Οι επιστήμονες ανακάλυψαν μια γιγαντιαία τρύπα στον ωκεανό γεμάτη με 1.700 μυστηριώδεις ιούς

Μακριά από τα βλέμματα του κόσμου, στη Νότια Σινική Θάλασσα, υπάρχει μια τεράστια υποθαλάσσια καταβόθρα που βυθίζεται σχεδόν κάθετα σε βάθος 1.000 ποδιών. Είναι γνωστή ως Dragon Hole και μοιάζει με έναν σιωπηλό, αφιλόξενο κόσμο, όπου το οξυγόνο εξαφανίζεται και το φως του ήλιου δεν φτάνει ποτέ. Κι όμως, σε αυτά τα ακραία βάθη, η ζωή όχι μόνο υπάρχει, αλλά ακολουθεί εντελώς διαφορετικούς κανόνες.

Η λεγόμενη Sansha Yongle Blue Hole χαρτογραφήθηκε για πρώτη φορά το 2016 από Κινέζους επιστήμονες και γρήγορα τράβηξε το ενδιαφέρον της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας, καθώς θεωρείται μία από τις βαθύτερες θαλάσσιες καταβόθρες στον πλανήτη. Το πραγματικό της μυστήριο, ωστόσο, κρύβεται στο εσωτερικό της.

Μια φυσική παγίδα χωρίς οξυγόνο

Με βάθος 301 μέτρα και πλάτος που ξεπερνά τα 162 μέτρα, η Dragon Hole είναι μία από τις μεγαλύτερες ωκεάνιες καταβόθρες που έχουν καταγραφεί ποτέ. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι σχηματίστηκε σε μια εποχή όπου η στάθμη της θάλασσας ήταν πολύ χαμηλότερη. Το νερό της βροχής διείσδυσε στο έδαφος και διέλυσε σταδιακά τον ασβεστόλιθο, δημιουργώντας απότομα, «σκαλοειδή» τοιχώματα. Όταν αργότερα η στάθμη της θάλασσας ανέβηκε, η καταβόθρα πλημμύρισε και πήρε τη σημερινή της μορφή.

Αυτό που την κάνει πραγματικά ξεχωριστή είναι η πλήρης απουσία ανάμειξης των υδάτων. Το στενό άνοιγμα και τα απότομα τοιχώματα δεν επιτρέπουν στα επιφανειακά νερά να κατεβούν βαθύτερα. Έτσι, το οξυγόνο δεν ανανεώνεται. Ερευνητές από το First Institute of Oceanography διαπίστωσαν ότι τα επίπεδα οξυγόνου μειώνονται απότομα και εξαφανίζονται εντελώς πολύ πριν φτάσει κανείς στο μέσο του βάθους. Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία διακριτών στρωμάτων νερού, το καθένα με τη δική του χημεία και μορφές ζωής.

Ένας κόσμος βακτηρίων στο απόλυτο σκοτάδι

Κάτω από τα 100 μέτρα, το τοπίο αλλάζει δραματικά. Δεν υπάρχουν ψάρια, φύκια ή φυτά. Η ζωή, όμως, δεν σταματά. Όπως αναφέρει το περιοδικό Environmental Microbiome, τα βακτήρια κυριαρχούν, επιβιώνοντας στο απόλυτο σκοτάδι μέσω χημικών αντιδράσεων που τους παρέχουν ενέργεια.

Στο πρώτο βαθύ στρώμα, γνωστό ως Ανοξική Ζώνη Ι, κυριαρχούν τα βακτήρια που οξειδώνουν το θείο. Δύο είδη, τα Thiomicrorhabdus και Sulfurimonas, αποτελούν σχεδόν το 90% της μικροβιακής ζωής σε αυτό το επίπεδο.

Πιο κάτω, μετά τα 140 μέτρα, οι επιστήμονες εντόπισαν την Ανοξική Ζώνη ΙΙ. Εδώ τα νιτρικά άλατα εξαφανίζονται και το υδρόθειο αρχίζει να συσσωρεύεται. Τα βακτήρια αλλάζουν στρατηγική επιβίωσης, περνώντας σε έναν μεταβολισμό γνωστό ως αναγωγή θειικών. Είδη όπως τα Desulfatiglans, Desulfobacter και Desulfovibrio γίνονται κυρίαρχα, ενώ εμφανίζονται και πράσινα θειοβακτήρια όπως το Prosthecochloris, μαζί με πιο σπάνιους μικροοργανισμούς όπως τα Chloroflexi και Parcubacteria.

Άγνωστοι ιοί σε έναν ακραίο μικρόκοσμο

Στο εργαστήριο, οι ερευνητές κατάφεραν να καλλιεργήσουν 294 διαφορετικά στελέχη βακτηρίων από δείγματα που ελήφθησαν μέσα από την καταβόθρα. Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι πάνω από το 22% των αναερόβιων βακτηρίων που εντοπίστηκαν ήταν άγνωστα μέχρι σήμερα στην επιστήμη.

Ακόμη πιο μυστηριώδης αποδείχθηκε η εικόνα των ιών. Οι επιστήμονες ανακάλυψαν 1.730 διαφορετικούς τύπους, κυρίως από οικογένειες φάγων όπως οι Caudoviricetes και Megaviricetes. Ωστόσο, στα βαθύτερα ανοξικά στρώματα, το «ιογενές τοπίο» αλλάζει. Πολλοί από τους ιούς που εντοπίστηκαν εκεί δεν μπορούν να συνδεθούν με καμία γνωστή ομάδα.

Οι άγνωστοι αυτοί ιοί εκτιμάται ότι παίζουν καθοριστικό ρόλο στη ρύθμιση της μικροβιακής ζωής και στη λειτουργία τέτοιων ακραίων οικοσυστημάτων. Για τους επιστήμονες, η Dragon Hole δεν είναι απλώς μια γεωλογική ιδιομορφία, αλλά ένα φυσικό εργαστήριο που μπορεί να αποκαλύψει πώς η ζωή επιμένει ακόμη και εκεί όπου όλα δείχνουν αδύνατα.