Ίμια, 30 χρόνια μετά - Τα πρόσωπα της κρίσης: Από Σημίτη και Λυμπέρη μέχρι Τσιλέρ και Χόλμπρουκ

Η κρίση των Ιμίων τον Ιανουάριο του 1996 παραμένει ορόσημο στην νεότερη ελληνική ιστορία, με πρόσωπα που διαμόρφωσαν την έκβασή της, μέσα σε συνθήκες έντασης και αβεβαιότητας ενώ η Τουρκία για πρώτη φορά αμφισβήτησε επισήμως ελληνική κυριαρχία, στα Ίμια, που αποτέλεσε την αφορμή προκειμένου τα επόμενα χρόνια να αναπτυχθεί η θεωρία των υποτιθέμενων «γκρίζων ζωνών» η οποία εξελίχθηκε για να φτάσει σήμερα στην κορύφωσή της με το αφήγημα της Άγκυρας για την λεγόμενη «γαλάζια πατρίδα».

Από τον τότε πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη της κυβέρνησης που είχε αναλάβει καθήκοντα στις 22 Ιανουαρίου του 1996, δηλαδή οκτώ ημέρες πριν την παρ' ολίγον ελληνοτουρκική σύρραξη, τον υπουργό Εθνικής Άμυνας, Γεράσιμο Αρσένη και τον υπουργό Εξωτερικών Θόδωρο Πάγκαλο, μέχρι τον σκληρό Αμερικανό διαπραγματευτή, Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, και την Τουρκάλα πρωθυπουργό, Τανσού Τσιλέρ.

Τριάντα χρόνια μετά, η κρίση των Ιμίων συνεχίζει να πυροδοτεί έντονες συζητήσεις για ευθύνες, λάθη και χαμένες ευκαιρίες, με την τραγική συντριβή του ελικοπτέρου AB-212 και τον θάνατο τριών Ελλήνων αξιωματικών να σφραγίζει με αίμα τα γεγονότα, ενώ η αμερικανική παρέμβαση και η αμφιλεγόμενη φόρμουλα «no flags, no ships, no troops» αφήνουν ανοιχτά ερωτήματα για την εθνική κυριαρχία και την διπλωματική διαχείριση.

Ο Κώστας Σημίτης: Ο πρωθυπουργός στην παγίδα της μετάβασης

Ο Κώστας Σημίτης ανέλαβε πρωθυπουργός μόλις λίγες ημέρες πριν κορυφωθεί η κρίση, στις 9 Ιανουαρίου 1996, σε ένα εντελώς μεταβατικό στάδιο.

Στα Ίμια πριν από 30 χρόνια, η Ελλάδα φάνηκε σαν να κατελήφθη εξ απίνης, καθώς η πιο ήπια διαπίστωση είναι πως ο ελλιπής συντονισμός μεταξύ των συναρμοδίων και η καχυποψία μεταξύ τους δυσχέραινε τους ψύχραιμους χειρισμούς κατά τη διάρκεια της κρίσης.

Στην κορύφωση της κρίσης των Ιμίων, στις 30 και 31 Ιανουαρίου 1996, στη Βουλή των Ελλήνων εξελισσόταν η συζήτηση για την παροχή ψήφου εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση Σημίτη, κατά τη διάρκεια της οποίας χρησιμοποιήθηκε και η αλήστου μνήμης φράση από τον τότε πρωθυπουργό «ευχαριστώ τους Αμερικανούς για τη βοήθειά τους».

Ο Κώστας Σημίτης, εξ αρχής φοβόταν σαν τον διάβολο το λιβάνι μία σύγκρουση και ήθελε να προχωρήσει σε διπλωματική διευθέτηση του θέματος. Στον τότε πρωθυπουργό «χρεώνεται» το γεγονός ότι δεν θέλησε να πάει στον θάλαμο επιχειρήσεων του ΓΕΕΘΑ, και προτίμησε να συντονίσει τις ενέργειες από το γραφείο της Βουλής, με πρόσχημα «για να μην δώσουμε δικαιώματα, και να μην νομίσει ο κόσμος ότι πάμε για κλιμάκωση ή ακόμα κι εμπόλεμη σύρραξη». Γι αυτή του την ενέργεια, απολογήθηκε αργότερα σε ένα από τα βιβλία του.

Ο Σημίτης, με τα περιορισμένα «εργαλεία» που είχε στα χέρια του, είχε αναθέσει τις τύχες της χώρας, κατά τη διάρκεια της κρίσης, στον Ναύαρχο Χρήστο Λυμπέρη. Όταν δε τον ρώτησε το βράδυ της κρίσης αν οι βραχονησίδες των Ιμίων φυλάσσονταν από τους Έλληνες βατραχανθρώπους, έλαβε καταφατική απάντηση, χωρίς να γνωρίζουν ότι ήδη οι Τούρκοι είχαν κάνει απόβαση στην μικρή Ίμια. Στον θάλαμο επιχειρήσεων, το έμαθαν αργότερα, όταν ο διπλωμάτης της χώρας μας στην Άγκυρα, Σταύρος Σταθουλόπουλος, κάλεσε τον εκπρόσωπο τη κυβέρνησης, Δημήτρη Ρέππα, και του είπε ότι τα τουρκικά μέσα μετέδιδαν ότι «η Τουρκία έχει στείλει κόσμο στις βραχονησίδες». Την απόβαση των Τούρκων επιβεβαίωσαν λίγο αργότερα και οι Αμερικανοί. Από τη στιγμή που η Τουρκία είχε ανακοινώσει επισήμως την απόβαση κομάντος από την Άγκυρα στη δυτική Ίμια, η ελληνική πλευρά χρειάστηκε τέσσερις ολόκληρες ώρες για να επιβεβαιώσει ότι πράγματι επίλεκτες στρατιωτικές δυνάμεις από τη γειτονική χώρα είχαν μεταφερθεί στα Ίμια, χρονικό διάστημα κατά το οποίο διαπραγματευόταν παραλλήλως με τους Αμερικανούς χωρίς να έχει επαληθεύσει την κατάληψη ελληνικού εδάφους.

Ο Κώστας Σημίτης, σε κανένα σημείο της κρίσης δεν σκέφτηκε να τραβήξει την σκανδάλη. Προτιμούσε διακαώς την διπλωματική οδό, και μέσα στο επόμενο εξάμηνο, προέκυψε και η συμφωνία στο Ελσίνκι, η οποία μελλοντικά απέφερε καρπούς, οδηγώντας στην μετέπειτα ελληνοτουρκική προσέγγιση και στην ιστορικής σημασίας ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ. Η συμφωνία έθετε μεταξύ άλλων δεσμεύσεις για την Τουρκία, η οποία από τότε βρισκόταν σε ενταξιακές διαπραγματεύσεις.

Θεόδωρος Πάγκαλος: Ο ΥΠΕΞ που «έπεσε» στη φωτιά

Ο Θόδωρος Πάγκαλος ανέλαβε υπουργός Εξωτερικών μόλις μία εβδομάδα πριν την κορύφωση της κρίσης, στις 24 Ιανουαρίου κι έπεσε κατευθείαν στα... βαθιά. Στον Πάγκαλο, «χρεώνουν» το γεγονός ότι τη νύχτα της κρίσης, την 30ή Ιανουαρίου, έδινε συνέντευξη στον Νίκο Χατζηνικολάου. Όμως ο Κώστας Σημίτης αποκαλύπτει στο βιβλίο του ότι ο ίδιος έδωσε εντολή να πραγματοποιηθεί η συνέντευξη, για να καθησυχάσει τους Έλληνες και να μην υπάρξει ανησυχία ότι πηγαίνουμε για σύγκρουση με τους Τούρκους.

Κι αν για τη συνέντευξη στον Νίκο Χατζηνικολάου δεν ευθυνόταν ο ίδιος ο Θόδωρος Πάγκαλος, η ατάκα που τον σημάδεψε και θα τον συνοδεύει σε όλες τις ιστορικές καταγραφές του γεγονότος, είναι η αποστροφή του για την ελληνική σημαία στα Ίμια, προκειμένου να δικαιολογηθεί και να υλοποιηθεί το τρίπτυχο της αμερικανικής εμπνεύσεως συμφωνία «o flags, no ships, no troops» ότι -την ελληνική σημαία- «την πήρε ο αέρας». Εκείνες τις ημέρες, σταδιακά, και μετά την παρέμβαση των Αμερικανών για εκτόνωση της κρίσης, άρχισε η ταυτόχρονη απομάκρυνση όλων των στρατιωτικών δυνάμεων των δύο χωρών από τις βραχονησίδες, με την ταυτόχρονη υποστολή της ελληνικής σημαίας από τα Ίμια.

Όπως αποκάλυψε αργότερα ο τότε αρχηγός ΓΕΕΘΑ Χρήστος Λυμπέρης, όταν είχε ρωτήσει τον Θόδωρο Πάγκαλο, τι θα απαντήσουν στον ελληνικό λαό όταν τεθεί το ερώτημα «πού πήγε η σημαία μας;», ο τότε υπουργός Εξωτερικών είχε απαντήσει αφοπλιστικά: «Θα πείτε ότι την σημαία την πήρε ο αέρας!».

Ο Θόδωρος Πάγκαλος είχε αναφέρει επίσης πως «είναι αλήθεια ότι εγώ συνηγόρησα υπέρ της αφαίρεσης της σημαίας και είπα ότι σημαία-σύμβολο δεν είναι οποιοδήποτε πανί με τα εθνικά χρώματα βάζει ο καθένας κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες όπου και όποτε του καπνίσει. Σημαία-σύμβολο, και μάλιστα κάτω από τέτοιες περιστάσεις, είναι σημαία επίσημη, με σταθερή βάση, γερά προσδεμένη, φρουρούμενη και επιτηρούμενη».

Γεράσιμος Αρσένης: Ο ΥΠΕΘΑ που είπε «κατεβάστε τη σημαία»

Ο Γεράσιμος Αρσένης ήταν ο υπουργός Εθνικής Άμυνας τη νύχτα των Ιμίων και του καταλογίζεται το γεγονός ότι δεν... χτύπησε το χέρι στο τραπέζι, όταν ο Κώστας Σημίτης αποφάσισε να πραγματοποιήσει την σύσκεψη του ΚΥΣΕΑ στη Βουλή κι όχι στην αίθουσα επιχειρήσεων του ΓΕΕΘΑ απ' όπου θα μπορούσαν να έχουν ενημέρωση με το πεδίο ανάπτυξης των στρατιωτικών δυνάμεων σε πραγματικό χρόνο και συνεχή «εικόνα» από τα διαδραματιζόμενα στα Ίμια. Εξάλλου, ο Γεράσιμος Αρσένης διέψευσε τον Κώστα Σημίτη ότι έμαθε στις 7 το πρωί από τα κανάλια για την συντριβή του ελικοπτέρου AB 212 και τον θάνατο των Καραθανάση, Βλαχάκου και Γιαλοψού, τονίζοντας ότι τον είχε καλέσει ο ίδιος μία ώρα πριν από το τριψήφιο υπουργικό του τηλέφωνο για να τον ενημερώσει.

Ο πρώην υπουργός Εθνικής Άμυνας είχε υποστηρίξει σχετικά με την κρίση των Ιμίων ότι όδευε σε πολιτική λύση, και το πλαίσιο της λύσης είχε συζητηθεί και συμφωνηθεί πριν την κατάληψη της δεύτερης βραχονησίδας, ενώ είχε προβεί στην εκτίμηση ότι σε αυτό το πλαίσιο είχε γίνει η συμφωνία Χόλμπρουκ- Πάγκαλου.

Μιλώντας σχετικά, είχε σημειώσει ότι ενώ ήταν σε εξέλιξη οι διαπραγματεύσεις -για την επίτευξη πολιτικής λύσης- δεν είχε αποσαφηνιστεί αν οι δύο πλευρές είχαν δεσμευτεί να μην κάνουν χρήση πυρών.

Από την πλευρά του, ο Γεράσιμος Αρσένης είχε δηλώσει για το συμβάν ότι «δεν αυξάνουμε την παρουσία μας στην περιοχή παρά μόνο αν αυξάνεται από την άλλη πλευρά».

Για τον επιμερισμό των ευθυνών ο τότε ΥΠΕΘΑ είχε προσάψει ευθύνες στον τότε αρχηγό ΓΕΕΘΑ ναύαρχο Λυμπέρη, ωστόσο, δεν... έβγαλε ποτέ την ουρά του απ' έξω, επισημαίνοντας και τις δικές του ευθύνες, αλλά και του πρωθυπουργού, κι όσων εν γένει ενεπλάκησαν με οιονδήποτε τρόπο στον χειρισμό της κρίσης.

Ναύαρχος Λυμπέρης: Ο ΑΓΕΕΘΑ με τα κενά

Ο Ναύαρχος Λυμπέρης, που ήταν αρχηγός ΓΕΕΘΑ το διάστημα 1993-1996, υπήρξε μέλος του ΠΑΣΟΚ, ειδικά την εποχή της κρίσης των Ιμίων, όπου είχε δηλώσει την αντίθεσή του στην κυβερνητική πολιτική του υπουργού Εξωτερικών Θόδωρου Πάγκαλου. Ο Χρήστος Λυμπέρης ήταν επιλογή του Γεράσιμου Αρσένη και του Ανδρέα Παπανδρέου, είχε κακή συνεργασία με τη κυβέρνηση Σημίτη κι αυτό αποτυπώθηκε και τη νύχτα της κρίσης.

Φέρεται δε, όταν κλήθηκε από τους εκπροσώπους του Τύπου να πει τι συνέβαινε στις βραχονησίδες και να τους δώσει μια απάντηση- να αποκρίθηκε «ο Θεός να βάλει το χέρι του», πράγμα ασύνηθες για τον στρατιωτικό που είναι επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων.

Στον Χρήστο Λυμπέρη χρεώνεται το γεγονός ότι άφησε αφύλακτη τη μικρή Ίμια, στέλνοντας ό,τι διαθέσιμο στρατιωτικό προσωπικό είχε στη μεγάλη. Κατά κοινή παραδοχή, ακόμα και οι Τούρκοι υποστήριζαν ότι αν γινόταν ναυμαχία τη δεδομένη στιγμή στα Ίμια, η Ελλάδα θα επικρατούσε. Δεν συνέβαινε όμως το ίδιο και στην άλλη πλευρά...

Ο ΑΓΕΕΘΑ φέρεται να είχε ζητήσει από την ΑΣΔΕΝ να του στείλουν κομάντος στο νησί, ωστόσο, φέρονται να αποκρίθηκαν ότι «δεν έχουμε βατραχανθρώπους, θέλουμε μία εβδομάδα για να προετοιμαστούμε». Ουσιαστικά το μόνο τάγμα ειδικών δυνάμεων που ήταν ετοιμοπόλεμο, ήταν οι ΟΥΚάδες που βρίσκονταν ήδη στα Ίμια.

Τη νύχτα της 30ής Ιανουαρίου, ο τότε πρωθυπουργός, Κώστας Σημίτης, είχε απευθυνθεί στον ναύαρχο Λυμπέρη για την επιχειρησιακή ετοιμότητα των Ενόπλων Δυνάμεων και τον είχε ρωτήσει «αν είμαστε φυλαγμένοι και στα δύο νησιά» με τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ να αποκρίνεται καταφατικά. Η ελληνική πλευρά άρχισε να καταλαβαίνει ότι το πράγμα είχε... στραβώσει όταν ο Σταύρος Σταθουλόπουλος, ο επικεφαλής του γραφείου Τύπου της ελληνικής πρεσβείας στην Άγκυρα, τηλεφώνησε διαδοχικά στον τότε πρεσβευτή της Ελλάδος στην Άγκυρα Δημήτρη Νεζερίτη και αμέσως στον υπουργό Τύπου Δημήτρη Ρέππα (σσ οι ακόλουθοι Τύπου υπάγονταν διοικητικά στο υπουργείο Τύπου) και του μετέφερε σε πραγματικό χρόνο ότι «οι Τούρκοι μεταδίδουν ότι έχουν στείλει κόσμο στις βραχονησίδες», κάτι που γνώριζαν και οι Αμερικανοί, αν όχι ταυτοχρόνως, σίγουρα προτού το επιβεβαιώσει η ελληνική κυβέρνηση που διαπραγματευόταν για την απεμπλοκή στρατιωτικών δυνάμεων χωρίς να γνωρίζει στην πραγματικότητα επί 4 ώρες αν οι Τούρκοι είχαν αποβιβάσει ομάδα κομάντος στη μικρή-δυτική- Ίμια.

Τότε η Ελλάδα αποφάσισε να στείλει το ελικόπτερο Augusta Bell με τον κωδικό αριθμό ΠΝ 21 για να κάνει κατόπτευση του χώρου και να διαπιστώσει αν όντως είχαν φτάσει Τούρκοι καταδρομείς στην βραχονησίδα, και τότε ήταν η στιγμή που ο ναύαρχος Λυμπέρης είπε στον Σημίτη «έχετε την παραίτησή μου στη διάθεσή σας».

Η νύχτα που υψώθηκε η ελληνική σημαία

Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, η σημαία καρφώθηκε στα βράχια των Ιμίων την 25η Ιανουαρίου. Ο δήμαρχος Καλύμνου, Δημήτρης Διακομιχάλης, ο διοικητής του Αστυνομικού Τμήματος Καλύμνου, Γεώργιος Ριόλας, και δύο πολίτες (Μιχάλης Αρβύθης, Θεόφιλος Μιλάτος), επιβιβάστηκαν σε ταχύπλοο και μετέβησαν στην βραχονησίδα των Ιμίων σηκώνοντας τη σημαία, ενώ τη σκηνή την κινηματογραφούσε συνεργείο του τηλεοπτικού σταθμού Ant1 με τον δημοσιογράφο Αργύρη Ντινόπουλο.

Χόλμπρουκ: «No ships, no flags, no troops»

Οι ΗΠΑ, είχαν θέσει ως επικεφαλής της υπόθεσης τον Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ. Έναν κυνικό διαπραγματευτή, αλλά επιδέξιο και αποτελεσματικό διπλωμάτη υπέρ των συμφερόντων της Ουάσιγκτον, για ένα από τα πιο νευραλγικά σημεία των αμερικανικών συμφερόντων, την νοτιοανατολική Μεσόγειο.

Αυτό που συνάγεται για ακόμα μία φορά, είναι το γεγονός ότι αμερικανική «αυτοκρατορία» ήταν καταλυτική στην περιοχή και οι προθέσεις της, ήταν ξεκάθαρες: Να μην υπάρξει καμία ένοπλη σύρραξη... και δεν υπήρξε. Χρησιμοποιώντας την ισχύ τους, άλλοτε με αβρότητες κι άλλοτε με στυγνούς εκβιασμούς, οι Αμερικανοί διαμήνυσαν ότι «όποιος ρίξει πρώτος σφαίρα, θα έχει να κάνει μαζί μας».

Οπότε, γίνεται εύκολα κατανοητό ότι η άσκηση πολιτικής και διπλωματίας πάνε περίπατο, όταν τίθενται καταστάσεις de facto. Προφανώς και δεν αποτελεί άλλοθι για την ελληνική πλευρά η παραπάνω κατάσταση, ούτε και νομιμοποιεί τις αντιδράσεις που προκλήθηκαν. Κι αν υποστηρίξει κάποιος ότι η Ελλάδα ήταν αδύναμη μπροστά στην υπερδύναμη των ΗΠΑ για να κάνει οποιαδήποτε κίνηση, δεν μπορεί να πει το ίδιο και για την υπόλοιπη Ευρώπη.

Ο Χόλμπρουκ, είχε κάνει εκτενή αναφορά στο βιβλίο του «Ασταθής Ειρήνη» αναφορικά με τα Ίμια, ωστόσο, δεν αποκάλυψε «ευαίσθητες» πληροφορίες. Ο Αμερικανός διπλωμάτης αφήνει να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ, έτρεφαν μεγαλύτερο σεβασμό για τους Τούρκους και την Τανσού Τσιλέρ. Σύμφωνα με τους Αμερικανούς, και τον πρόεδρο Μπιλ Κλίντον, οι Έλληνες και οι Τούρκοι τσακώνονταν για μερικά βράχια στα οποία ζούσαν κάποια κατσίκια, ωστόσο, αναγνώριζαν ότι υπήρχε πιθανότητα εμπλοκής και γι αυτό αποφάσισαν να δράσουν και να τελειώσουν το επεισόδιο εν τη γενέσει του.

Ο Χόλμπρουκ αναφέρει στο βιβλίο του χαρακτηριστικά ότι «ενώ πολλοί αστειεύονταν, δυσκολευόμενοι να πιστέψουν ότι δύο ΝΑΤΟϊκοί σύμμαχοι θα μπορούσαν ποτέ να πάνε σε πόλεμο για λίγα στρέμματα, το πρόβλημα ήταν εντελώς πραγματικό [...] Έτσι ξεκίνησε μια αγωνιώδης 18ωρη προσπάθεια για να αποτρέψουμε ένα στρατιωτικό επεισόδιο που θα μπορούσε εύκολα να οδηγήσει σε πόλεμο».

Και συνέχιζε: «Από σύμπτωση είχαμε προγραμματίσει στον Λευκό Οίκο, το μεσημέρι της ίδιας ημέρας, μια σύσκεψη των αναπληρωτών επικεφαλής κάθε υπηρεσίας για το Κυπριακό. Γρήγορα μετατράπηκε σε σύσκεψη για την αντιμετώπιση της κρίσης. Ως πρώτο βήμα ζητήσαμε από τον πρόεδρο Κλίντον να τηλεφωνήσει στους ηγέτες της Τουρκίας και στον νέο πρωθυπουργό της Ελλάδας Κώστα Σημίτη».

Τανσού Τσιλέρ: Το παιδί του Ντεμιρέλ που μισούσε την Ελλάδα

Η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Τουρκίας, με θητεία από τον Ιούνιο του 1993 μέχρι τον Μάρτιο του 1996, συνέδεσε άρρηκτα το όνομά της με την κρίση των Ιμίων. Η Τσιλέρ ήταν «παιδί» του Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ, τον οποίο διαδέχθηκε την ηγεσία του κόμματος του Ορθού Δρόμου. Όταν ανέλαβε την πρωθυπουργία φρόντισε να δείξει τα ανθελληνικά της αισθήματα, με το να λάβει την εξουσιοδότηση από την Εθνοσυνέλευση να χρησιμοποιήσει ακόμα και στρατιωτικά μέσα κατά της Ελλάδας κατά το casus belli του 1995.

Παρότι το ΥΠΕΣ την είχε προειδοποιήσει να μην προχωρήσει σε κλιμάκωση με την Ελλάδα, η Άγκυρα απείλησε ευθέως -για πρώτη φορά- την Ελλάδα σε περίπτωση που ασκούσε το δικαίωμά της να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια. Αν και αμερικανοθρεμμένη μιας και σπούδασε σε αμερικανικά πανεπιστήμια, η Τσιλέρ αγνόησε επιδεικτικά τα τηλεφωνήματα του Μπιλ Κλίντον και φέρεται να απάντησε μόνο όταν είχε ολοκληρωθεί η κρίση... Σε μία από τις παραληρηματικές ομιλίες της, η Τσιλέρ είχε πει ότι «αυτή η σημαία θα κατεβεί, αυτός ο στρατός θα φύγει».

Την επομένη μάλιστα, σύμφωνα με τον σύμβουλό της, Χουσεΐν Κοτσαμπιγίκ, η Τσιλέρ φέρεται να ρώτησε τον Τούρκο ναύαρχο: «Ναύαρχέ μου, αφού οι βραχονησίδες αυτές ανήκουν σε εμάς, τότε δεν μπορούμε να επιτρέψουμε στα ελληνικά πλοία να κυκλοφορούν εκεί. Ως πρωθυπουργός, σας διατάζω να βουλιάξετε τα πλοία αυτά». Αν και φέρεται να της απάντησε «όπως διατάξατε» βγαίνοντας από το γραφείο, φέρεται να είπε «είναι τρελή θα μάς πάει σε πόλεμο με τους Έλληνες» κι όταν τον ρωτούσε πώς πάει η κατάσταση, εκείνος της έλεγε «εργαζόμαστε σκληρά» για να την αποφύγει...

«Ινάλ Μπατού: Εμπόδισα την ελληνοτουρκική σύρραξη»

Ο πρώην πρέσβης Ινάλ Μπατού, που ήταν βοηθός Γενικού Γραμματέα στο υπουργείο Εξωτερικών κατά την κρίσιμη περίοδο των Ιμίων, αποκάλυψε ότι η φόρμουλα «απόβαση σε νησίδα χωρίς στρατιώτες», που εμπόδισε πιθανή σύρραξη ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία, ήταν δική του.

Ο Μπατού αρνήθηκε τον ισχυρισμό (σ.σ.: μερίδας του Τύπου) ότι ο τότε Γενικός Γραμματέας του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών Ονούρ Οϊμέν δεν είχε διαβιβάσει στον υπουργό Εξωτερικών Ντενίζ Μπαϊκάλ απόρρητο τηλεγράφημα που θα μπορούσε να είχε εμποδίσει την κρίση εξ αρχής.