στο Χαϊντεραμπάντ εγκατάσταση συναρμολόγησης και δοκιμών των ASRAAM, η οποία θα μπορεί να εξυπηρετεί και εξαγωγικές ανάγκες.
Στενότερη στρατιωτική συνεργασία
Η συνεργασία δεν περιορίζεται στην αμυντική βιομηχανία. Οι δύο χώρες πραγματοποιούν ολοένα μεγαλύτερες στρατιωτικές ασκήσεις, ενώ πέρυσι διεξήγαγαν τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα κοινή ναυτική άσκησή τους, με τη συμμετοχή των ομάδων μάχης αεροπλανοφόρων των δύο χωρών.
Παράλληλα, Ινδοί αξιωματικοί έχουν ενταχθεί ως εκπαιδευτές σε βρετανικές στρατιωτικές ακαδημίες, ενώ το Λονδίνο αξιοποιεί τη συμφωνία αμοιβαίας υλικοτεχνικής υποστήριξης που υπεγράφη το 2022 για την ενίσχυση της παρουσίας του στον Ινδικό Ωκεανό.
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, βρετανικά πολεμικά πλοία έχουν πραγματοποιήσει απαραίτητες εργασίες επισκευής σε ινδικά ναυπηγεία κατά τη διάρκεια της ανάπτυξής τους στην περιοχή.
Η Βρετανία έχει επίσης τοποθετήσει αξιωματικό σύνδεσμο στο Information Fusion Centre – Indian Ocean Region, στο Γκουρούγκραμ, ενισχύοντας τη συνεργασία στον τομέα της θαλάσσιας επιτήρησης και της ανταλλαγής πληροφοριών.
Νέα δυναμική στις διμερείς σχέσεις
Παρά τις παλαιότερες εντάσεις στις σχέσεις των δύο χωρών, μεταξύ άλλων λόγω του ζητήματος των Χαλιστανών αυτονομιστών στη Βρετανία και των βρετανικών σχέσεων με το Πακιστάν, Νέο Δελχί και Λονδίνο εμφανίζονται αποφασισμένα να ενισχύσουν τη συνεργασία τους.
Η αμυντική συνεργασία αποτελεί πλέον έναν από τους βασικούς πυλώνες της νέας στρατηγικής σχέσης, σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές ισορροπίες μεταβάλλονται και η σημασία του Ινδο-Ειρηνικού αυξάνεται.
Για τη Βρετανία, οι νέες συμφωνίες αποτελούν ευκαιρία να ανακτήσει έδαφος στην ταχύτατα αναπτυσσόμενη ινδική αγορά άμυνας. Για την Ινδία, το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί έναν από τους σημαντικούς εταίρους της πολυμερούς στρατηγικής της, με στόχο την προστασία των συμφερόντων της σε ένα ολοένα πιο ανταγωνιστικό διεθνές περιβάλλον.
Παράλληλα, η πρόσφατη έναρξη ισχύος της διμερούς Συμφωνίας Ελεύθερου Εμπορίου, στις 15 Ιουλίου 2026, δημιουργεί ένα ακόμη ευνοϊκότερο πλαίσιο για την περαιτέρω διεύρυνση των οικονομικών και βιομηχανικών δεσμών των δύο χωρών.
