Το GTA 6 έφτασε: Τι πρέπει να γνωρίζετε για το όριο των 5 ωρών συνεχόμενου παιχνιδιού
Το παιχνίδι που έγινε παγκόσμιο φαινόμενο μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλο πρόβλημα.
Με την κυκλοφορία του GTA 6 στην Ελλάδα να έχει προγραμματιστεί για τα μεσάνυχτα της 19ης Νοεμβρίου, πολλοί gamers ετοιμάζονται να αφιερώσουν ατελείωτες ώρες εξερευνώντας το παιχνίδι.
Οι πολύωρες συνεδρίες μπορεί να είναι διασκεδαστικές, ωστόσο οι επαναλαμβανόμενοι «μαραθώνιοι» gaming επηρεάζουν τον ύπνο, τα μάτια, τους μυς και τη γενικότερη ευεξία. Μια μεμονωμένη πολύωρη συνεδρία δεν αποτελεί, από μόνη της, ένδειξη εθισμού.
Αλλά στο παρελθόν έχουν καταγραφεί ακόμα και θάνατοι ατόμων, οι οποίοι, εθισμένοι στο gaming, κατέστρεψαν την υγεία τους.
Τι έχει δείξει έρευνα για το gaming διάρκειας 5 συνεχόμενων ωρών;
Μια μελέτη του 2023, στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 5.300 νεαροί άνδρες στην Ελβετία, εξέτασε το φαινόμενο του «binge gaming» (εντατικό/υπερβολικό gaming). Αυτό ορίστηκε ως η ενασχόληση με το παιχνίδι για τουλάχιστον 5 συνεχόμενες ώρες, εξαιρουμένων των σύντομων, απαραίτητων διαλειμμάτων.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το 33,3% των συμμετεχόντων είχε προβεί σε μια τέτοια πρακτική τουλάχιστον μία φορά κατά το προηγούμενο έτος, ενώ το 6,1% ανέφερε ότι το έκανε τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα.
Οι συχνότερες «μαραθώνιες» συνεδρίες συνδέθηκαν με:
- χειρότερη ποιότητα ύπνου
- χαμηλότερη ικανοποίηση από τη ζωή
- περισσότερα συμπτώματα κατάθλιψης και κοινωνικού άγχους
- υψηλότερες βαθμολογίες σε κλίμακα προβληματικής ενασχόλησης με τα βιντεοπαιχνίδια
Οι συσχετίσεις αυτές παρέμειναν, έστω και εξασθενημένες, ακόμη και μετά την προσαρμογή των δεδομένων ως προς τον συνολικό εβδομαδιαίο χρόνο ενασχόλησης με το gaming.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι πρόκειται για μια συγχρονική μελέτη (cross-sectional study) που βασίστηκε σε αυτοαναφορές και αφορούσε αποκλειστικά έφηβους και νεαρούς άνδρες. Δεν είναι εφικτό να προσδιοριστεί αν οι πολύωρες συνεδρίες προκάλεσαν αυτές τις δυσκολίες ή αν συνέβη το αντίστροφο.
Το όριο των 5 ωρών αποτελεί ορισμό που έθεσαν οι ερευνητές και όχι ένα αποδεδειγμένο ιατρικό όριο κινδύνου.
Πώς μπορεί το «μαραθώνιο» gaming να επηρεάσει το σώμα;
Οι παρατεταμένες συνεδρίες μπορούν να προκαλέσουν διάφορα προβλήματα, ειδικά όταν επαναλαμβάνονται συχνά:
- Ύπνος: Το παιχνίδι κατά τη διάρκεια της νύχτας μπορεί να καθυστερήσει την ώρα του ύπνου και να περιορίσει τον χρόνο ανάπαυσης, που χρειάζονται οι ενήλικες για την αποκατάσταση του οργανισμού και την εγρήγορση κατά τη διάρκεια της ημέρας.
- Μάτια: Η παρατεταμένη εστίαση σε μια οθόνη μπορεί να οδηγήσει σε ξηροφθαλμία, θολή όραση και πονοκεφάλους, ιδιαίτερα όταν μειώνεται η συχνότητα με την οποία ανοιγοκλείνουμε τα βλέφαρα.
- Χέρια και καρποί: Η επαναλαμβανόμενη πίεση των πλήκτρων/κουμπιών και το σφιχτό κράτημα του χειριστηρίου μπορεί να καταπονήσουν τους τένοντες και τα νεύρα, προκαλώντας πόνο και, ενίοτε, αίσθημα μυρμηγκιάσματος.
- Αυχένας και πλάτη: Η παραμονή σε μία στάση, ειδικά όταν αυτή είναι λανθασμένη, μπορεί να προκαλέσει δυσφορία.
- Κίνηση: Οι πολλές ώρες συνεχόμενου καθίσματος αφήνουν λιγότερο χρόνο για σωματική δραστηριότητα.
Το gaming μπορεί σαφώς να προσφέρει απόλαυση, πρόκληση και κοινωνική σύνδεση. Τα προβλήματα προκύπτουν όταν η ενασχόληση με τα παιχνίδια παραγκωνίζει επανειλημμένα βασικές ανάγκες.
Πότε η ενθουσιώδης ενασχόληση με το gaming μετατρέπεται σε διαταραχή;
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναγνωρίζει επισήμως τη «διαταραχή παιχνιδιών» (gaming disorder). Ωστόσο το παιχνίδι για πολλές ώρες δεν συνιστά αυτόματα τέτοια διαταραχή. Τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα περιλαμβάνουν την απώλεια ελέγχου πάνω στο παιχνίδι, την ιεράρχησή του πάνω από σημαντικές δραστηριότητες και τη συνέχισή του παρά τις επιβλαβείς συνέπειες.
Για να υπάρξει διάγνωση, η συμπεριφορά πρέπει να επηρεάζει σημαντικά την καθημερινή ζωή και, συνήθως, να διαρκεί τουλάχιστον 1 έτος. Μια παρατεταμένη συνεδρία παιχνιδιού κατά την ημέρα κυκλοφορίας ενός τίτλου δεν αποτελεί απόδειξη διαταραχής.
Πιο ανησυχητικά είναι φαινόμενα όπως:
- επανειλημμένη απουσία από την εργασία
- παραμέληση των διαπροσωπικών σχέσεων
- αδυναμία μείωσης του χρόνου παιχνιδιού, παρά την ύπαρξη σοβαρών προβλημάτων
Πώς να απολαύσετε μια πολύωρη συνεδρία παιχνιδιού με μεγαλύτερη άνεση
- Προγραμματίστε διαλείμματα: Κάντε παύσεις ανάμεσα στις «αποστολές», σηκωθείτε, περπατήστε και αλλάζετε τακτικά στάση σώματος. Δεν υπάρχει κάποιο καθολικό όριο ασφαλούς διάρκειας παιχνιδιού.
- Ξεκουράστε τα μάτια σας: Κάθε 20 λεπτά, κοιτάξτε κάτι σε απόσταση περίπου 6 μέτρων για 20 δευτερόλεπτα και μην ξεχνάτε να ανοιγοκλείνετε τα βλέφαρά σας.
- Διαμορφώστε τον χώρο σας: Τοποθετήστε την οθόνη και το πληκτρολόγιο σε βολικό σημείο, στηρίξτε την πλάτη σας και αποφύγετε να σφίγγετε υπερβολικά το χειριστήριο.
- Προστατέψτε τον ύπνο σας: Καθορίστε μια ώρα για να σταματήσετε, ειδικά αν έχετε εργασία ή σπουδές την επόμενη μέρα.
- Παρατηρήστε τα συμπτώματα: Σταματήστε και ξεκουραστείτε αν νιώσετε πόνο στα χέρια ή δυσφορία στα μάτια. Αν τα συμπτώματα επιμένουν, ζητήστε ιατρική αξιολόγηση.
Συχνές Ερωτήσεις
Μπορούν τα γυαλιά που μπλοκάρουν το μπλε φάσμα του φωτός να προστατέψουν τα μάτια μου κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού;
Τα σχετικά επιστημονικά δεδομένα δεν είναι πειστικά. Μια ανασκόπηση Cochrane κατέδειξε ότι τα γυαλιά αυτά πιθανότατα δεν προσφέρουν καμία ή προσφέρουν ελάχιστη διαφορά όσον αφορά την κόπωση των ματιών από τη χρήση υπολογιστή βραχυπρόθεσμα. Τα τακτικά διαλείμματα και η σωστή διαμόρφωση του χώρου θέασης/παιχνιδιού αποτελούν πιο αποτελεσματικά μέτρα.
Πρέπει να ανησυχήσω αν τα δάχτυλά μου μουδιάζουν συχνά μετά το παιχνίδι;
Το επίμονο ή επαναλαμβανόμενο μούδιασμα χρήζει ιατρικής αξιολόγησης, καθώς μπορεί να υποδηλώνει ερεθισμό νεύρων ή πρόβλημα λόγω υπερβολικής καταπόνησης. Μην συνεχίζετε το παιχνίδι εάν νιώθετε αδυναμία, πόνο ή απώλεια αίσθησης.
Συμπέρασμα
Το GTA 6 μπορεί να αξίζει τον ενθουσιασμό που προκαλεί, αλλά οι «μαραθώνιες» συνεδρίες παιχνιδιού δεν πρέπει να γίνονται εις βάρος του ύπνου, της σωματικής κίνησης και των καθημερινών υποχρεώσεων. Απολαύστε το παιχνίδι, κάντε διαλείμματα και δώστε προσοχή στα μηνύματα που σας στέλνει το σώμα σας.
Πηγές: