Πυελικός πόνος που επιμένει; Ίσως οφείλεται στο Σύνδρομο Πυελικής Συμφόρησης

Ο χρόνιος πυελικός πόνος είναι ένα σύμπτωμα που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την καθημερινότητα μιας γυναίκας, όχι μόνο σωματικά αλλά και ψυχολογικά. Όταν ο πόνος επιμένει για εβδομάδες ή μήνες και δεν φαίνεται να εξηγείται εύκολα από τις συνηθισμένες γυναικολογικές αιτίες, είναι φυσικό να δημιουργεί ανησυχία. Σε αρκετές περιπτώσεις, το πρόβλημα ενδέχεται να μην βρίσκεται σε όργανα όπως μήτρα ή οι ωοθήκες, αλλά στο φλεβικό σύστημα της πυέλου.Το Σύνδρομο Πυελικής Συμφόρησης αποτελεί μια πάθηση που παραμένει σχετικά άγνωστη στο ευρύ κοινό, παρότι αφορά τόσο γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας όσο και γυναίκες με ιστορικό πολλαπλών εγκυμοσυνών.

Γιατί συχνά καθυστερεί η διάγνωση

Η βασική δυσκολία στη διάγνωση της πάθησης είναι ότι συχνά δεν αναγνωρίζεται έγκαιρα. Σε αντίθεση με τους άνδρες, όπου η αντίστοιχη κατάσταση (κιρσοκήλη) γίνεται αντιληπτή λόγω ορατών κιρσών στο όσχεο, στις γυναίκες οι πάσχουσες φλέβες βρίσκονται βαθιά μέσα στην πύελο, γύρω από τις ωοθήκες, και δεν είναι ορατές κλινικά. . Πολλές γυναίκες επισκέπτονται επανειλημμένα ειδικούς, κάνουν εξετάσεις και λαμβάνουν διάφορες διαγνώσεις, χωρίς όμως να βρίσκουν ουσιαστική λύση. Αυτό συμβαίνει επειδή τα συμπτώματα μπορεί να μοιάζουν με ενδομητρίωση, φλεγμονές ή άλλες παθήσεις της περιοχής. Ωστόσο, το σύνδρομο πυελικής συμφόρησης έχει διαφορετική αιτία: σχετίζεται με φλεβική ανεπάρκεια των ωοθηκικών φλεβών, δηλαδή με αδυναμία των φλεβών αυτών να επιστρέψουν σωστά το αίμα από τη μήτρα και τις ωοθήκες προς την καρδιά.

Συμπτώματα που πρέπει να αξιολογηθούν

Στο στάδιο της αναγνώρισης, το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο είναι ο πυελικός πόνος που χειροτερεύει σταδιακά μέσα στην ημέρα. Συχνά επιδεινώνεται μετά από παρατεταμένη ορθοστασία, μετά από καθιστική στάση ή ακόμη και μετά από έντονη σωματική δραστηριότητα.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν παρατηρούνται:

• Πόνος πριν ή κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως, που να συνδυάζεται με αντανακλαστικό πόνο στις βουβωνικές χώρες ή/και τα πόδια
• Δυσπαρευνία (πόνος ή δυσφορία κατά ή μετά τη σεξουαλική επαφή)
• Αίσθημα βάρους χαμηλά στην κοιλιά ή στη βουβωνική χώρα
• Κιρσοί σε άτυπες θέσεις (γλουτοί, πίσω από το γόνατο, αιδοίο)
• Απώλεια σταγόνων ούρων κατά το βήχα ή το έντονο γέλιο
• Επιτακτική ανάγκη δούρησης αμέσως μετά τη λήψη υγρών
• Αίσθημα βάρους και άλγους στα πόδια, χωρίς συνοδό φλεβική ανεπάρκεια
• Συμπτώματα συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου

Ένα ακόμη ύποπτο εύρημα είναι όταν κάποιες γυναίκες έχουν ήδη υποβληθεί σε θεραπεία για κιρσούς στα κάτω άκρα, όμως οι κιρσοί εμφανίζονται σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα μετεγχειρητικά. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι η «ρίζα» του προβλήματος ξεκινά από την πύελο.

Ποια είναι η αιτία του Συνδρόμου Πυελικής Συμφόρησης

Η αιτία του συνδρόμου πυελικής συμφόρησης σχετίζεται κυρίως με ανεπάρκεια των βαλβίδων στις ωοθηκικές φλέβες. Όταν αυτές οι βαλβίδες δεν λειτουργούν σωστά, το αίμα παλινδρομεί και συσσωρεύεται, προκαλώντας διάταση των φλεβών γύρω από τη μήτρα και τις ωοθήκες. Με την πάροδο του χρόνου δημιουργείται φλεβική στάση και συμφόρηση, η οποία είναι υπεύθυνη για τα ενοχλήματα. Επιπλέον, ορμονικοί παράγοντες όπως τα οιστρογόνα ευνοούν τη χαλάρωση των φλεβικών τοιχωμάτων, κάτι που εξηγεί γιατί η πάθηση είναι συχνότερη σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας και πολυτόκες.

Πώς γίνεται η διάγνωση

Η σωστή διάγνωση συνήθως ξεκινά με λεπτομερές ιστορικό και κλινική εκτίμηση. Έπειτα, χρησιμοποιείται διακολπικό υπερηχογράφημα (τρίπλεξ) ώστε να αξιολογηθεί το φλεβικό πλέγμα της πυέλου και να εντοπιστεί διάταση ή παλινδρόμηση. Σε πιο σύνθετες περιπτώσεις, ειδικά όταν τα συμπτώματα είναι άτυπα ή μπορούν να συνδυάζονται με άλλες φλεβικές παθήσεις στην πύελο (σύνδρομο May Thurner, σύνδρομο Nutcracker-καρυοθραύστη), μπορεί να χρειαστεί μαγνητική φλεβογραφία. Και οι δυο αυτές αναίμακτες και μη επεμβατικές εξετάσεις δεν έχουν 100% ευαισθησία.

Η εξέταση εκλογής είναι η διαγνωστική φλεβογραφία, δια μέσου της οποίας δεν επιβεβαιώνεται μόνο το σύνδρομο αλλά μπορεί να αντιμετωπιστεί άμεσα

Σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση: Εμβολισμός ωοθηκικών φλεβών

Η θεραπευτική αντιμετώπιση σήμερα είναι ελάχιστα επεμβατική και βασίζεται στον εμβολισμό των ωοθηκικών φλεβών. Πρόκειται για διαδικασία κατά την οποία, μέσω μικρής παρακέντησης στη μηριαία ή κεφαλική φλέβα, εισάγεται καθετήρας και φτάνει στις φλέβες που παρουσιάζουν παλινδρόμηση. Στη συνέχεια τοποθετούνται ειδικά υλικά, όπως ενδοσπειράματα (coils) ή σκληρυντικοί παράγοντες, ώστε να αποκλειστεί η προβληματική φλέβα και να σταματήσει η παθολογική ροή αίματος προς την πύελο. Σε ασθενείς με αλλεργία στο νικέλιο, χρησιμοποιούνται εναλλακτικά ειδικά έμβολα χωρίς νικέλιο, αντί των ενδοσπειραμάτων. Το αποτέλεσμα είναι ότι μειώνεται η συμφόρηση και υποχωρούν σταδιακά τα συμπτώματα.

Εξειδικευμένη αγγειοχειρουργική προσέγγιση

Σε εξειδικευμένα κέντρα αγγειοχειρουργικής, η αντιμετώπιση του συνδρόμου πυελικής συμφόρησης γίνεται πλέον με υψηλό επίπεδο ακρίβειας, καθώς η διαδικασία βασίζεται σε λεπτομερή χαρτογράφηση των πυελικών φλεβών. Χαρακτηρμπιστικό παράδειγμα αποτελεί η κλινική πρακτική του Δρ. Θεοδόσιου Μπίσδα, ο οποίος ως Διευθυντής της Γ΄ Αγγειοχειρουργικής Κλινικής στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών εφαρμόζει σύγχρονες ενδαγγειακές τεχνικές και πρωτόκολλα που επιτρέπουν ελάχιστα επεμβατική θεραπεία, με εξατομικευμένη αξιολόγηση για κάθε ασθενή. Η εμπειρία σε υβριδικό χειρουργείο και η συνεργασία με άρτια εκπαιδευμένο νοσηλευτικό προσωπικό αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τη σωστή εκτέλεση της επέμβασης και το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.

Η ασφάλεια της μεθόδου

Στο κομμάτι της ασφάλειας, αυτό που κάνει τη μέθοδο ιδιαίτερα αξιόπιστη είναι ότι πραγματοποιείται με απεικονιστική καθοδήγηση υψηλής ακρίβειας και δεν υπάρχουν τομές. Σε οργανωμένα αγγειοχειρουργικά κέντρα με εμπειρία σε ενδαγγειακές τεχνικές και πρόσβαση σε υβριδικό χειρουργείο, ο εμβολισμός μπορεί να πραγματοποιηθεί με υψηλά ποσοστά επιτυχίας και χαμηλό κίνδυνο επιπλοκών. Πρόσφατα, η εξειδικευμένη ομάδα του Prof. Μπίσδα, δημοσίευσε στο έγκριτο περιοδικό Phlebology, τη συχνότητα εμφάνισης του συνδρόμου σε 350 γυναίκες με φλεβική ανεπάρκεια κάτω άκρων καθώς και τα άριστα μετεγχειρητικά αποτελέσματα μετά από την αντιμετώπιση του συνδρόμου

(βλ. Dimopoulos C, Papastefanou I, Theodoridis P, Iatrou N, Bisdas T. Incidence and management of symptomatic pelvic venous disorders in patients with lower extremity varicose veins. Phlebology. 2026 Mar;41(2):154-162. doi: 10.1177/02683555251351184. Epub 2025 Jun 11. PMID: 40497563).

Αποκατάσταση και μετεπεμβατική παρακολούθηση

Η αποκατάσταση μετά από εμβολισμό είναι συνήθως άμεση και δύναται να πραγματοποιηθεί χωρίς νοσηλεία. Οι περισσότερες γυναίκες επιστρέφουν στις καθημερινές τους δραστηριότητες την επόμενη ημέρα. Η παρακολούθηση γίνεται με επανεξέταση και απεικονιστικό έλεγχο (διακολπικός υπέρηχος), ώστε να επιβεβαιωθεί η επιτυχής αντιμετώπιση και να αποκλειστεί πιθανή ανάγκη για συμπληρωματική παρέμβαση.

Όταν ο πυελικός πόνος δεν έχει σαφή αιτία

Το σύνδρομο πυελικής συμφόρησης είναι μια πάθηση που μπορεί να αλλάξει τη ζωή μιας γυναίκας, όχι επειδή είναι απειλητική για τη ζωή, αλλά επειδή επηρεάζει την καθημερινότητα, τη σεξουαλική ζωή και τη ψυχολογία. Η σύγχρονη ιατρική προσφέρει πλέον στοχευμένες λύσεις, με ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές που αντιμετωπίζουν την πραγματική αιτία του προβλήματος. Όταν ο πυελικός πόνος επιμένει και δεν εξηγείται, η αξιολόγηση από εξειδικευμένη ομάδα μπορεί να δώσει απαντήσεις και, κυρίως, μια ουσιαστική διέξοδο θεραπείας.