Η ταυτότητα των Βλάχων /Αρμάνων: Η επιστολή του Ρουμανικού Κοινοβουλίου και το «όχι» των Ελλήνων
Στο επίκεντρο μιας διακρατικής συζήτησης για την αρμανική (βλαχική) γλώσσα, την πολιτιστική κληρονομιά και την εκπροσώπηση των Βλάχων στα Βαλκάνια βρέθηκε η Συντροφιά Βλάχων Αθήνας, μετά από επίσημη πρόσκληση που έλαβε από την Επιτροπή για τους Ρουμάνους Απανταχού του Ρουμανικού Κοινοβουλίου.
Η πρόσκληση, η οποία υπογράφεται από την πρόεδρο της Επιτροπής, Κριστίνα-Γκαμπριέλα Ντουμιτρέσκου, αφορούσε τη συμμετοχή εκπροσώπων της ελληνικής πλευράς στις εργασίες του Συνεδρίου της Βαλκανικής Ρωμανικότητας (Congresul Românității Balcanice), που έχει προγραμματιστεί για τις 4 Νοεμβρίου στο Βουκουρέστι.
Ωστόσο, η απάντηση της Συντροφιάς Βλάχων Αθήνας ήταν αρνητική. Με επιστολή της προς τη Ρουμάνα βουλευτή, με ημερομηνία 31 Οκτωβρίου 2026, η διοίκηση του συλλόγου γνωστοποίησε ότι δεν πρόκειται να συμμετάσχει ούτε στην προτεινόμενη κοινοβουλευτική πρωτοβουλία για τη δημιουργία «Επιτροπής για τους Ρουμάνους απανταχού» ούτε στις εργασίες του συνεδρίου.
Η πρόσκληση από το Ρουμανικό Κοινοβούλιο
Η πρωτοβουλία προήλθε από την Επιτροπή για τους Ρουμάνους Απανταχού, η οποία απηύθυνε πρόσκληση σε φορείς που συνδέονται με τις βλαχικές και αρμανικές κοινότητες των Βαλκανίων, προκειμένου να συμμετάσχουν σε μια διοργάνωση με αντικείμενο τη Βαλκανική Ρωμανικότητα.
Η πρόσκληση προκάλεσε την αντίδραση της Συντροφιάς Βλάχων Αθήνας, η οποία αντιμετώπισε με επιφυλακτικότητα το περιεχόμενο και τον θεσμικό χαρακτήρα της πρωτοβουλίας.
Στην ανακοίνωσή της, η Συντροφιά αναφέρει ότι η πρόσκληση ήταν επίσημη και δίγλωσση, ενώ ξεκαθαρίζει πως δεν αποδέχεται να εμφανιστεί ως συμμετέχων οργανισμός σε μια διαδικασία με την οποία δεν συμφωνεί ως προς τον προσανατολισμό και τους στόχους της.
Η απάντηση των Ελλήνων Βλάχων
Στην επιστολή της 31ης Οκτωβρίου, η Συντροφιά Βλάχων Αθήνας απευθύνεται προσωπικά στην Κριστίνα-Γκαμπριέλα Ντουμιτρέσκου και εξηγεί τους λόγους για τους οποίους απορρίπτει την πρόσκληση.
Όπως επισημαίνει, βασική αποστολή του συλλόγου είναι η προστασία και η ανάδειξη του πολιτισμού, της γλώσσας και της ιστορικής μνήμης των Αρμάνων/Βλάχων, καθώς και η διατήρηση της γλωσσικής κληρονομιάς και του διαλόγου μεταξύ των λαών των Βαλκανίων.
Στο πλαίσιο αυτό, διαχωρίζει ρητά την πολιτιστική δραστηριότητα από τις πολιτικές πρωτοβουλίες και τις προσπάθειες εκπροσώπησης των βλαχικών κοινοτήτων μέσα από κομματικούς ή κοινοβουλευτικούς μηχανισμούς.
«Απορρίπτουμε στο σύνολό της την πρόταση της κοινοβουλευτικής Επιτροπής για τους Ρουμάνους απανταχού», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην επιστολή, ενώ γίνεται σαφές ότι ο σύλλογος δεν προτίθεται να συμμετάσχει ούτε στο Συνέδριο της Βαλκανικής Ρωμανικότητας.
Το ζήτημα της γλώσσας και της πολιτιστικής ταυτότητας
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην αρμανική γλώσσα και στον τρόπο με τον οποίο αυτή πρέπει να διατηρηθεί και να μεταδοθεί στις νεότερες γενιές.
Η Συντροφιά Βλάχων Αθήνας υποστηρίζει ότι η γλώσσα αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής της κληρονομιάς και ότι η προστασία της δεν μπορεί να συνδέεται με πολιτικές σκοπιμότητες ή με προσπάθειες ένταξής της σε συγκεκριμένα εθνικά και ιδεολογικά πλαίσια.
Παράλληλα, εκφράζει τη διαφωνία της με την αντιμετώπιση της βλαχικής γλώσσας ως στοιχείου που πρέπει να χρησιμοποιείται για την εξυπηρέτηση ευρύτερων πολιτικών επιδιώξεων. Στο ίδιο πλαίσιο, θέτει και το ζήτημα της διδασκαλίας της γλώσσας, υποστηρίζοντας ότι αυτή πρέπει να πραγματοποιείται με επιστημονικά κριτήρια και χωρίς περιορισμούς ως προς τη γραφή της με λατινικούς χαρακτήρες.
Ο σύλλογος τονίζει ότι επιθυμεί να συνεχίσει αυτόνομα τις δράσεις του για τη διάσωση και τη διάδοση της αρμανικής πολιτιστικής κληρονομιάς, μέσα από την εκπαίδευση, την έρευνα και την ανάδειξη της ιστορίας και των παραδόσεων των Βλάχων.
«Η κληρονομιά μας δεν παζαρεύεται»
Στο καταληκτικό μέρος της επιστολής, η διοίκηση της Συντροφιάς ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να εμπλακεί σε πρωτοβουλίες που, κατά την άποψή της, μετατρέπουν την πολιτιστική ταυτότητα των Βλάχων σε αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης.
Παράλληλα, επαναλαμβάνει ότι ο σύλλογος θα συνεχίσει το έργο του για τη διατήρηση της γλώσσας, της ιστορικής μνήμης και των παραδόσεων, διατηρώντας την ανεξαρτησία του από κρατικούς και κομματικούς μηχανισμούς.
«Η κληρονομιά μας δεν παζαρεύεται. Η γλώσσα μας δεν καπηλεύεται. Η αξιοπρέπειά μας δεν εκχωρείται», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
