Ευθυγράμμιση πλανητών 2026: Πότε και πώς να δείτε μια απίστευτη παρέλαση έξι κόσμων στον ουρανό

Ο νυχτερινός ουρανός στο τέλος του Φεβρουαρίου θα προσφέρει ένα από τα πιο εντυπωσιακά αστρονομικά φαινόμενα των τελευταίων ετών. Λίγο μετά τη δύση του Ήλιου, έξι πλανήτες του Ηλιακού Συστήματος θα εμφανιστούν συγκεντρωμένοι στην ίδια περιοχή του ουρανού, σε ένα σπάνιο θέαμα που είναι γνωστό με τον ανεπίσημο όρο «παρέλαση πλανητών».

Το κορυφαίο σημείο του φαινομένου αναμένεται το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου 2026, όταν ο Ερμής, η Αφροδίτη, ο Δίας, ο Κρόνος, ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας θα μοιραστούν τον απογευματινό και πρώιμο βραδινό ουρανό. Τέσσερις από αυτούς θα είναι ορατοί με γυμνό μάτι από πολλές περιοχές του κόσμου, ενώ οι δύο πιο αμυδροί θα απαιτήσουν κιάλια ή τηλεσκόπιο.

Ο συνδυασμός της χρονικής στιγμής, του μεγάλου αριθμού πλανητών και της ευκολίας παρατήρησης νωρίς το βράδυ καθιστά το φαινόμενο μοναδική ευκαιρία τόσο για ερασιτέχνες όσο και για έμπειρους παρατηρητές.

Τι είναι η «παρέλαση πλανητών» και γιατί θεωρείται σπάνια

Ο όρος «παρέλαση πλανητών» χρησιμοποιείται για να περιγράψει την ταυτόχρονη ορατότητα πολλών πλανητών στην ίδια περίπου περιοχή του ουρανού. Δεν πρόκειται για τέλεια ευθυγράμμιση στο διάστημα, αλλά για μια οπτική σύμπτωση από τη σκοπιά της Γης.

Οι πλανήτες κινούνται κατά μήκος της εκλειπτικής, του επιπέδου δηλαδή στο οποίο περιφέρονται γύρω από τον Ήλιο. Σε συγκεκριμένες χρονικές στιγμές, οι τροχιές τους ευνοούν την εμφάνισή τους σε μικρές γωνιακές αποστάσεις, δημιουργώντας την εντύπωση μιας «συγκέντρωσης» στον ουρανό.

Η 28η Φεβρουαρίου 2026 ξεχωρίζει για τρεις βασικούς λόγους. Πρώτον, στο ίδιο βραδινό σκηνικό θα συμμετέχουν έξι πλανήτες. Δεύτερον, τέσσερις από αυτούς – Αφροδίτη, Δίας, Κρόνος και Ερμής – θα είναι αρκετά φωτεινοί ώστε να διακρίνονται χωρίς οπτικά βοηθήματα, κάτι εξαιρετικά σπάνιο. Τρίτον, η παρατήρηση θα γίνεται νωρίς το βράδυ, σε ώρες προσιτές στο ευρύ κοινό, σε αντίθεση με άλλες παρόμοιες διατάξεις που απαιτούν παρατήρηση τα ξημερώματα.

Το καλύτερο χρονικό παράθυρο θα εκτείνεται από τα τέλη Φεβρουαρίου έως τις αρχές Μαρτίου, ωστόσο η 28η Φεβρουαρίου θα είναι η ημερομηνία κατά την οποία οι πλανήτες θα φαίνονται πιο «σφιχτά» συγκεντρωμένοι για τις περισσότερες περιοχές του πλανήτη.

Ποιοι πλανήτες θα ξεχωρίσουν στον ουρανό

Η Αφροδίτη θα είναι το πιο λαμπρό αντικείμενο του ουρανού μετά τη Σελήνη, με φαινόμενο μέγεθος κοντά στο −3,9, καθιστώντας την αδύνατο να περάσει απαρατήρητη. Ο Δίας θα δεσπόζει επίσης λόγω της έντονης φωτεινότητάς του, ενώ ο Κρόνος, αν και πιο αμυδρός, θα αναγνωρίζεται εύκολα χάρη στο σταθερό, κιτρινωπό φως του.

Ο Ερμής θα αποτελέσει τη μεγαλύτερη πρόκληση για παρατήρηση. Θα βρίσκεται χαμηλά στον ορίζοντα και θα δύει γρήγορα, αφήνοντας ένα μικρό χρονικό περιθώριο για τον εντοπισμό του.

Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας θα συμπληρώνουν το ουράνιο σκηνικό από πιο διακριτικές θέσεις. Και οι δύο θα απαιτούν κιάλια ή τηλεσκόπιο, ακόμη και υπό ιδανικές συνθήκες. Ο Ουρανός θα βρίσκεται σε μεγαλύτερο ύψος, διευκολύνοντας τη σκόπευση, αλλά η χαμηλή φωτεινότητά του θα τον καθιστά δύσκολο στόχο. Ο Ποσειδώνας, ακόμη πιο αμυδρός, θα εντοπίζεται κοντά στον Κρόνο, γεγονός που θα βοηθά τους παρατηρητές να τον αναζητήσουν αφού πρώτα βρουν τον δακτυλιοφόρο πλανήτη.

Πώς να παρατηρήσετε το φαινόμενο

Το κλειδί για την απόλαυση της πλανητικής παρέλασης είναι ο σωστός χρονισμός. Η ιδανική παρατήρηση θα ξεκινά περίπου μία ώρα μετά τη δύση του Ήλιου, όταν ο ουρανός θα έχει σκοτεινιάσει αρκετά, αλλά οι πλανήτες θα βρίσκονται ακόμη πάνω από τον ορίζοντα.

Απαραίτητη προϋπόθεση θα είναι ένας χώρος με καθαρή θέα προς τη δύση, χωρίς εμπόδια όπως κτίρια ή βουνά, ειδικά για τον εντοπισμό του Ερμή και της Αφροδίτης, που θα βρίσκονται πολύ χαμηλά. Η Αφροδίτη θα λειτουργεί ως φυσικός «οδηγός», καθώς η έντονη λάμψη της θα βοηθά στον προσανατολισμό και στην εύρεση των υπόλοιπων πλανητών.

Ο Κρόνος θα καταλαμβάνει μια ενδιάμεση θέση στον δυτικό ουρανό, λειτουργώντας ως γέφυρα ανάμεσα στους χαμηλούς και στους ψηλότερα τοποθετημένους πλανήτες. Κοντά του θα βρίσκεται ο Ποσειδώνας, ο οποίος θα απαιτεί τη χρήση κιαλιών. Ο Ουρανός θα εμφανίζεται ψηλότερα, στον αστερισμό του Ταύρου, κοντά στις Πλειάδες, προσφέροντας ένα επιπλέον σημείο αναφοράς. Ο Δίας, τέλος, θα κυριαρχεί ψηλά στον νοτιοανατολικό ουρανό, στον αστερισμό των Διδύμων, κοντά στα άστρα Κάστορα και Πολυδεύκη.

Καθώς οι ώρες θα περνούν, η εικόνα θα αλλάζει. Πρώτοι θα δύουν ο Ερμής και η Αφροδίτη, ακολουθούμενοι από τον Κρόνο και τον Ποσειδώνα. Ο Ουρανός θα παραμένει ορατός για μεγαλύτερο διάστημα, ενώ ο Δίας θα είναι ο τελευταίος που θα χάνεται κάτω από τον ορίζοντα. Αυτό καθιστά τις πρώτες βραδινές ώρες τις πιο πολύτιμες για όσους θέλουν να δουν και τους έξι πλανήτες στην ίδια παρατήρηση.

Ένα ουράνιο θέαμα με εκπαιδευτική αξία

Πέρα από την αισθητική του διάσταση, το φαινόμενο προσφέρει μια σπάνια εκπαιδευτική ευκαιρία. Η ταυτόχρονη παρατήρηση τόσων πλανητών επιτρέπει μια πιο άμεση κατανόηση της δομής του Ηλιακού Συστήματος και της μηχανικής των τροχιών.

Η «χορογραφία» των πλανητών στον ουρανό υπενθυμίζει ότι το κοσμικό αυτό σύστημα βρίσκεται σε διαρκή κίνηση και ότι, σε ορισμένες σπάνιες στιγμές, αυτή η δυναμική μεταφράζεται σε θεάματα προσιτά σε όλους.

Η 28η Φεβρουαρίου 2026 δεν θα είναι απλώς μια ημερομηνία στα αστρονομικά ημερολόγια. Θα είναι μια αφορμή να σηκώσουμε το βλέμμα στον ουρανό και να παρατηρήσουμε έξι διαφορετικούς κόσμους να μοιράζονται το ίδιο κομμάτι του διαστήματος για λίγες ώρες, υπενθυμίζοντάς μας ότι ακόμη και τα πιο σύνθετα φαινόμενα μπορούν να γεννήσουν στιγμές απλής, καθαρής έκπληξης.