Η Τουρκία ετοιμάζεται να αποχωρήσει από βάση στο Ιράκ - Αλλαγή στις σχέσεις Άγκυρας–Βαγδάτης
Η κίνηση εντάσσεται σε ευρύτερες προσπάθειες σταθεροποίησης της περιοχής και πιθανής διαμόρφωσης μιας νέας περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφάλειας, σύμφωνα με τον αμυντικό αναλυτή Αλί Μπακίρ.
Η ιρακινή κυβέρνηση αναμένει ότι η Τουρκία θα αρχίσει εντός του μήνα να αποσύρει στρατεύματα από στρατιωτική βάση στο βόρειο Ιράκ, σε μια εξέλιξη που, σύμφωνα με αναλυτές, αναμένεται να βελτιώσει τις σχέσεις των δύο γειτονικών χωρών.
«Η συμφωνία έχει πολιτική σημασία, αλλά δεν θα πρέπει να υπερεκτιμώνται οι άμεσες στρατιωτικές επιπτώσεις της», δήλωσε στο Breaking Defense ο Φραντσέσκο Σκιάβι, ανεξάρτητος αναλυτής για τη Μέση Ανατολή και εξωτερικός ερευνητικός συνεργάτης του Middle East Institute Switzerland.
Όπως ανέφερε, το στρατιωτικό φυλάκιο στην Μπασίκα, μόλις 50 μίλια από τα νότια σύνορα της Τουρκίας, «αποτελεί εστία τριβών μεταξύ Άγκυρας και Βαγδάτης από το 2015, όταν αναπτύχθηκαν εκεί τουρκικά στρατεύματα».
«Συνεπώς, η σταδιακή παράδοσή του αποτελεί ένα απτό βήμα προς την αποκατάσταση της ιρακινής κυριαρχίας και τη βελτίωση των διμερών σχέσεων στον τομέα της ασφάλειας», πρόσθεσε.
Την Κυριακή, η τουρκική κυβέρνηση δημοσίευσε κείμενο το οποίο χαρακτήρισε κοινή ανακοίνωση των δύο χωρών. Σε αυτό, η Τουρκία ανέφερε ότι θα «αρχίσει να λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα από την πλευρά της, ώστε να διευκολύνει τη σταδιακή παράδοση της βάσης Μπασίκα-Ζιλκάν στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση του Ιράκ».
Στην ανακοίνωση προστίθεται ότι οι δύο χώρες αποφάσισαν να θέσουν σε λειτουργία την Κοινή Επιτροπή Συντονισμού Ασφάλειας, προκειμένου να επαληθεύουν και να παρακολουθούν από κοινού την πρόοδο προς την πλήρη εξάλειψη της παρουσίας του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (PKK) στο Ιράκ.
Το PKK, που βρίσκεται σε μακροχρόνια σύγκρουση με την Άγκυρα, ανακοίνωσε πέρυσι ότι θα αφοπλιστεί και, σύμφωνα με το Associated Press, τον περασμένο μήνα εκκένωσε τέσσερα στρατόπεδα στο βόρειο Ιράκ.
Τη Δευτέρα, εκπρόσωπος των ιρακινών ενόπλων δυνάμεων δήλωσε σε τοπικά μέσα ενημέρωσης ότι η Βαγδάτη αναμένει να αρχίσει αυτόν τον μήνα η αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων από την Μπασίκα-Ζιλκάν, «με τελική κατάληξη τον πλήρη τερματισμό της τουρκικής παρουσίας εκεί έως το τέλος του έτους».
Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Ιρακινός πρωθυπουργός Αλί αλ Ζαΐντι είχαν συμφωνήσει τον Σεπτέμβριο στην παράδοση της βάσης, «υπό το φως της προόδου που έχει επιτύχει το Ιράκ μέσω μέτρων ασφαλείας», σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση που είχε εκδοθεί τότε.
Ο Ράιαν Μπολ, ανώτερος αναλυτής για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική στο RANE Network, δήλωσε στο Breaking Defense ότι η αποχώρηση από την Μπασίκα-Ζιλκάν δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι όλες οι τουρκικές δυνάμεις θα εγκαταλείψουν το βόρειο Ιράκ. Ωστόσο, «η πορεία των εξελίξεων υποδηλώνει ότι αυτό γίνεται πλέον πιο πιθανό».
Η μεταβίβαση της βάσης πραγματοποιείται ενώ μεταβάλλεται το περιφερειακό περιβάλλον ασφάλειας: από την επίσημη αποχώρηση των ΗΠΑ από το Ιράκ τον Σεπτέμβριο έως την προσπάθεια της νέας συριακής κυβέρνησης να επεκτείνει την κυριαρχία της στις ρωσικές και τουρκικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις εντός των συνόρων της.
Η παράδοση της Μπασίκα-Ζιλκάν «έχει πολιτική, στρατιωτική και στρατηγική σημασία. Εντάσσεται σε ευρύτερες προσπάθειες σταθεροποίησης της περιοχής και, ενδεχομένως, διαμόρφωσης μιας νέας περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφάλειας, με μεγαλύτερο ρόλο και ευθύνη για τις ίδιες τις χώρες της περιοχής», εκτίμησε ο αμυντικός αναλυτής Αλί Μπακίρ.
«Η μεταβίβαση των βάσεων θα πρέπει να συνοδευτεί από εντατικότερες ιρακινές προσπάθειες για την εδραίωση της κρατικής εξουσίας, την ενίσχυση της ασφάλειας των συνόρων και τη διασφάλιση ότι όλες οι ένοπλες ομάδες δρουν αυστηρά εντός του συνταγματικού και νομικού πλαισίου της χώρας», δήλωσε.