Γιατί ξανανοίγουν οι σκασμένες φτέρνες; Το λάθος που εμποδίζει την επούλωσή τους
Σκασμένες φτέρνες: Πότε βοηθά η ενυδάτωση και χρειάζεστε ιατρική αξιολόγηση.
Οι σκασμένες φτέρνες προκαλούνται συνήθως από ξηρό, παχύ δέρμα που «σπάει» υπό την πίεση του σωματικού βάρους στο πέλμα. Σε πολλές περιπτώσεις, η κατάσταση μπορεί να βελτιωθεί με συστηματική ενυδάτωση και κατάλληλα υποδήματα, ωστόσο οι βαθιές, επώδυνες ρωγμές ή εκείνες που δεν επουλώνονται, απαιτούν κάτι περισσότερο από μια απλή επάλειψη με κρέμα.
Το κλειδί είναι να κατανοήσετε γιατί το δέρμα συνεχίζει να ξανανοίγει και πότε μια ρωγμή στη φτέρνα μπορεί να υποδηλώνει ένα πρόβλημα που χρήζει ιατρικής αξιολόγησης.
Γιατί επανεμφανίζονται οι ρωγμές στις φτέρνες;
Οι ρωγμές στις φτέρνες δημιουργούνται όταν το ξηρό, σκληρυμένο δέρμα γύρω από την άκρη της φτέρνας χάνει την ελαστικότητά του και στη συνέχεια «σπάει», καθώς το μαλακό μέρος της φτέρνας (το «μαξιλαράκι») απλώνεται/πιέζεται υπό το βάρος του σώματος.
Τα ανοιχτά υποδήματα, η παρατεταμένη ορθοστασία, η επαναλαμβανόμενη τριβή και η υπερβολική πίεση μπορούν να επιδεινώσουν την κατάσταση. Μόλις δημιουργηθεί μια ρωγμή, κάθε βήμα μπορεί να τραβήξει τις άκρες της και πάλι προς τα έξω, γι' αυτό και η ενυδατική κρέμα από μόνη της μπορεί να φαίνεται ότι «λειτουργεί» προσωρινά, χωρίς όμως να επιλύει πλήρως το πρόβλημα.
Παθήσεις όπως το έκζεμα, η ψωρίαση, ο διαβήτης και η μειωμένη νευρική λειτουργία μπορούν επίσης να συμβάλουν στην εμφάνιση επίμονων ρωγμών.
Τι βοηθά πραγματικά στην επούλωση των σκασμένων φτερνών;
Στις περιπτώσεις ξηρών, σκασμένων φτερνών χωρίς άλλες επιπλοκές, στόχος είναι να μαλακώσει το παχύ δέρμα, να αποκατασταθεί η υγρασία και να μειωθεί η πίεση που προκαλεί το άνοιγμα της ρωγμής.
Ορισμένα χρήσιμα μέτρα είναι:
- Ενυδάτωση τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα. Πυκνές κρέμες που περιέχουν περίπου 10–25% ουρία, άλφα-υδροξυοξέα ή σαλικυλικό οξύ μπορούν να μαλακώσουν το σκληρό, ξηρό δέρμα. Σημειώστε ότι αυτά τα συστατικά ενδέχεται να προκαλέσουν τσούξιμο εάν η ρωγμή είναι βαθιά ή πρόσφατη.
- Εφαρμογή βαζελίνης το βράδυ. Φορώντας κάλτσες μετά την εφαρμογή, βοηθάτε το προϊόν να παραμείνει στην φτέρνα.
- Χρήση υποστηρικτικών υποδημάτων που καλύπτουν τη φτέρνα. Οι σαγιονάρες, τα πέδιλα με λουράκι στη φτέρνα και τα φθαρμένα παπούτσια επιτρέπουν στο μαλακό μέρος της φτέρνας να απλώνεται περισσότερο, γεγονός που μπορεί ξανανοίξει τις ρωγμές.
- Προστασία των επώδυνων ρωγμών. Ένας «υγρός επίδεσμος» (liquid bandage) μπορεί να βοηθήσει στη σφράγιση των επιφανειακών ρωγμών και στην μείωση του πόνου, ενώ το δέρμα επουλώνεται.
Η ενυδάτωση είναι πιο αποτελεσματική όταν γίνεται συστηματικά, και όχι μόνο όταν η φτέρνα αρχίζει να πονάει.
Τι πρέπει να αποφεύγετε
Μην κόβετε το παχύ δέρμα στη φτέρνα με ξυράφι, λεπίδα ή ψαλίδι. Η αφαίρεση υπερβολικής ποσότητας δέρματος μπορεί να προκαλέσει αιμορραγία και να δημιουργήσει δίοδο για την είσοδο μικροβίων, οδηγώντας σε λοίμωξη.
Επίσης, το έντονο τρίψιμο είναι περιττό. Η ήπια απομάκρυνση του μαλακωμένου, νεκρού δέρματος με μια λίμα ποδιών ή ελαφρόπετρα μπορεί να είναι αποδεκτή για πόδια που κατά τα άλλα είναι υγιή. Ωστόσο, άτομα με διαβήτη, κακή κυκλοφορία του αίματος ή μειωμένη αισθητικότητα δεν πρέπει να επιχειρούν μόνα τους την αφαίρεση των σκληρύνσεων χωρίς να ζητήσουν πρώτα τη συμβουλή ειδικού.
Πότε απαιτείται ιατρική αξιολόγηση για τις ρωγμές στις φτέρνες;
Απευθυνθείτε σε ειδικό εάν η ρωγμή είναι βαθιά, αιμορραγεί επανειλημμένα, προκαλεί έντονο πόνο ή δεν παρουσιάζει βελτίωση παρά τη συστηματική φροντίδα.
Ζητήστε ιατρική συμβουλή άμεσα εάν παρατηρήσετε:
- ερυθρότητα (κοκκινίλα)
- θερμότητα
- οίδημα (πρήξιμο)
- πύον ή εκκρίσεις υγρών
- δυσάρεστη οσμή
- επιδείνωση του πόνου
- μούδιασμα ή μειωμένη αισθητικότητα
- πληγή που δεν επουλώνεται
Τα άτομα με διαβήτη πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικά, καθώς η βλάβη στα νεύρα μπορεί να καταστήσει έναν τραυματισμό λιγότερο αισθητό, ενώ η μειωμένη ροή αίματος μπορεί να επιβραδύνει την επούλωση και να αυξήσει τον κίνδυνο λοίμωξης ή δημιουργίας έλκους (πληγής).
Συχνές Ερωτήσεις
Γιατί οι ρωγμές στις φτέρνες είναι συχνά χειρότερες τον χειμώνα;
Ο κρύος καιρός και η χαμηλή υγρασία δυσκολεύουν το δέρμα να διατηρήσει την υγρασία του, ενώ η θέρμανση στους εσωτερικούς χώρους μπορεί να το ξηράνει ακόμη περισσότερο. Αυτό καθιστά το ήδη παχύ δέρμα στις φτέρνες λιγότερο ελαστικό και πιο επιρρεπές στο να «σκάσει».
Για πόσο διάστημα πρέπει να δοκιμάζω θεραπεία στο σπίτι πριν πάω σε δερματολόγο;
Οι ήπιες ρωγμές στις φτέρνες θα πρέπει να αρχίσουν να βελτιώνονται με συστηματική ενυδάτωση και μείωση της πίεσης που ασκείται στην περιοχή. Πηγαίνετε σε ειδικό εάν οι έντονες ρωγμές δεν παρουσιάζουν βελτίωση μετά από περίπου μία εβδομάδα φροντίδας στο σπίτι, ενώ ρωγμές που επιμένουν ή επιδεινώνονται θα πρέπει να εξετάζονται νωρίτερα.
Είναι οι ρωγμές στις φτέρνες μεταδοτικές;
Οι συνηθισμένες ρωγμές στις φτέρνες, που προκαλούνται από ξηρό και παχύ δέρμα, δεν είναι μεταδοτικές. Ωστόσο, η μυκητίαση των ποδιών (γνωστή και ως «πόδι του αθλητή») μπορεί να προκαλέσει ξηρότητα, απολέπιση και ρωγμές στο δέρμα, συμπεριλαμβανομένων των φτερνών, και η καθαυτή μυκητιασική λοίμωξη είναι μεταδοτική. Η φαγούρα, το αίσθημα καύσου ή η απολέπιση σε άλλα σημεία του ποδιού μπορεί να αποτελούν ενδείξεις ότι το πρόβλημα οφείλεται σε κάτι περισσότερο από την απλή ξηρότητα.
Συμπέρασμα
Οι περισσότερες ρωγμές στις φτέρνες βελτιώνονται όταν το ξηρό δέρμα αντιμετωπίζεται συστηματικά και μειώνεται η πίεση που ασκείται στη φτέρνα. Ωστόσο, μια ρωγμή που είναι βαθιά, μολυσμένη, αργεί να επουλωθεί ή εμφανίζεται σε άτομο με διαβήτη ή διαταραγμένη κυκλοφορία του αίματος, δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα καθαρά αισθητικό πρόβλημα.
Πηγές:
