Καιρός: Έρχεται το ισχυρότερο Ελ Νίνιο στην ιστορία; «Θα είναι πιο θανατηφόρο από την πανδημία»

Το Ελ Νίνιο της περιόδου 2026-2027 μπορεί να λάβει εξαιρετικά μεγάλες διαστάσεις, προειδοποιεί η γενική γραμματέας του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού

Καιρός: Έρχεται το ισχυρότερο Ελ Νίνιο στην ιστορία; «Θα είναι πιο θανατηφόρο από την πανδημία»
Snapshot
  • Το Ελ Νίνιο της περιόδου 2026-2027 προβλέπεται να είναι εξαιρετικά ισχυρό, πιθανόν το ισχυρότερο στην ιστορία, με θερμοκρασίες επιφανείας θάλασσας στον τροπικό Ειρηνικό έως και τετραπλάσιες του κανονικού ορίου.
  • Η γενική γραμματέας του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού προειδοποιεί ότι το φαινόμενο θα επιταχύνει την απελευθέρωση θερμότητας από τους ωκεανούς, εντείνοντας ακραία καιρικά φαινόμενα και κινδύνους για τη δημόσια υγεία.
  • Επιδημιολόγοι προειδοποιούν ότι το Ελ Νίνιο 2026-2027 μπορεί να προκαλέσει ανθρώπινες απώλειες σε κλίμακα πανδημίας, με θανάτους από ακραία ζέστη και μεταδοτικές ασθένειες να αυξάνονται σημαντικά.
  • Η κλιματική αλλαγή έχει ήδη προκαλέσει πάνω από 30.000 θανάτους στην Ευρώπη το 2026 λόγω καύσωνα, ενώ μεγάλες καταστροφές σημειώθηκαν και σε άλλες περιοχές, όπως το Νεπάλ.
  • Η επίδραση του Ελ Νίνιο στον χειμώνα της Ελλάδας είναι έμμεση και μεταβλητή, χωρίς σαφή πρόβλεψη για θερμοκρασίες ή βροχοπτώσεις, καθώς εξαρτάται από πολύπλοκες ατμοσφαιρικές συνθήκες.
Snapshot powered by AI

Η τελευταία επικαιροποιημένη έκθεση του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO) περιγράφει εξελίξεις που ενδέχεται να επηρεάσουν τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων. Πώς, όμως, θα επηρεαστούν οι χειμερινές συνθήκες στην Ελλάδα; Τι καιρό αναμένεται να φέρουν οι επόμενοι μήνες;

Καθώς ο κόσμος έρχεται κάθε χρόνο αντιμέτωπος με ολοένα βαρύτερες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, οι τελευταίες προειδοποιήσεις των επιστημόνων αναδεικνύουν ξανά το μέγεθος του κινδύνου.

Σύμφωνα με την έκθεση, καθένα από τα τελευταία 12 χρόνια συγκαταλέγεται στα θερμότερα που έχουν καταγραφεί, ενώ τα τελευταία τέσσερα αποτελούν τη θερμότερη τετραετία στην ιστορία των μετρήσεων.

Η αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1,47 βαθμούς Κελσίου που μετρήθηκε την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2026 κινήθηκε σε παρόμοια επίπεδα με τον ετήσιο μέσο όρο του 2025, που ήταν 1,43 βαθμοί, και την τιμή των 1,46 βαθμών του 2023.

Παρότι η φετινή τιμή παραμένει χαμηλότερη από το ρεκόρ των 1,55 βαθμών του 2024, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι θερμοκρασίες ενδέχεται να συνεχίσουν να αυξάνονται κατά το υπόλοιπο του έτους.

Η άνοδος δεν περιορίζεται στις χερσαίες επιφάνειες. Η θερμότητα που συσσωρεύεται στους ωκεανούς διαταράσσει όλο και περισσότερο την ισορροπία του παγκόσμιου κλιματικού συστήματος. Στην έκθεση τονίζεται ότι οι ωκεανοί απορροφούν περίπου το 90% της επιπλέον θερμότητας που παγιδεύουν στην ατμόσφαιρα τα αέρια του θερμοκηπίου. Τα διαδοχικά θερμοκρασιακά ρεκόρ τους επί δέκα χρόνια δείχνουν ότι ο πλανήτης συσσωρεύει τεράστιες ποσότητες θερμότητας.

Μια ακόμη διάσταση του κινδύνου είναι η άνοδος της στάθμης της θάλασσας. Σύμφωνα με την έκθεση, έχουν καταγραφεί οι υψηλότερες τιμές από την έναρξη των μετρήσεων το 1993, με νέα ρεκόρ τον Ιούνιο, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 2026. Η άνοδος αυτή απειλεί άμεσα περίπου 900 εκατομμύρια ανθρώπους που ζουν σε παράκτιες περιοχές χαμηλού υψομέτρου.

Η θερμότητα των ωκεανών μεταφέρεται στην ατμόσφαιρα

Ένα από τα βασικά ζητήματα που εξετάζουν οι επιστήμονες είναι η επίδραση του Ελ Νίνιο στις παγκόσμιες θερμοκρασίες. Το φυσικό κλιματικό φαινόμενο, που εκδηλώνεται με την ασυνήθιστη θέρμανση των επιφανειακών υδάτων του Ειρηνικού, μπορεί να μεταβάλει τα πρότυπα θερμοκρασίας και βροχοπτώσεων σε ολόκληρο τον κόσμο.

Στις σημερινές συνθήκες, όμως, ο παράγοντας που καθιστά το Ελ Νίνιο πολύ πιο επικίνδυνο είναι ότι συμπίπτει με έναν πλανήτη ήδη υπερθερμασμένο εξαιτίας των ανθρώπινων δραστηριοτήτων.

Σε δημοσίευμα της Daily Mail, η γενική γραμματέας του WMO, Σελέστε Σάουλο, εξήγησε ότι το Ελ Νίνιο δεν προσθέτει άμεσα νέα θερμότητα στον πλανήτη, αλλά επιταχύνει την απελευθέρωση στην ατμόσφαιρα της θερμότητας που έχει συσσωρευτεί στους ωκεανούς. Υπενθυμίζοντας ότι οι ωκεανοί βρίσκονται στα θερμότερα επίπεδα που έχουν μετρηθεί, επισήμανε ότι η επόμενη περίοδος ενδέχεται να διαφέρει από τις συνηθισμένες εκδηλώσεις του φαινομένου.

Η Σάουλο ανέφερε ότι το Ελ Νίνιο της περιόδου 2026-2027 μπορεί να λάβει εξαιρετικά μεγάλες διαστάσεις. Παρέπεμψε σε προβλέψεις σύμφωνα με τις οποίες, μεταξύ Νοεμβρίου 2026 και Ιανουαρίου 2027, οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας στον τροπικό Ειρηνικό θα μπορούσαν να παρουσιάσουν αποκλίσεις περίπου τετραπλάσιες του ορίου που σηματοδοτεί το Ελ Νίνιο.

Η γενική γραμματέας του WMO υπογράμμισε επίσης ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα εντείνονται ταχύτερα από ό,τι προέβλεπαν οι παραδοσιακές μέθοδοι μέτρησης και πρόγνωσης.

Όπως σημείωσε, οι καύσωνες, οι τροπικοί κυκλώνες και οι ισχυρές καταρρακτώδεις βροχές προκαλούν πλέον πολύ σοβαρότερες ανθρώπινες απώλειες και υλικές ζημιές. Το Ελ Νίνιο, πρόσθεσε, θα αποτελέσει τους επόμενους μήνες σημαντικό πολλαπλασιαστή αυτών των κινδύνων.

Έρχεται το ισχυρότερο Ελ Νίνιο στην ιστορία;

Οι τελευταίες παρατηρήσεις στον τροπικό Ειρηνικό και τα εποχικά προγνωστικά μοντέλα δείχνουν ότι ενδέχεται να αναπτυχθεί ισχυρό Ελ Νίνιο κατά το δεύτερο μισό του 2026. Οι προβλέψεις δεν έχουν αλλάξει και εξακολουθούν να δίνουν ισχυρό σήμα. Σημαντικό μέρος των μοντέλων πλησιάζει το σενάριο ενός Super Ελ Νίνιο.

Μία από τις μεγαλύτερες ανησυχίες των κλιματολόγων είναι το ενδεχόμενο να επαναληφθούν οι συνέπειες του φαινομένου της περιόδου 1877-1878, το οποίο θεωρείται το ισχυρότερο που έχει καταγραφεί.

Το φαινόμενο του 1877-1878 είναι το ισχυρότερο καταγεγραμμένο Ελ Νίνιο, στον βαθμό που μπορούμε να το υπολογίσουμε από έμμεσα δεδομένα της περιόδου πριν από τις σύγχρονες μετρήσεις.

«Θα προκαλέσει απώλειες σε κλίμακα πανδημίας»

Μία από τις πιο έντονες προειδοποιήσεις για το Ελ Νίνιο προήλθε από ειδικούς στην επιδημιολογία.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Telegraph, ο δρ Κόλιν Κάρλσον, επιδημιολόγος στο Πανεπιστήμιο Γέιλ, δήλωσε:

«Η περίοδος Ελ Νίνιο 2026-2027 θα προκαλέσει παγκοσμίως ανθρώπινες απώλειες σε κλίμακα πανδημίας».

Σε ανάλυση που δημοσίευσε στο Think Global Health μαζί με τον καθηγητή Κρίστοφερ Κάλαχαν, κλιματολόγο στο Πανεπιστήμιο της Ιντιάνα, ο Κάρλσον υποστήριξε ότι το επερχόμενο φαινόμενο δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως μετεωρολογική εξέλιξη.

Κάλεσε τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να εξετάσει την υγειονομική απειλή που μπορεί να προκαλέσει το Ελ Νίνιο στο πλαίσιο μιας κατάστασης έκτακτης ανάγκης δημόσιας υγείας διεθνούς ενδιαφέροντος.

Σύμφωνα με τον Κάρλσον, οι πρώτες αναλύσεις δείχνουν ότι οι θάνατοι μόνο από την ακραία ζέστη θα μπορούσαν να φθάσουν περίπου το μισό εκατομμύριο. Εάν προστεθούν οι κίνδυνοι από τον δάγκειο πυρετό, τη χολέρα και άλλες μεταδοτικές ασθένειες, η πίεση στα συστήματα υγείας παγκοσμίως ενδέχεται να γίνει πολύ μεγαλύτερη.

Ο Κάρλσον προειδοποίησε ότι η επερχόμενη περίοδος θα μπορούσε να αποδειχθεί πιο θανατηφόρα από την πανδημία της γρίπης των χοίρων του 2009, στην οποία έχασαν τη ζωή τους περίπου 284.000 άνθρωποι. Η εκτίμηση αυτή αναδεικνύει ότι το Ελ Νίνιο δεν είναι απλώς ένα φυσικό φαινόμενο που αυξάνει τις θερμοκρασίες, αλλά μπορεί να έχει ευρύτερες συνέπειες στην υγεία, την επισιτιστική ασφάλεια και την κοινωνική ζωή.

Ανησυχία προκαλεί επίσης μοντελοποίηση του Εργαστηρίου Κλιματικών Επιπτώσεων του Πανεπιστημίου του Σικάγου, την οποία επικαλείται η Telegraph.

Σύμφωνα με την έρευνα, η οποία δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από ομοτίμους, από τον Ιούνιο του 2026 έως τον Φεβρουάριο του 2027 θα μπορούσαν να καταγραφούν έως και 451.000 επιπλέον θάνατοι μόνο εξαιτίας της ακραίας ζέστης.

Η μελέτη προβλέπει ότι κατά την περίοδο του Ελ Νίνιο ο αριθμός των ημερών με ακραία ζέστη μπορεί να αυξηθεί κατά 44% σε σύγκριση με τα συνήθη έτη. Επισημαίνεται επίσης ότι οι θάνατοι που συνδέονται με τη θερμοκρασία δεν θα κατανέμονται ομοιόμορφα μεταξύ των χωρών. Περιοχές χωρίς επαρκή προστασία από τους καύσωνες και χωρίς κατάλληλες υγειονομικές υποδομές ενδέχεται να πληγούν περισσότερο.

Περισσότεροι από 30.000 θάνατοι στην Ευρώπη - Καταστροφή στο Νεπάλ

Ακόμη και πριν από το επερχόμενο Ελ Νίνιο, οι ανθρώπινες απώλειες που προκαλεί η κλιματική αλλαγή είναι βαριές σε πολλές περιοχές του κόσμου. Σύμφωνα με την έκθεση του WMO, η ακραία ζέστη, η ξηρασία και οι δασικές πυρκαγιές στην Ευρώπη το καλοκαίρι του 2026 προκάλεσαν περισσότερους από 30.000 θανάτους.

Στην Ινδία εκτιμάται ότι περίπου 146,5 εκατομμύρια άνθρωποι εκτέθηκαν σε ακραία ζέστη κατά τον καύσωνα του Απριλίου.

Επικίνδυνοι καύσωνες έπληξαν επίσης το Πακιστάν, διάφορες περιοχές της Ασίας και μεγάλα τμήματα της Βόρειας Αμερικής.

Οι καταστροφές στις ορεινές περιοχές ανέδειξαν μια διαφορετική πλευρά της κλιματικής αλλαγής. Στο Νεπάλ, στα τέλη Αυγούστου, η κατάρρευση όγκων πάγου και βράχων στα Ιμαλάια προκάλεσε καταστροφή που επιδεινώθηκε από τις ξαφνικές πλημμύρες που ακολούθησαν.

Πώς θα επηρεαστεί η Ελλάδα;

Η ενίσχυση του Ελ Νίνιο επαναφέρει το ερώτημα για την εξέλιξη του χειμώνα στην Ελλάδα. Ωστόσο, η ένταση του φαινομένου στον Ειρηνικό δεν αρκεί για να προεξοφλήσει περισσότερο κρύο, περισσότερες βροχές ή εκτεταμένες χιονοπτώσεις στη χώρα μας.

Όπως εξηγεί ο Αθανάσιος Αργυρίου, καθηγητής Φυσικής του Πανεπιστημίου Πατρών, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η επίδραση του Ελ Νίνιο στην Ευρώπη και τη Μεσόγειο είναι έμμεση. Συνδέεται με μεταβολές στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία, αλλά διαφοροποιείται από επεισόδιο σε επεισόδιο. Επομένως, η παρουσία του δεν συνεπάγεται αυτομάτως έναν θερμότερο, ψυχρότερο, υγρότερο ή ξηρότερο ελληνικό χειμώνα.

Τι δείχνουν οι εποχικές προβλέψεις

Στην ενημέρωση της 10ης Νοεμβρίου 2026, η υπηρεσία Copernicus καταγράφει αυξημένη πιθανότητα θερμοκρασιών πάνω από τις συνήθεις εποχικές τιμές σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης. Παράλληλα, προβλέπει τάση για περισσότερες βροχοπτώσεις σε πολλές ευρωπαϊκές περιοχές, εξαιρώντας όμως τα βορειότερα και νοτιότερα τμήματα της ηπείρου. Η γενική αυτή εικόνα δεν δίνει από μόνη της συγκεκριμένη πρόβλεψη για τις βροχές στην Ελλάδα.

Για τον ελληνικό χώρο, το κρίσιμο είναι πώς θα διαμορφωθεί η κυκλοφορία πάνω από τον Βόρειο Ατλαντικό και την Ευρώπη, επηρεάζοντας τις διαδρομές των βαρομετρικών χαμηλών και τη μεταφορά θερμότητας και υγρασίας προς τη Μεσόγειο. Οι σχέσεις αυτές δεν επιτρέπουν ασφαλές συμπέρασμα για το πόσο βροχερός θα είναι ένας συγκεκριμένος χειμώνας αποκλειστικά λόγω του Ελ Νίνιο.

Διαβάστε επίσης

Σχόλια
Ροή Ειδήσεων Δημοφιλή