Βάλατε το ελαιόλαδο στο ψυγείο και παρέμεινε υγρό: Σημαίνει αυτό ότι είναι νοθευμένο;
Το τεστ του ψυγείου για το ελαιόλαδο: Μπορεί όντως να εντοπίσει το νοθευμένο ελαιόλαδο;
Η τοποθέτηση του ελαιολάδου στο ψυγείο δεν αποτελεί αξιόπιστο τρόπο, για να διαπιστώσετε αν είναι αυθεντικό ή νοθευμένο. Σύμφωνα με μια διαδεδομένη αντίληψη, το αγνό ελαιόλαδο στερεοποιείται, ενώ το νοθευμένο παραμένει σε υγρή μορφή.
Ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά ένα λάδι στο κρύο δεν αποτελεί αξιόπιστο δείκτη της αυθεντικότητάς του ούτε του κατά πόσο δικαιούται τον χαρακτηρισμό «εξαιρετικό παρθένο».
Γιατί το τεστ του ψυγείου για το ελαιόλαδο δεν είναι αποτελεσματικό
Το ελαιόλαδο περιέχει ένα μείγμα λιπαρών ουσιών και φυσικών κηρών, οι αναλογίες των οποίων διαφέρουν από το ένα λάδι στο άλλο. Αυτές οι διαφορές επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο το λάδι πήζει ή κρυσταλλώνεται όταν ψύχεται.
Σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης η θερμοκρασία και η διάρκεια της ψύξης. Ένα μπουκάλι μπορεί να θολώσει ή να στερεοποιηθεί εν μέρει, ενώ ένα άλλο, κάτω από τις ίδιες συνθήκες, να παραμείνει πλήρως ρευστό.
Η στερεοποίηση δεν αποτελεί εγγύηση καθαρότητας, όπως και η παραμονή σε υγρή μορφή δεν αποδεικνύει τυχόν νοθεία. Το συγκεκριμένο τεστ δεν μπορεί να διακρίνει με αξιοπιστία το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο από άλλες κατηγορίες ή μείγματα.
Επίσης, το θόλωμα του λαδιού δεν υποδηλώνει πόσο φρέσκο είναι. Οι αλλαγές στην εμφάνιση λόγω του ψύχους είναι διαφορετικές από τη χημική αλλοίωση που καθιστά το λάδι ταγγισμένο.
Τι έδειξαν έρευνες σχετικά με αυτόν τον ισχυρισμό
Ένα μικρό, ελεγχόμενο πείραμα έδειξε, ότι ακόμη και τα εξαιρετικά παρθένα ελαιόλαδα δεν συμπεριφέρθηκαν όπως προέβλεπε η εν λόγω δημοφιλής μέθοδος.
Σε μια ερευνητική μελέτη του 2013, οι ερευνητές τοποθέτησαν στο ψυγείο 7 δείγματα στους 4,7°C μεταξύ των οποίων εξαιρετικά παρθένα ελαιόλαδα, ραφιναρισμένα σπορέλαια και μείγματα.
- Μετά από 60 ώρες, κανένα δείγμα δεν παρουσίασε σημάδια πήξης.
- Έπειτα από 5 ημέρες, 3 δείγματα που περιείχαν παρθένο ελαιόλαδο εμφάνισαν κάποια πήξη στον πυθμένα.
- Μετά από 180 ώρες, κανένα δεν είχε στερεοποιηθεί πλήρως.
Πρόκειται για ένα μικρό πείραμα και όχι για μια ευρεία έρευνα προϊόντων, που κυκλοφορούν στην αγορά. Το σημαντικό συμπέρασμα αφορά την αναξιοπιστία του συγκεκριμένου τεστ: δεν παρέχει εκτίμηση για το ποσοστό του ελαιολάδου που ίσως είναι νοθευμένο.
Είναι το «μη εξαιρετικά παρθένο» το ίδιο με το «νοθευμένο»;
Όχι. Ένα λάδι μπορεί να προέρχεται αποκλειστικά από ελιές, αλλά να μην πληροί τις χημικές ή οργανοληπτικές προδιαγραφές που απαιτούνται για την κατηγορία «εξαιρετικό παρθένο».
Για παράδειγμα, η αλλοίωση κατά την αποθήκευση μπορεί να προκαλέσει ταγγισμένη γεύση, καθιστώντας το λάδι ακατάλληλο για τη συγκεκριμένη κατηγοριοποίηση. Αυτό είναι διαφορετικό από το να διαπιστωθεί, ότι έχει αναμειχθεί με άλλον τύπο ελαίου.
Η σωστή αξιολόγηση απαιτεί εργαστηριακή ανάλυση και, για την κατάταξη του παρθένου ελαιολάδου, εξειδικευμένη οργανοληπτική αξιολόγηση (αισθητηριακή δοκιμή). Το πρόχειρο τεστ στο ψυγείο δεν μπορεί να υποκαταστήσει αυτούς τους ελέγχους.
Τι πρέπει να προσέχετε κατά την αγορά και την αποθήκευση του ελαιολάδου
Δώστε έμφαση σε πληροφορίες και πρακτικές διαχείρισης, που σας βοηθούν να επιλέξετε και να διατηρήσετε ένα φρέσκο προϊόν:
- Αναζητήστε την ημερομηνία συγκομιδής, εφόσον αναγράφεται. Αυτή υποδεικνύει πότε έγινε η συγκομιδή των ελιών. Η ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας («ανάλωση κατά προτίμηση πριν από...») δεν παρέχει την ίδια πληροφορία.
- Ελέγξτε την κατηγορία. Ο όρος «εξαιρετικά παρθένο» (extra virgin) προσδιορίζει μια ποιοτική κατηγορία, αν και η αναγραφή του από μόνη της δεν εγγυάται το περιεχόμενο της φιάλης.
- Επιλέξτε κατάλληλη συσκευασία. Το σκουρόχρωμο γυαλί ή τα κατάλληλα μεταλλικά δοχεία προστατεύουν καλύτερα το ελαιόλαδο από το φως.
- Αγοράστε την κατάλληλη ποσότητα. Προτιμήστε μια ποσότητα που μπορείτε να καταναλώσετε εντός περίπου 1-3 μηνών από το άνοιγμα της συσκευασίας.
- Διατηρήστε το ελαιόλαδο σε καλά κλεισμένο δοχείο, σε δροσερό και σκοτεινό μέρος. Αποφύγετε σημεία όπως ένα ηλιόλουστο περβάζι παραθύρου ή κοντά στην ηλεκτρική κουζίνα (εστίες).
Εάν, λόγω του ψύχους, το ελαιόλαδο θολώσει ή πήξει, αφήστε το να επανέλθει φυσικά σε θερμοκρασία δωματίου. Η στερεοποίηση που προκαλείται από το κρύο είναι αναστρέψιμη και δεν σημαίνει, από μόνη της, ότι το ελαιόλαδο έχει αλλοιωθεί.
Συχνές Ερωτήσεις
Είναι το πιο πράσινο ελαιόλαδο καλύτερο;
Όχι απαραίτητα. Το χρώμα εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως η ποικιλία της ελιάς, οι συνθήκες καλλιέργειας και η επεξεργασία. Ένα πιο έντονο πράσινο χρώμα δεν αποτελεί απόδειξη ανώτερης ποιότητας ή αυθεντικότητας.
Μήπως η πικρή γεύση σημαίνει ότι το ελαιόλαδο έχει χαλάσει;
Όχι. Η πικρή γεύση και η αίσθηση «καψίματος» στον λαιμό (πικάντικο στοιχείο) μπορεί να αποτελούν φυσιολογικά χαρακτηριστικά ενός φρέσκου εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου. Αντιθέτως, η τάγγιση (αλλοίωση) μπορεί να προκαλέσει δυσάρεστες οσμές, που μερικές φορές θυμίζουν ταγγισμένους ξηρούς καρπούς. Η όσφρηση και η γεύση μπορούν να δώσουν ενδείξεις για τη φρεσκάδα, αλλά δεν μπορούν να αποδείξουν την καθαρότητα του προϊόντος.
Συμπέρασμα
Μην απορρίπτετε και μην εμπιστεύεστε τυφλά ένα ελαιόλαδο με βάση τη συμπεριφορά του στο ψυγείο. Ελέγχετε την ετικέτα, προστατεύστε το προϊόν από τη θερμότητα, το φως και τον αέρα και έχετε υπόψη, ότι η επιβεβαίωση της αυθεντικότητας απαιτεί κάτι περισσότερο από ένα απλό πείραμα στο ψυγείο του σπιτιού.
Πηγές:
