Ελληνικοί δορυφόροι κατέγραψαν από το διάστημα τη φρεγάτα «Κίμων» να φτάνει στην Ελλάδα
Η Ελλάδα έχει πλέον τα δικά της «μάτια στο διάστημα». Οι πέντε ελληνικοί δορυφόροι, που εκτοξεύτηκαν στα τέλη Νοεμβρίου 2025, βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη Γη στο πλαίσιο του «Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων» και ήδη ξεκίνησαν να παράγουν αποτελέσματα.
Το πρόγραμμα, που υλοποιήθηκε υπό την εποπτεία του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σχεδιάστηκε για να παράγει λύσεις σε κρίσιμους τομείς όπως η δημόσια διοίκηση, η ασφάλεια και η βιώσιμη ανάπτυξη, αξιοποιώντας συστηματικά τα δορυφορικά δεδομένα που προκύπτουν από το ελληνικό διαστημικό πρόγραμμα.
Στο διάστημα βρίσκονται ήδη δύο επιχειρησιακοί μικροδορυφόροι, καθώς και τρεις πειραματικοί-ερευνητικοί δορυφόροι τεχνολογικής επίδειξης, με στόχο τη δοκιμή καινοτόμων τεχνολογιών που αναπτύχθηκαν στην Ελλάδα και την ενίσχυση της εγχώριας βιομηχανίας. Μέσω αυτών, η χώρα εισέρχεται σε μια νέα εποχή, αξιοποιώντας δορυφορικά δεδομένα για πρακτικά οφέλη στην καθημερινότητα των πολιτών.
Οι πρώτες εικόνες των δορυφόρων έχουν ήδη φτάσει στη Γη: η πρώτη λήφθηκε στις 13 Δεκεμβρίου 2025 και απεικονίζει το λιμάνι του Πειραιά και του Περάματος. Η δεύτερη, υψηλής ανάλυσης, καταγράφει την άφιξη της φρεγάτας Belharra «Κίμων» στις 15 Ιανουαρίου 2026, ενσωματώνοντάς τη στη δύναμη του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού.
Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου: «Η προοπτική παρουσίας της Ελλάδας στο διάστημα, κάποτε έμοιαζε, είτε αστείο, είτε ουτοπία. Ευτυχώς έχουμε αφήσει αυτές τις εποχές πίσω μας. Μέσα σε μόλις ενάμιση μήνα από την εκτόξευσή τους, έχουμε στα χέρια μας τις πρώτες εικόνες των δορυφόρων του 'Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων'. Πρόκειται για ένα ορόσημο που επιβεβαιώνει ότι ως χώρα περνάμε από τον σχεδιασμό στην πράξη και αποκτούμε ουσιαστική παρουσία στο διάστημα, με άμεσο όφελος για το κράτος και τον πολίτη. Πέρα από την τεράστια συμβολική αξία της λήψης εικόνων ελληνικού εδάφους από ελληνικούς δορυφόρους στο διάστημα, έχει και τεράστια πρακτική».
Ο υπουργός τόνισε ότι τα δεδομένα θα χρησιμοποιούνται για την ενίσχυση της δημόσιας διοίκησης, τη βελτίωση της λήψης αποφάσεων και τη χάραξη αποτελεσματικότερων πολιτικών σε τομείς όπως ο αγροτικός, η προστασία του περιβάλλοντος, η πολιτική προστασία και η άμυνα. Παράλληλα, το πρόγραμμα δημιουργεί νέες ευκαιρίες για έρευνα, καινοτομία και επιχειρηματικότητα, αξιοποιώντας πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης για τεχνολογίες αιχμής.
Η Ελλάδα εισέρχεται πλέον σε μια νέα εποχή ψηφιακών και διαστημικών υποδομών, με την υλοποίηση μιας ενιαίας πλατφόρμας που συγκεντρώνει και αξιοποιεί δεδομένα από ελληνικούς και διεθνείς δορυφόρους. Η πλατφόρμα αυτή επιτρέπει τη μετατροπή των δορυφορικών πληροφοριών σε άμεσα εφαρμόσιμα εργαλεία πολιτικής, προσφέροντας σημαντικά οφέλη στους πολίτες.
Η υποδομή λειτουργεί ως επιχειρησιακός πυρήνας για το κράτος, διαχειρίζεται συλλογή, προγραμματισμό λήψεων, αποθήκευση και επεξεργασία των δεδομένων, και παρέχει στα υπουργεία και τις δημόσιες υπηρεσίες πρόσβαση σε αξιόπιστα και επικαιροποιημένα δεδομένα, χωρίς την ανάγκη ειδικής τεχνικής γνώσης. Ο κεντρικός κόμβος θα βρίσκεται στην Αθήνα, σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος, προσφέροντας πλήρη πρόσβαση στις δορυφορικές υπηρεσίες.
Στην πράξη, η χώρα αποκτά δυνατότητα συστηματικής χαρτογράφησης και άμεσης ανταπόκρισης σε κρίσιμα γεγονότα. Συνδυάζοντας οπτικά, θερμικά και ραντάρ δεδομένα, οι δορυφόροι προσφέρουν εικόνα ημέρα και νύχτα, ακόμη και με συννεφιά, ενώ οι αστερισμοί δορυφόρων επιτρέπουν πολλαπλές λήψεις την ίδια ημέρα σε ολόκληρη την επικράτεια. Τα δεδομένα φτάνουν στο σύστημα σε ελάχιστο χρόνο και μετατρέπονται αυτόματα σε έτοιμα προς ανάλυση προϊόντα, μειώνοντας τον χρόνο λήψης αποφάσεων.
Ιδιαίτερα στον αγροτικό τομέα, οι εφαρμογές δίνουν αξιόπιστα εργαλεία ελέγχου των ενισχύσεων, επιβεβαίωσης καλλιεργειών και παρακολούθησης αλλαγών, βελτιώνοντας την ακρίβεια, μειώνοντας τη γραφειοκρατία και αυξάνοντας την παραγωγικότητα. Στην προστασία του περιβάλλοντος, οι δορυφόροι παρακολουθούν δάση, υδάτινους πόρους και προστατευόμενες περιοχές, επιτρέποντας έγκαιρη ανίχνευση αλλαγών ή πιέσεων και υποστηρίζοντας τεκμηριωμένες πολιτικές.
Στον τομέα πολιτικής προστασίας, τα δεδομένα επιτρέπουν έγκαιρη πρόληψη δασικών πυρκαγιών, πλημμυρικών φαινομένων και γρήγορη αποτίμηση ζημιών, ενώ στον θαλάσσιο χώρο ενισχύουν την επιτήρηση, την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και την προστασία κρίσιμων υποδομών. Παράλληλα, η άμυνα και η εθνική ασφάλεια αποκτούν νέα επίπεδα στρατηγικής αυτονομίας, με τα δεδομένα υπό εθνικό έλεγχο και υψηλές προδιαγραφές κυβερνοασφάλειας.
Τέλος, η υποδομή λειτουργεί ως μοχλός καινοτομίας και ανάπτυξης, δίνοντας πρόσβαση σε ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια και επιχειρήσεις σε δεδομένα υψηλής αξίας, δημιουργώντας νέες εφαρμογές, ψηφιακές υπηρεσίες και λύσεις βασισμένες σε τεχνητή νοημοσύνη και μηχανική μάθηση, με δυνατότητα διεθνούς εμπορικής αξιοποίησης.
Με αυτήν την πρωτοβουλία, η Ελλάδα χτίζει το ψηφιακό της «νευρικό σύστημα» από το διάστημα, συνδέοντας τεχνολογία αιχμής με τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας και ενισχύοντας την ανθεκτικότητα, την αποτελεσματικότητα του κράτους και τον ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας.