Explainer: Οι πιο κρίσιμες εκλογές των τελευταίων δεκαετιών στο Ισραήλ

Snapshot

• Οι εκλογές στο Ισραήλ στις 27 Οκτωβρίου 2026 θεωρούνται οι πιο κρίσιμες των τελευταίων δεκαετιών λόγω των πρόσφατων συγκρούσεων με τη Χαμάς, τη Χεζμπολάχ και το Ιράν.
• Η πλειοψηφία στην Κνεσέτ απαιτεί 61 έδρες, αλλά οι δημοσκοπήσεις δείχνουν κατακερματισμένο εκλογικό σώμα και πιθανή ανάγκη για νέες εκλογές.
• Οι βασικές διαφορές μεταξύ του συνασπισμού του Νετανιάχου και της αντιπολίτευσης αφορούν τη στρατολόγηση των υπερορθόδοξων, την πολιτική απέναντι στους εποίκους και τη διαχείριση των συνεπειών της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου 2023.
• Η δημιουργία κυβέρνησης προβλέπεται δύσκολη λόγω ρήξεων εντός των μπλοκ και της αμφιβολίας για συνεργασία με αραβικά κόμματα ή υπερορθόδοξους.
• Τα τελικά αποτελέσματα αναμένονται επίσημα στις 4 Νοεμβρίου 2026, με τα exit polls να μη διακρίνουν σαφή νικητή.

Snapshot powered by AI

Στις 27 Οκτωβρίου όλα τα βλέμματα, κυρίως στη Μέση Ανατολή, θα είναι στραμμένα στις πιο κρίσιμες εκλογές των τελευταίων δεκαετιών στο Ισραήλ. Οι κάλπες στήνονται μετά την αιματηρή επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 στα ισραηλινά εδάφη, τον πόλεμο στη Γάζα, τη σύρραξη με την Χεζμπολάχ στον Λίβανο και την πολεμική σύγκρουση με το Ιράν.

Το αποτέλεσμα, λοιπόν, θα κρίνει τόσο τις εσωτερικές ισορροπίες στο Ισραήλ όσο και την απάντηση της νέας ισραηλινής ηγεσίας στις προκλήσεις ασφαλείας και εξωτερικής πολιτικής στην ευρύτερη περιοχή. Οι εκλογές θα διενεργηθούν για τις 120 έδρες της Κνεσέτ, δηλαδή της ισραηλινής Βουλής.

Για να συγκεντρώσει την πλειοψηφία και να κυβερνήσει τη χώρα ένα κόμμα ή ένας συνασπισμός κομμάτων χρειάζεται 61 έδρες. Μέχρι στιγμής κανένα κόμμα δεν έχει καταφέρει να κυβερνήσει στο Ισραήλ αυτοδύναμα και πάντα απαιτούνται κυβερνητικοί συνασπισμοί. Σε αυτή την εκλογική αναμέτρηση οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Ισραηλινοί ψηφοφόροι είναι μοιρασμένοι και επικρατεί ανησυχία ότι το αποτέλεσμα δεν θα οδηγήσει σε νέο κυβερνητικό συνασπισμό και ενδεχομένως να χρειαστεί και δεύτερος γύρος εκλογών.

Με βάση τον προεκλογικό τόνο των πολιτικών αρχηγών και του ίδιου του Ισραηλινού πρωθυπουργού οι εκλογές αποτελούν ένα δημοψήφισμα για το εάν ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου και η επιθετική πολιτική που ακολούθησε τα τελευταία χρόνια στην ευρύτερη περιοχή θα επιβραβευθούν ή όχι από τους Ισραηλινούς.

Επίσης τα θέματα που θα καθορίσουν το αποτέλεσμα και είναι ψηλά στην ατζέντα των ψηφοφόρων είναι η έρευνα για τον καταλογισμό ευθυνών για την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου, καθώς η αντιπολίτευση κατηγορεί τον Νετανιάχου ότι είχε ενημερωθεί εκ των προτέρων για την πιθανότητα επίθεσης της Χαμάς αλλά δεν έπραξε τίποτα για την αποτρέψει, η στρατιωτική θητεία των υπερορθόδοξων Εβραίων, η άνοδος του κόστους ζωής και η εικόνα του Ισραήλ στο εξωτερικό.

Ο αρχηγός των ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων (IDF), Εγιάλ Ζαμίρ πιέζει εδώ και μήνες να ενταχθούν στις τάξεις του στρατού και οι υπερορθόδοξοι Εβραίοι καθώς το Ισραήλ δίνει μάχη σε τρία μέτωπα: Γάζα, Λίβανο και Ιράν.

Για τον πόλεμο στη Γάζα δεν αναμένεται να υπάρξει κάποια αλλαγή πολιτικής καθώς τόσο τα κυβερνητικά κόμματα όσο και η αντιπολίτευση απορρίπτουν κατηγορηματικά το ενδεχόμενο ίδρυσης Παλαιστιανιακού κράτους, επιμένουν στον αφοπλισμό και την καταστροφή της Χαμάς και υποστηρίζουν τους ισραηλινούς εποικισμούς στη Δυτική Όχθη.

Η μόνη διαφοροποίηση που παρατηρείται είναι ότι η αντιπολίτευση τάσσεται κατά της βίας των Ισραηλινών εποίκων αλλά όχι των σχεδίων του Ισραήλ για ενσωμάτωση των συγκεκριμένων περιοχών.

Πώς διεξάγονται οι εκλογές στο Ισραήλ

Το Ισραήλ εκλέγει το κοινοβούλιό του μέσω εθνικής αναλογικής εκπροσώπησης. Οι πολίτες ηλικίας 18 ετών και άνω ψηφίζουν ένα κόμμα, όχι έναν υποψήφιο, και ο αριθμός των εδρών στην Κνεσέτ που κερδίζει ένα κόμμα αντιστοιχεί στο ποσοστό των ψήφων που λαμβάνει.

Πριν από τις εκλογές, τα κόμματα υποβάλλουν λίστες με τους υποψήφιους βουλευτές της Κνεσέτ. Για να εισέλθει στην Κνεσέτ, ένα κόμμα πρέπει να λάβει τουλάχιστον το 3,25% των ψήφων σε εθνικό επίπεδο, το οποίο ισοδυναμεί με τέσσερις έδρες.

Σύμφωνα με τον νόμο Bader-Ofer του 1973, οι έδρες στην Κνεσέτ κατανέμονται με βάση το σύνολο των ψήφων κάθε κόμματος, υπό την προϋπόθεση ότι το κόμμα αυτό πληροί το εκλογικό όριο του 3,25%. Στη συνέχεια, χρησιμοποιείται ένας περίπλοκος τύπος για την κατανομή των ψήφων που συγκέντρωσαν τα κόμματα που δεν πέρασαν το όριο για την είσοδο στη βουλή.

Μετά τις εκλογές, και μόλις κατανεμηθούν όλες οι έδρες, ο Πρόεδρος του Ισραήλ διαβουλεύεται με τα κόμματα και αναθέτει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στο μέλος της Κνεσέτ που θεωρεί πιο κατάλληλο. Εάν το εν λόγω πρόσωπο δεν καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση εντός είκοσι οκτώ ημερών, ο πρόεδρος μπορεί είτε να αναθέσει την εντολή σε κάποιον άλλο είτε να αναθέσει στην Κνεσέτ να βρει υποψήφιο.

Εάν κανείς δεν καταφέρει να σχηματίσει συνασπισμό με πλειοψηφία εξήντα μία εδρών, οι Ισραηλινοί επιστρέφουν στις κάλπες.

Ποιοι είναι οι υποψήφιοι

Παρά τις μάχες σε πολλά μέτωπα μετά τις επιθέσεις του Οκτωβρίου 2023 και τις επαναλαμβανόμενες κρίσεις της κυβερνητικής συμμαχίας, η απερχόμενη Κνεσέτ είναι η πρώτη από το 1988 που θα ολοκληρώσει μια πλήρη τετραετή θητεία. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν σοβαρά ρήγματα μεταξύ των κομμάτων.

«Υπάρχουν πολλά ζητήματα που θα κάνουν τη δημιουργία συνασπισμού ιδιαίτερα δύσκολη», δήλωσε ο Έλιοτ Άμπραμς, ανώτερος ερευνητής σε θέματα Μέσης Ανατολής της «δεξαμενής σκέψης» Συμβούλιο για τις Διεθνείς Σχέσεις (CFR). «Πρέπει τα αραβικά κόμματα να συμμετάσχουν σε έναν νέο συνασπισμό ή να αποκλειστούν; Τι θα γίνει με τις κυβερνήσεις συνασπισμού με τους [υπερ-ορθόδοξους] Χαρέντιμ, οι οποίοι απαιτούν να μην στρατεύονται οι νέοι άνδρες τους; Πρέπει οι ηγέτες της αντιπολίτευσης να συμφωνήσουν σε μια κυβέρνηση υπό την ηγεσία του Νετανιάχου αν αποκλείσει την ακροδεξιά, ή είναι πλέον μη αποδεκτός πρωθυπουργός μετά την 7η Οκτωβρίου;».

Η τρέχουσα σύνθεση των κομμάτων εν όψει αυτών των εκλογών διαφέρει σημαντικά από την προηγούμενη Κνέσετ. Υπάρχουν δύο πολιτικά μπλοκ που μπορούν να διακρίνουν τους υποψηφίους σε μακροεπίπεδο: ο συνασπισμός του Νετανιάχου και το στρατόπεδο που τάσσεται κατά του Ισραηλινού πρωθυπουργού.

Στους βασικούς παίκτες στο μπλοκ του Νετανιάχου συγκαταλέγονται ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ του κόμματος «Οτζμά Γιεχούντιτ», ο ηγέτης του κόμματος «Shas» Αριέ Ντέρι και ο υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς του κοινού ψηφοδελτίου «Θρησκευτικός Σιωνισμός-Ζεχούτ».

Ωστόσο, το μπλοκ πέρασε από διάφορες αναταράξεις. Το κόμμα του Μπεν-Γκβιρ αποχώρησε από τον κυβερνητικό συνασπισμό του Νετανιάχου τον Ιανουάριο του 2025 λόγω της εκεχειρίας στη Γάζα και επανήλθε δύο μήνες αργότερα. Το «Ενωμένο Ιουδαϊκό Τορά», η ηγεσία του οποίου υπηρετούσε στο υπουργικό συμβούλιο του Νετανιάχου, αποχώρησε τον Ιούλιο του 2025 λόγω της στρατολόγησης των υπερορθόδοξων ανδρών.

Στο μπλοκ κατά του Νετανιάχου, ο Γκάντι Άιζενκοτ του «Yashar!» θεωρείται ως ο βασικός αντίπαλος του Ισραηλινού πρωθυπουργού. Ο Ναφτάλι Μπένετ, ο πρώην πρωθυπουργός του Ισραήλ, βρίσκεται επίσης στο προσκήνιο, αφού το κόμμα του, το «Bennett 2026», συγχωνεύθηκε με το «Yesh Atid», το κόμμα του ηγέτη της αντιπολίτευσης Γιάιρ Λαπίντ, για να δημιουργήσουν το «B’Yachad».

Άλλοι υποψήφιοι της αντιπολίτευσης περιλαμβάνουν τον Γιαΐρ Γκολάν, πρώην αναπληρωτή αρχηγό του Γενικού Επιτελείου των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF), από το κόμμα «Οι Δημοκρατικοί», και τον πρώην υπουργό Οικονομικών Άβιγκντορ Λίμπερμαν του «Yisrael Beiteinu», του οποίου η εκλογική βάση αποτελείται κυρίως από κοσμικούς και, ιστορικά, ρωσόφωνους πολίτες.

Τι θα καθορίσει το αποτέλεσμα

Το αποτέλεσμα των εκλογών είναι δύσκολο να προβλεφθεί, εν μέρει επειδή υπάρχουν συγκρούσεις εντός του συνασπισμού του Νετανιάχου. Για παράδειγμα, μετά από διαφωνία σχετικά με τους νόμους για τη στρατολόγηση των υπερορθόδοξων Εβραίων, το κόμμα «Ενωμένος Ιουδαϊσμός της Τορά» δήλωσε ότι δεν θα εμποδίσει τη δημιουργία συνασπισμού υπό την ηγεσία του Άιζενκοτ.

Ο Στίβεν Α. Κουκ, ανώτερος ερευνητής του CFR για θέματα Μέσης Ανατολής και Αφρικής, σημείωσε ότι τα κίνητρα των τωρινών εταίρων του Νετανιάχου δεν συμπίπτουν απαραίτητα με του Ισραηλινού πρωθυπουργού. «Μου φαίνεται ότι ο Μπεν-Γκβιρ θέλει να γίνει αυτός που κινεί τα νήματα της δεξιάς και έχει το βλέμμα του στραμμένο όχι μόνο στις τρέχουσες εκλογές, αλλά και στις μελλοντικές», δήλωσε στο CFR.

«Όσο περισσότερο μπορεί να προστατεύσει τους Χαρέντιμ από τη στρατολόγηση, τόσο καλύτερα θα είναι για τον ίδιο από εκλογική άποψη». Ο συνασπισμός κατά του Νετανιάχου αυτοαποκαλείται «μπλοκ της αλλαγής». Τον Σεπτέμβριο του 2026, οι ηγέτες του μπλοκ υπέγραψαν μια κοινή δήλωση στην οποία περιγράφονταν οι προτεραιότητές τους.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η συμφωνία να μην επιτίθενται πολιτικά ο ένας στον άλλον, η σύσταση επιτροπής έρευνας για τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου, η συμφωνία για μια ενιαία θέση σχετικά με τη στρατολόγηση των υπερορθόδοξων ανδρών, ο καθορισμός ορίων θητείας για τον πρωθυπουργό και η σύνταξη ενός επίσημου Συντάγματος.

Το «μπλοκ της αλλαγής», βέβαια, δεν έχει καταλήξει σε συμφωνία σχετικά με τον αντικαταστάτη του Νετανιάχου στην πρωθυυπουργία. Επιπλέον είναι σημαντικό ότι η συμφωνία της αντιπολίτευσης δεν περιελάμβανε θέση για τη συνεργασία με οποιοδήποτε από τα αραβικά κόμματα. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι τα αραβικά κόμματα ενδέχεται να λάβουν ρεκόρ υποστήριξης στις φετινές εκλογές.

«Η αντιπολίτευση δεν μπορεί να φτάσει τις εξήντα μία έδρες χωρίς είτε τους Χαρεντίμ είτε το Ρα’αμ [ένα αραβικό πολιτικό κόμμα]», δήλωσε ο Κουκ. «Φαίνεται ότι για ορισμένα μέλη του συνασπισμού της αντιπολίτευσης είναι ευκολότερο να συμβιβαστούν με το τελευταίο, αλλά αυτό θα σπάσει ένα ταμπού στην ισραηλινή πολιτική. [Είναι] ένα βήμα που διστάζουν να κάνουν».

Ποια είναι η τρέχουσα κατάσταση

Καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει σαφή προοπτική να εξασφαλίσει πλειοψηφία στην Κνεσέτ. Ο Νετανιάχου περιορίζεται από το γεγονός ότι η δημοτικότητά του είναι σημαντικά χαμηλότερη σε σχέση με προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις και θα πρέπει να σχηματίσει συνασπισμό με κόμματα της άκρας δεξιάς.

Το μπλοκ της αντιπολίτευσης περιορίζει την προοπτική του από την απροθυμία ορισμένων μελών του να σχηματίσουν κυβέρνηση με οποιοδήποτε αραβικό κόμμα. «Η προσωπική φιλοδοξία αποτελεί παράγοντα, όπως πάντα, και αρκετοί ηγέτες της αντιπολίτευσης ενδέχεται να απαιτήσουν να αναλάβουν τη θέση του πρωθυπουργού είτε τώρα είτε στο πλαίσιο συμφωνίας εκ περιτροπής», δήλωσε ο Άμπραμς.

«Οι διαπραγματεύσεις θα διαρκέσουν εβδομάδες, και η αποτυχία τους, που θα οδηγήσει σε νέες εκλογές, είναι αρκετά πιθανή».Το Ισραήλ είναι γνωστό για τις μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις για τη συγκρότηση συνασπισμού, και δεν φαίνεται ότι αυτές οι εκλογές θα είναι διαφορετικές. Μικρά κόμματα θα μπορούσαν να αναδειχθούν σε σημαντικούς παράγοντες υπό ορισμένες συνθήκες.

Σε αυτά περιλαμβάνονται το «Amcha Yisrael», με ηγέτη τον στρατηγό ε.α. των IDF Όφερ Γουίντερ, και ο κεντροδεξιός εκλογικός κατάλογος «Έφεδροι-Οικονομία», με ηγέτες τους Γιοάζ Χέντελ και Γιαρόν Ζελέχα, ο οποίος αντλεί ψήφους κυρίως από το μπλοκ του Νετανιάχου. Αυτό αυξάνει την πιθανότητα να μην επιτευχθεί κυβερνητική πλειοψηφία χωρίς τα αραβικά και τα υπερορθόδοξα κόμματα.

«Η διέξοδος από αυτό το μαθηματικό αδιέξοδο είναι μια κυβέρνηση εκ περιτροπής, όπου ο Άιζενκοτ και ο Νετανιάχου θα εναλλάσσονται στη θέση του πρωθυπουργού μετά από ένα συμφωνημένο χρονικό διάστημα, αλλά τότε ποιος είναι ο λόγος ύπαρξης του συνασπισμού της αντιπολίτευσης;» είπε ο Κουκ.

«Δεν ήταν η λογική —και το επακόλουθο πρόγραμμά τους— προσανατολισμένη προς την αποτροπή της επανεκλογής του Νετανιάχου στην πρωθυπουργία; Αυτό αποκαλύπτει τη διαφορά μεταξύ αυτού που θέλουν οι ψηφοφόροι τους και αυτού που είναι εφικτό στην ισραηλινή πολιτική αυτή τη στιγμή», ανέφερε.

Κατά συνέπεια, υπάρχουν τρεις παραχωρήσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στη συγκρότηση κυβέρνησης: μια κυβέρνηση εκ περιτροπής ανάμεσα στον Νετανιάχου και την αντιπολίτευση, μια κυβέρνηση με τη συμμετοχή αραβικών κομμάτων ή μια κυβέρνηση με τη συμμετοχή υπερορθόδοξων κομμάτων.

Πότε θα μάθουμε τα αποτελέσματα

Στις 22:00 τοπική ώρα στις 27 Οκτωβρίου οι ισραηλινοί τηλεοπτικοί σταθμοί θα δημοσιεύσουν τα αποτελέσματα των exit polls. Αυτά θα δώσουν κάποια ένδειξη για την κατεύθυνση της ψήφου, αλλά μπορεί να παρουσιάζουν σημαντικές αποκλίσεις, ενώ οι τρέχουσες δημοσκοπήσεις υποδηλώνουν ότι είναι απίθανο να φανεί ξεκάθαρος νικητής.

Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα αναμένεται να ανακοινωθούν την επόμενη μέρα και η δημοσίευση των επίσημων αποτελεσμάτων έχει προγραμματιστεί για τις 4 Νοεμβρίου.