Οι Simpsons «προβλέπουν» παγκόσμιο μπλακ άουτ στις 17 Νοεμβρίου - Τι θα συμβεί;
Τι θα συνέβαινε σε ένα γενικευμένο μπλακ άουτ
Snapshot
- Οι Simpsons προβλέπουν ένα παγκόσμιο μπλακ άουτ στις 17 Νοεμβρίου σε επεισόδιο του 2023, που έχει αναζωπυρώσει συζητήσεις λόγω της προγραμματισμένης δοκιμής του Συστήματος Έκτακτης Ανάγκης στις ΗΠΑ την ίδια μέρα.
- Κυβερνήσεις και οργανισμοί προετοιμάζονται για σενάρια «Black Sky», που περιλαμβάνουν γενικευμένη κατάρρευση υποδομών από ακραία φαινόμενα ή κυβερνοεπιθέσεις, με συστάσεις προς τους πολίτες για αποθέματα και εναλλακτικά μέσα ενημέρωσης.
- Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει αναπτύξει σχέδια έκτακτης ανάγκης με ειδικά κέντρα μετάδοσης, γραμμές επικοινωνίας χωρίς ίντερνετ και σχέδια μαζικής εκκένωσης, ενώ ο στρατός μπορεί να εμπλακεί για υποστήριξη σε περίπτωση μεγάλης κρίσης.
- Η στρατηγική αποκατάστασης ηλεκτροδότησης στη Βρετανία προβλέπει επαναφορά 60% μέσα σε 24 ώρες και πλήρη αποκατάσταση σε πέντε ημέρες μετά από πανεθνικό μπλακ άουτ.
- Παρά τις προετοιμασίες και τις προειδοποιήσεις, το ενδεχόμενο πανεθνικής διακοπής ρεύματος στη Βρετανία θεωρείται χαμηλής πιθανότητας, αλλά η σύσταση προς τους πολίτες παραμένει να είναι προετοιμασμένοι.
Οι Simpsons έχουν προβλέψει, με έναν παράξενο τρόπο, πολλά γεγονότα: από την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ και το σκάνδαλο με το κρέας αλόγου μέχρι την κούρσα των τεχνολογικών μεγιστάνων για την κατάκτηση του Διαστήματος. Όλα αυτά είχαν παρουσιαστεί στη διάσημη σειρά κινουμένων σχεδίων πολύ πριν συμβούν στην πραγματική ζωή.
Ωστόσο, η τελευταία αλλόκοτη «πρόβλεψη» που έρχεται από τη φανταστική πόλη του Σπρίνγκφιλντ αφορά ένα παγκόσμιο μπλακ άουτ στις 17 Νοεμβρίου, με αρκετούς πολίτες να προετοιμάζονται ήδη για ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Στο επεισόδιο του 2023 με τίτλο «It's a Blunderful Life», η οικογένεια των Simpsons μεταφέρεται 60 χρόνια στο μέλλον. Εκεί, μια μεγαλύτερη σε ηλικία Λίζα Σίμπσον γράφει στο ημερολόγιό της για ένα μπλακ άουτ που προκλήθηκε από μια σφοδρή καταιγίδα, η οποία ξεκίνησε στις 17 Νοεμβρίου. Η μεγαλύτερη κόρη της οικογένειας εξηγεί ότι πλέον ανάβουν ένα κερί κάθε Ημέρα των Ευχαριστιών, στη μνήμη της μεγάλης διακοπής ρεύματος που παραλίγο να καταστρέψει την πόλη τους, όταν οι κάτοικοι αναγκάστηκαν να γράφουν τα πάντα με το χέρι.
Μετά τη διακοπή λειτουργίας υπηρεσιών της Microsoft την περασμένη εβδομάδα, πολλοί επανέφεραν στο προσκήνιο το συγκεκριμένο απόσπασμα, θεωρώντας ότι ενδέχεται να αποτελεί προφητεία για όσα πρόκειται να συμβούν. Επιπλέον, την ίδια ακριβώς ημερομηνία έχει προγραμματιστεί στις ΗΠΑ μια πανεθνική δοκιμή του Συστήματος Έκτακτης Ανάγκης (Emergency Alert System), κατά την οποία θα μεταδοθεί προειδοποιητικό μήνυμα σε χιλιάδες ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς, καθώς και σε παρόχους καλωδιακής, δορυφορικής και ενσύρματης επικοινωνίας.
Παρότι πρόκειται απλώς για μια προγραμματισμένη δοκιμή, αντίστοιχη με εκείνη που πραγματοποιήθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2025, κυβερνήσεις σε ολόκληρο τον κόσμο ενθαρρύνουν ολοένα και περισσότερο τους πολίτες να προετοιμαστούν για καταστάσεις γενικευμένης κατάρρευσης υποδομών, γνωστές ως «Black Sky». Τέτοιου είδους σενάρια μπορεί να προκληθούν από ακραία καιρικά φαινόμενα ή κυβερνοεπιθέσεις.
Τι θα συνέβαινε σε ένα γενικευμένο μπλακ άουτ
Σε μια μεγάλη κρίση, ένα περιστατικό τύπου «Black Sky» θα μπορούσε να προκαλέσει διακοπή στην ηλεκτροδότηση, την υδροδότηση, τη λειτουργία των καταστημάτων και των δικτύων επικοινωνίας. Για τον λόγο αυτό, οι πολίτες καλούνται να διαθέτουν εναλλακτικά μέσα ενημέρωσης που δεν εξαρτώνται από το διαδίκτυο, όπως ραδιόφωνα με μπαταρίες, αλλά και κεριά και φορητές μπαταρίες φόρτισης, ώστε να μπορούν να διατηρούν σε λειτουργία τις συσκευές τους σε περίπτωση παρατεταμένης διακοπής ρεύματος. Παράλληλα, συνιστάται να έχουν επαρκή αποθέματα τροφίμων και νερού για διάστημα τριών έως τεσσάρων ημερών.
Ήδη, οργανισμοί και δημόσιες υπηρεσίες προετοιμάζονται για ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Σύμφωνα με δημοσίευμα του BBC, το βρετανικό δίκτυο έχει καταρτίσει δικό του σχέδιο έκτακτης ανάγκης, ώστε να μπορεί να μεταδίδει προηχογραφημένα κυβερνητικά μηνύματα προς τους πολίτες. Περίπου 100 εργαζόμενοι θα στελεχώσουν ένα ειδικά διαμορφωμένο στούντιο έκτακτης ραδιοφωνικής μετάδοσης.
«Θα διαθέτει ασφαλείς γραμμές επικοινωνίας που δεν θα εξαρτώνται από το διαδίκτυο, καθώς και καύσιμα, νερό και τρόφιμα, ώστε να μπορεί να λειτουργεί», ανέφερε το σχετικό δημοσίευμα.
Οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης θα μεταδίδουν οδηγίες που έχει ήδη δημοσιεύσει η κυβέρνηση στο διαδίκτυο. Σε αυτές περιλαμβάνονται πληροφορίες για την απαιτούμενη ημερήσια κατανάλωση νερού, τη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος και την ασφαλή διαχείριση των ανθρώπινων αποβλήτων.
«Θα πρέπει να συλλέγετε τα περιττώματά σας σε πλαστικές σακούλες, οι οποίες θα πρέπει να σφραγίζονται και να απορρίπτονται μαζί με τα συνηθισμένα οικιακά απορρίμματα, κατά προτίμηση σε εξωτερικό κάδο», αναφέρει χαρακτηριστικά η οδηγία.
Τα μηνύματα, τα οποία θα διαβάζει ο καθηγητής σερ Κρις Γουίτι, επικεφαλής της ιατρικής υπηρεσίας της Αγγλίας, θα περιλαμβάνουν επίσης οδηγίες για τον καθαρισμό του νερού, ώστε να καταστεί ασφαλές για κατανάλωση. Ως μέσα φιλτραρίσματος θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ένα φίλτρο καφέ, μια μαξιλαροθήκη ή ακόμη και ένα σεντόνι.
Στη συνέχεια, το νερό θα πρέπει να απολυμαίνεται με βρασμό, με τη χρήση ειδικών δισκίων καθαρισμού ή ακόμη και με την προσθήκη μικρής ποσότητας χλωρίνης.
«Να θυμάστε ότι αυτές οι συμβουλές έχουν καταρτιστεί από γιατρούς και επιστήμονες για να σας βοηθήσουν να παραμείνετε ασφαλείς και υγιείς, αρκεί να ακολουθείτε προσεκτικά τις οδηγίες», επισημαίνει η σχετική ενημέρωση.
Πώς προετοιμάζεται η Βρετανία για ένα πολυήμερο μπλακ άουτ
Παράλληλα, θα πραγματοποιούνται μεταδόσεις από πρόσθετα κέντρα έκτακτης ανάγκης του BBC σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο. Η λειτουργία τους θα συνεχίζεται όσο υπάρχουν διαθέσιμα αποθέματα ντίζελ για τις γεννήτριες, ενώ το δίκτυο έχει προετοιμαστεί ακόμη και για διακοπές ηλεκτροδότησης διάρκειας έως και τριών ημερών.
Σε περίπτωση διακοπής ρεύματος, οι πολίτες μπορούν να καλέσουν τη γραμμή 105, την εθνική τηλεφωνική γραμμή για διακοπές ηλεκτροδότησης, προκειμένου να ζητήσουν βοήθεια ή να αναφέρουν κάποιο πρόβλημα.
Οι τοπικές αρχές διαθέτουν επίσης δικά τους σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών. Στην πρωτεύουσα, οι δήμοι συντονίζονται μέσω της Ομάδας Ανθεκτικότητας του Λονδίνου (London Resilience Group), η οποία συνεργάζεται με το δίκτυο UK Power Networks για την εφαρμογή του σχεδίου αντιμετώπισης εκτεταμένων διακοπών ηλεκτροδότησης.
Η υπηρεσία σχεδιασμού έκτακτης ανάγκης του δήμου Γουόντσγουορθ, για παράδειγμα, έχει δεσμευτεί ότι θα διαθέτει υπαλλήλους σε επιφυλακή όλο το 24ωρο, επτά ημέρες την εβδομάδα. Παράλληλα, ειδικοί σύνδεσμοι της τοπικής αυτοδιοίκησης θα είναι διαθέσιμοι για τον συντονισμό των ενεργειών σε περίπτωση κρίσης.
Έχουν προβλεφθεί ακόμη και σχέδια μαζικής εκκένωσης, εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο. Κάθε περιοχή διαθέτει το δικό της σχέδιο έκτακτης ανάγκης, το οποίο μπορεί να αναζητηθεί στις ιστοσελίδες των τοπικών δήμων, στις ενότητες που αφορούν τον σχεδιασμό έκτακτης ανάγκης και την ανθεκτικότητα.
Βιβλιοθήκες και κέντρα αναψυχής συγκαταλέγονται στα δημόσια κτίρια που θα μπορούσαν να μετατραπούν σε χώρους προσωρινής φιλοξενίας και υποστήριξης των πολιτών σε περίπτωση γενικευμένου μπλακ άουτ. Παράλληλα, οι ευάλωτοι κάτοικοι καλούνται να καταχωρίσουν τα στοιχεία τους στο ειδικό μητρώο προτεραιότητας της UK Power Networks, ώστε να μπορούν να λαμβάνουν πρόσθετη υποστήριξη σε περίπτωση διακοπής ρεύματος.
Όσον αφορά τις σειρήνες, το παλαιό βρετανικό δίκτυο αεροπορικού συναγερμού καταργήθηκε τη δεκαετία του 1990. Ωστόσο, σύμφωνα με δημοσιεύματα, περίπου 1.200 σειρήνες εξακολουθούν να βρίσκονται σε λειτουργία και θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε περίπτωση άμεσου κινδύνου για τους κατοίκους μιας περιοχής.
Μάλιστα, νωρίτερα αυτόν τον μήνα αναφέρθηκε ότι σειρήνες ήχησαν σε αμερικανική στρατιωτική βάση στο Σάφολκ, καθώς οι αρχές αντιμετώπιζαν περιστατικό μη εξουσιοδοτημένης δραστηριότητας μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Πότε μπορεί να επέμβει ο στρατός
Σε έγγραφα σχεδιασμού έκτακτης ανάγκης, το υπουργείο Άμυνας της Βρετανίας έχει επισημάνει ότι, εάν μια κρίση ξεπεράσει τις δυνατότητες διαχείρισης της αστυνομίας, της πυροσβεστικής και των υπηρεσιών ασθενοφόρων, θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί το πρόγραμμα στρατιωτικής συνδρομής προς τις πολιτικές αρχές (Military Aid to the Civil Authorities – MACA).
Στο πλαίσιο αυτό, ο στρατός θα μπορούσε να αναλάβει την υποστήριξη της διανομής τροφίμων, νερού και άλλων βασικών αγαθών.
Εάν διακοπεί η λειτουργία των φωτεινών σηματοδοτών, των ΑΤΜ, των δικτύων κινητής τηλεφωνίας, των καταστημάτων, των πρατηρίων καυσίμων ή άλλων κρίσιμων υπηρεσιών, ο υπουργός Άμυνας θα μπορούσε να εγκρίνει τη στρατιωτική συνδρομή. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι στρατιώτες θα περιπολούν σε κάθε δρόμο. Αντίθετα, θα δημιουργηθούν συγκεκριμένα σημεία διανομής βασικών αγαθών.
Η βρετανική υπηρεσία ασφαλείας χρησιμοποιεί εδώ και χρόνια τη φράση ότι η χώρα απέχει μόλις «τέσσερα γεύματα από την αναρχία». Η προειδοποίηση αυτή σχετίζεται με το ενδεχόμενο κατάρρευσης της εφοδιαστικής αλυσίδας τροφίμων, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε λεηλασίες και άλλες μορφές κοινωνικής αναταραχής, για την αντιμετώπιση των οποίων η αστυνομία ενδέχεται να χρειαστεί πρόσθετη υποστήριξη.
Πόσος χρόνος θα χρειαστεί για να αποκατασταθεί η ηλεκτροδότηση
Η στρατηγική «Black Start» του Εθνικού Διαχειριστή του Συστήματος Ενέργειας της Βρετανίας (National Energy System Operator – NESO) προβλέπει την αποκατάσταση του 60% της ηλεκτροδότησης της χώρας μέσα σε 24 ώρες, σε περίπτωση πανεθνικού μπλακ άουτ, και την πλήρη επαναφορά της μέσα σε πέντε ημέρες.
Ωστόσο, η κατάσταση θα μπορούσε να γίνει πολύ πιο περίπλοκη εάν εκδηλώνονταν ταυτόχρονα περισσότερες από μία κρίσεις.
Σε κάθε περίπτωση, ένα περιστατικό τύπου «Black Sky» παραμένει ένα υποθετικό σενάριο, ακόμη και εν μέσω των ακραίων καιρικών φαινομένων και των λεγόμενων απειλών «γκρίζας ζώνης» από τη Ρωσία, την Κίνα και το Ιράν. Οι τελευταίες περιλαμβάνουν ενδεχόμενες κυβερνοεπιθέσεις, ενέργειες μέσω τρίτων και δολιοφθορές σε κρίσιμες υποδομές.
Όλα αυτά, πάντως, δεν σημαίνουν ότι θα συμβεί κάτι τέτοιο στις 17 Νοεμβρίου, ανεξάρτητα από όσα παρουσιάζουν οι Simpsons.
Το Εθνικό Μητρώο Κινδύνων της βρετανικής κυβέρνησης για το 2026 επισημαίνει ότι η Μεγάλη Βρετανία δεν έχει βιώσει ποτέ πανεθνική διακοπή ηλεκτροδότησης και ότι η πιθανότητα ενός τέτοιου περιστατικού παραμένει χαμηλή, παρά τις διακοπές που σημειώθηκαν σε άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Ισπανία και η Πορτογαλία, την περασμένη χρονιά.
Η διακοπή ηλεκτροδότησης που έπληξε την Ιβηρική Χερσόνησο διήρκεσε έως και 16 ώρες. Οι δημόσιες συγκοινωνίες και οι πτήσεις σταμάτησαν, τα ΑΤΜ τέθηκαν εκτός λειτουργίας, τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας κατέρρευσαν, ενώ χρειάστηκε να πραγματοποιηθούν εκκενώσεις υπόγειων εγκαταστάσεων.
Το περιστατικό αποδόθηκε σε μια ξαφνική αύξηση της τάσης του ηλεκτρικού ρεύματος, η οποία προκάλεσε την αποσύνδεση γεννητριών από το δίκτυο.
Παρά τα καθησυχαστικά δεδομένα, η σύσταση της βρετανικής κυβέρνησης προς τους πολίτες είναι σαφής: «Να είστε προετοιμασμένοι».
Σύμφωνα με ειδικούς στον σχεδιασμό αντιμετώπισης καταστροφών, θεωρείται αναπόφευκτο ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα αντιμετωπίσει μέσα στα επόμενα χρόνια μια έκτακτη ανάγκη τέτοιας κλίμακας. Την ίδια στιγμή, οι τεχνολογικές διακοπές υπηρεσιών και η καθήλωση πτήσεων έχουν οδηγήσει ακόμη και τους πιο δύσπιστους πολίτες να σπεύδουν να αγοράσουν κονσερβοποιημένα τρόφιμα.
«Η Μεγάλη Βρετανία διαθέτει ένα από τα πιο αξιόπιστα ενεργειακά συστήματα στον κόσμο», διαβεβαιώνει ο Εθνικός Διαχειριστής του Συστήματος Ενέργειας (NESO), προσθέτοντας: «Η διατήρηση ενός ασφαλούς και αξιόπιστου εφοδιασμού ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί βασική προτεραιότητα».