5 Παράγοντες που Προδιαθέτουν την Ανάπτυξη Πετρών στη Χολή
Η χολολιθίαση αποτελεί μια συχνή πάθηση που ταλαιπωρεί χιλιάδες ανθρώπους στην Ελλάδα. Οι πέτρες στη χολή σχηματίζονται όταν τα συστατικά του χολικού υγρού παρουσιάζουν ανισορροπία, οδηγώντας σε επώδυνους κολικούς ή φλεγμονές. Αν και πολλοί παράγοντες παίζουν ρόλο, η παχυσαρκία και ο τρόπος ζωής βρίσκονται συχνά στο επίκεντρο των αιτίων. Ας δούμε παρακάτω αναλυτικά τους 5 κύριους παράγοντες κινδύνου.
Πώς επηρεάζει η Υψηλή Χοληστερόλη τον σχηματισμό λίθων;
Η περίσσεια χοληστερόλης στο αίμα είναι ο Νούμερο 1 «ένοχος». Όταν το συκώτι εκκρίνει περισσότερη χοληστερόλη από αυτή που μπορεί να διαλύσει η χολή, τότε δημιουργούνται κρύσταλλοι που σταδιακά μετατρέπονται σε πέτρες στη χολή. Στην Ελλάδα, υπολογίζεται ότι περίπου το 40-45% του ενήλικου πληθυσμού εμφανίζει αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο.
Γιατί η Παχυσαρκία θεωρείται κρίσιμος προδιαθεσικός παράγοντας για πέτρες στη χολή;
Η παχυσαρκία συνδέεται άμεσα με την αυξημένη έκκριση χοληστερόλης στη χολή.
Το υπερβάλλον σπλαγχνικό λίπος μπορεί να προκαλέσει δυσκινησία του οργάνου, εμποδίζοντας την πλήρη κένωση της χοληδόχου κύστης, δημιουργώντας το ιδανικό περιβάλλον για ιζήματα. Στη χώρα μας, τα ποσοστά είναι ανησυχητικά, καθώς περίπου 1 στους 3 Έλληνες κατατάσσεται στην κατηγορία της παχυσαρκίας, αποτελώντας μια από τις κύριες ομάδες κινδύνου για χολολιθίαση.
Γιατί η Απότομη Απώλεια Βάρους μπορεί να αποβεί επικίνδυνη για σχηματισμό λίθων στη χολή;
Ακούγεται παράδοξο, αλλά η πολύ γρήγορη απώλεια κιλών (π.χ. μέσω εξαντλητικών διαιτών) αναγκάζει το συκώτι να εκκρίνει επιπλέον χοληστερόλη. Παράλληλα, η μειωμένη πρόσληψη τροφής δεν διεγείρει τη χολή να αδειάσει, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται πέτρες στη χολή. Αν και είναι δύσκολο να μετρηθεί, υπολογίζεται ότι περίπου 1 στους 5 όσων ακολουθούν πολύ στερητικές δίαιτες ή υποβάλλονται σε βαριατρικές επεμβάσεις στην Ελλάδα, έρχονται αντιμέτωποι με αυτό το πρόβλημα.
Ποιος είναι ο ρόλος της Ηλικίας στην εμφάνιση του προβλήματος;
Όσο μεγαλώνουμε, ο οργανισμός τείνει να εκκρίνει περισσότερη χοληστερόλη στη χολή, ενώ η κινητικότητα της χοληδόχου κύστης μειώνεται. Οι πέτρες στη χολή γίνονται πολύ πιο συνηθισμένες μετά την ηλικία των 40 ετών. Εκτιμάται ότι περίπου 1 στα 10 άτομα άνω των 50 ετών στην Ελλάδα ενδέχεται να παρουσιάσει κάποιου είδους λίθο, συχνά χωρίς να το γνωρίζει αρχικά (ασυμπτωματικοί ασθενείς).
Πώς η Εγκυμοσύνη αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισης πετρών στη χολή;
Κατά τη διάρκεια της κύησης, οι ορμονικές αλλαγές (ιδιαίτερα τα αυξημένα οιστρογόνα) προκαλούν αύξηση της χοληστερόλης και επιβράδυνση της σύσπασης της χολής. Αν σε αυτό προστεθεί η προϋπάρχουσα παχυσαρκία ή η απόκτηση υπερβολικού βάρους, ο κίνδυνος διπλασιάζεται. Υπολογίζεται ότι περίπου το 5-10% των εγκύων στην Ελλάδα μπορεί να αναπτύξει λάσπη ή πέτρες κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά την εγκυμοσύνη.
Dr. Χαράλαμπος Σπυρόπουλος MD, PhD, FACS
Χειρουργός Αριστείας στη Χειρουργική Κηλών
Πιστοποιημένος Εκπαιδευτής Ρομποτικής Χειρουργικής
Χειρουργός Διευθυντής Γ΄ Χειρουργικής Κλινικής Metropolitan General