Στέιτ Ντιπάρτμεντ: Αφαιρέθηκε η καταδίκη του τουρκολιβυκού Μνημονίου από την αμερικανική δήλωση
Εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ κάλεσε τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου να επιλύσουν τις θαλάσσιες διαφορές τους μέσω διαπραγματεύσεων και με καλή πίστη
Snapshot
- Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ απέφυγε να καταδικάσει την απόφαση του λιβυκού Κοινοβουλίου για το τουρκολιβυκό Μνημόνιο.
- Στη νεότερη δήλωση απουσιάζουν οι προηγούμενες αναφορές που στήριζαν τις ελληνικές θέσεις.
- Η αμερικανική πλευρά καλεί τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου να επιλύσουν τις θαλάσσιες διαφορές μέσω διαπραγματεύσεων και καλής πίστης.
- Η νέα δήλωση δεν περιλαμβάνει την αναφορά στον προκλητικό χαρακτήρα του τουρκολιβυκού Μνημονίου ούτε τη νομική θέση ότι το Μνημόνιο δεν επηρεάζει τα δικαιώματα τρίτων κρατών.
- Δεν γίνεται αναφορά στα δικαιώματα των νησιών σε ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Η αμερικανική κυβέρνηση απέφυγε να καταδικάσει την απόφαση Κοινοβουλίου της Λιβύης για το τουρκολιβυκό Μνημόνιο, ενώ από τη νεότερη τοποθέτηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ απουσιάζουν κρίσιμες αναφορές που είχαν συμπεριληφθεί σε προηγούμενες δηλώσεις και στήριζαν τις ελληνικές θέσεις.
Απαντώντας σε ερώτηση της ιστοσελίδας Hellas Journal για τις τελευταίες εξελίξεις, εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ κάλεσε τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου να επιλύσουν τις θαλάσσιες διαφορές τους μέσω διαπραγματεύσεων και με καλή πίστη. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι Ελλάδα και Τουρκία, ως σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, πρέπει να αντιμετωπίζουν τις διαφωνίες τους μέσω διμερών επαφών.
«Ενθαρρύνουμε τους εταίρους μας στην Ανατολική Μεσόγειο να επιλύσουν τις θαλάσσιες διαφορές τους μέσω διαπραγματεύσεων, οι οποίες θα διεξαχθούν με καλή πίστη. Η επίλυση των θαλάσσιων ζητημάτων εξυπηρετεί τα συμφέροντα όλων των πλευρών και ανοίγει τον δρόμο για εμπορικές επενδύσεις και δραστηριότητες εξερεύνησης, οι οποίες θα ωφελήσουν ολόκληρη την περιοχή της Μεσογείου. Η Ελλάδα και η Τουρκία είναι αμφότερες σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ. Τις ενθαρρύνουμε να προχωρήσουν σε διμερείς επαφές, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τυχόν ζητήματα διαφωνίας».
Το κρίσιμο στοιχείο, ωστόσο, είναι ότι από τη νέα δήλωση αφαιρέθηκε η ρητή αναφορά στον προκλητικό χαρακτήρα του τουρκολιβυκού Μνημονίου, την οποία η Ουάσιγκτον είχε διατυπώσει στο παρελθόν. Δεν περιλαμβάνεται, επίσης, η θέση ότι το Μνημόνιο δεν μπορεί, από νομικής άποψης, να επηρεάσει τα δικαιώματα τρίτων κρατών, όπως η Ελλάδα, ούτε η αναφορά στα δικαιώματα των νησιών σε ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.
Η διαφοροποίηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία υπό το φως των προηγούμενων τοποθετήσεων της αμερικανικής κυβέρνησης.
Στις 3 Δεκεμβρίου 2019, απαντώντας σε ερώτηση του ανταποκριτή της Hellas Journal στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Μιχάλη Ιγνατίου, η Ουάσιγκτον είχε χαρακτηρίσει την ανακοίνωση για την υπογραφή του τουρκολιβυκού Μνημονίου «μη εποικοδομητική και προκλητική», επισημαίνοντας παράλληλα τον κίνδυνο περιφερειακής κλιμάκωσης λόγω της σύγκρουσης στη Λιβύη.
Αν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, σε γενικές γραμμές, δεν λαμβάνουν θέση σε διαφορές άλλων κρατών σχετικά με τα θαλάσσια σύνορα, καλούμε όλα τα μέρη να απέχουν από ενέργειες που ενέχουν τον κίνδυνο κλιμάκωσης της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο, σε αυτή την ευαίσθητη συγκυρία.
Οι εξελίξεις αυτές αναδεικνύουν τον κίνδυνο η σύγκρουση στη Λιβύη να λάβει ευρύτερες περιφερειακές διαστάσεις, καθώς και την επείγουσα ανάγκη όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να εργαστούν προς την κατεύθυνση μιας λύσης μέσω διαπραγματεύσεων.
Ειδικότερα, η ανακοίνωση περί υπογραφής μνημονίου συνεννόησης μεταξύ Τουρκίας και Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας (GNA) για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών έχει αυξήσει την ένταση στην περιοχή, ενώ κρίνεται ως μη εποικοδομητική και προκλητική.
Στις 4 Ιουνίου 2020, μετά από νέα ερώτηση για το αν εξακολουθούσε να ισχύει η αρχική δήλωση, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επιβεβαίωσε ότι η θέση παρέμενε σε ισχύ.
Τότε, μάλιστα, είχε επαναλάβει ότι οι ενέργειες της Τουρκίας ήταν «μη εποικοδομητικές και προκλητικές», ενώ είχε υπογραμμίσει ότι το Μνημόνιο δεν μπορούσε να θίξει τα δικαιώματα της Ελλάδας και ότι τα νησιά παράγουν, κατά κανόνα, ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα.
