Τομ Μπάρακ: Είχε οικονομικά συμφέροντα σε εταιρεία που εμπλέκεται στα ενεργειακά σε Ιράκ και Συρία

Snapshot

• Ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, υποστήριξε συμμετοχή εταιρείας του επιχειρηματικού του συνεργάτη σε έργο πετρελαιαγωγού Ιράκ-Συρία, παράλληλα με το ρόλο του ως ειδικός απεσταλμένος για τη Συρία και το Ιράν.
• Η εταιρεία TI Capital του συνεργάτη του Μπάρακ συμμετέχει σε μνημόνια κατανόησης για την αποκατάσταση του αγωγού Κιρκούκ-Μπανιάς, που αποσκοπεί στην παράκαμψη του Στενού του Ορμούζ.
• Ο Μπάρακ διατηρεί οικονομικά συμφέροντα στην TI Capital, χωρίς όμως να έχει υποβάλει αίτηση αποποίησης συμφερόντων, παρά τις δεσμεύσεις του για αποχή από θέματα που αφορούν την εταιρεία.
• Ειδικοί σε θέματα δεοντολογίας χαρακτηρίζουν την υποστήριξη του Μπάρακ ως πιθανό ηθικό πρόβλημα λόγω της σχέσης του με τον επιχειρηματικό συνεργάτη και πιθανού κινδύνου σύγκρουσης συμφερόντων.
• Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δηλώνει ότι ο Μπάρακ έχει πιστοποιηθεί ως συμμορφούμενος με τους κανόνες δεοντολογίας και δεν έχει άμεσο οικονομικό όφελος από τον αγωγό, ενώ η απόφαση για πιθανή σύγκρουση συμφερόντων ανήκει στο ίδιο το Υπουργείο.

Snapshot powered by AI

Ο Τόμας Μπάρακ, πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία, υποστήριξε τη συμμετοχή μιας εταιρείας που διευθύνεται από τον επιχειρηματικό του συνεργάτη στην κατασκευή ενός πετρελαιαγωγού από το Ιράκ προς τη Συρία, σύμφωνα με τρεις πηγές, που επικαλείται το πρακτορείο ειδήσεων Reuters. Σύμφωνα με το πρακτορείο αυτή η ενέργεια φαίνεται ότι παραβιάζει τους κανόνες δεοντολογίας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και του αμερικανικού κράτους.

Το δημοσίευμα ανέφερε ότι τον περασμένο τον Ιούλιο, το Ιράκ και η Συρία υπέγραψαν μνημόνια κατανόησης με μια κοινοπραξία που αποτελείται από την εταιρεία του επιχειρηματικού συνεργάτη του Τομ Μπάρακ, δηλαδή τον επενδυτικό όμιλο TI Capital της Καλιφόρνιας και τις εταιρείες Chevron και UCC Holding του Κατάρ.

Σκοπός των μνημονίων είναι να διενεργηθούν τεχνικές και οικονομικές μελέτες για να αποκατασταθεί ο πετρελαϊκός αγωγός, ο οποίος θα παρακάμπτει το στενό του Ορμούζ.Ο Τομ Μπάρακ, ο οποίος παράλληλα διατηρεί το πόστο του ειδικού απεσταλμένου του Αμερικανού προέδρου σε Ιράκ και Συρία, διατηρεί μακροχρόνια επιχειρηματική σχέση με την TI Capital και τον ιδρυτή της, Ζιάντ Γκαντούρ.

Κατά τη διάρκεια των ακροάσεων για την επικύρωση του διορισμού του το 2025, είχε οικονομικό συμφέρον που του εξασφάλιζε έως και το ένα πέμπτο των κερδών από μια επιχείρηση ακινήτων κοντά στο Σαν Φρανσίσκο της Καλιφόρνιας, την οποία διαχειριζόταν η TI Capital με διευθύνων σύμβουλο τον Γκαντούρ. Σύμφωνα με δημόσια αρχεία, ο Μπάρακ φέρεται να δήλωσε ότι σκοπεύει να διατηρήσει το μερίδιο του στην εν λόγω επιχείρηση. Κατά τη διάρκεια συναντήσεων με αξιωματούχους της Συρίας και του Ιράκ μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, ο Μπάρακ άσκησε πιέσεις ώστε η εταιρεία του Γκάντουρ να συμπεριληφθεί στο έργο, ανέφεραν στο Reuters δύο άτομα που έχουν άμεση γνώση των συζητήσεων.

Στις 16 Ιουνίου, έναν μήνα πριν από την υπογραφή της συμφωνίας, ο Τομ Μπάρακ και ο πρωθυπουργός του Ιράκ Αλί αλ-Ζαΐντι εξέδωσαν κοινή δήλωση στην οποία επαινούσαν την απόφαση του Ιράκ «να προωθήσει ένα μνημόνιο κατανόησης με την TI Capital για την αποκατάσταση του αγωγού Κιρκούκ-Μπανιάς». Η δήλωση δεν έκανε καμία αναφορά στις εταιρείες Chevron ή UCC σε σχέση με τον αγωγό.Το Reuters δεν εντόπισε στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι ο Τομ Μπάρακ αναμένεται να αποκομίσει κέρδος από τον αγωγό ή άλλα έργα.

Οι δεσμοί του με τον Γκαντούρ δεν θα συνιστούσαν σύγκρουση συμφερόντων που διώκεται ποινικά. Αυτό θα συνέβαινε μόνο σε περίπτωση που θα αποκόμιζε κάποιο άμεσο κέρδος από την κατασκευή του αγωγού, δήλωσαν στο Reuters δύο δικηγόροι ειδικευμένοι σε θέματα δεοντολογίας.

Ωστόσο, η σχέση του Μπάρακ με τον Γκάντουρ καθιστά ⁠την εν λόγω υποστήριξη «σοβαρό πρόβλημα» σύμφωνα με τον κανονισμό που απαγορεύει στους Αμερικανούς αξιωματούχους να συμμετέχουν σε θέματα που θέτουν υπό αμφισβήτηση την αμεροληψία τους λόγω προσωπικής ή επιχειρηματικής σχέσης, δήλωσε ο Ρίτσαρντ Πέιντερ, πρώην επικεφαλής νομικός σύμβουλος δεοντολογίας του Λευκού Οίκου και καθηγητής στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Μινεσότα.

«Θα έπρεπε να αποσυρθεί από το θέμα του αγωγού»

Όταν ρωτήθηκε τι θα έπρεπε να είχε κάνει ο Μπάρακ για να συμμορφωθεί, ο Ρίτσαρντ Πέιντερ απάντησε: «Να μην έχει καμία σχέση με αυτόν τον αγωγό. Να αποσυρθεί εντελώς. Να δηλώσει ότι δεν πρόκειται για θέμα στο οποίο συμμετέχει».Ο κανόνας της αμεροληψίας, ο οποίος δεν αποτελεί ποινική διάταξη, μπορεί να ενεργοποιηθεί λόγω της συμμετοχής ενός επιχειρηματικού συνεργάτη σε ένα έργο, ανεξάρτητα από το αν ο ίδιος ο αξιωματούχος έχει δικό του οικονομικό συμφέρον.«Το ηθικό ζήτημα είναι η εντύπωση σύγκρουσης συμφερόντων», δήλωσε η Αν Σκιτ, προσωρινή εκτελεστική διευθύντρια του Κέντρου Εφαρμοσμένης Ηθικής Markkula στο Πανεπιστήμιο της Σάντα Κλάρα.

Ο Ντον Φοξ, πρώην γενικός νομικός σύμβουλος και αναπληρωτής διευθυντής του Γραφείου Κυβερνητικής Ηθικής των ΗΠΑ, δήλωσε ότι η προώθηση της TI Capital από τον Μπάρακ θα παραβίαζε επιπλέον έναν κανονισμό που απαγορεύει στους αξιωματούχους να χρησιμοποιούν τη θέση τους για να υποστηρίξουν οποιαδήποτε επιχείρηση ή για το ιδιωτικό όφελος ατόμων με τα οποία συνδέονται.

Ο Μπάρακ δεν έχει υποβάλει αίτηση αποποίησης συμφερόντων (waiver) από την TI Capital στο Γραφείο Κυβερνητικής Ηθικής των ΗΠΑ σχετικά με τους δεσμούς του με την εταιρεία, δεδομένου ότι αυτή συμμετέχει στο έργο, σύμφωνα με το Reuters. Οι αιτήσεις αποποίησης συμφερόντων (waivers) επιτρέπουν σε Αμερικανούς αξιωματούχους που αντιμετωπίζουν πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων να συμμετέχουν σε θέματα για τα οποία κανονικά απαιτείται να εξαιρούν τους εαυτούς τους.

Σε μια υπογεγραμμένη συμφωνία δεοντολογίας πριν από τις ακροάσεις επικύρωσης του διορισμού του πέρσι ο Τομ Μπάρακ είχε δεσμευθεί ότι θα εξαιρεθεί από θέματα που επηρεάζουν άμεσα τα οικονομικά συμφέροντα της TI Capital ή θα συμμετέχει σε τέτοια θέματα μόνο εάν είχε λάβει έγκριση του σχετικού waiver.

Το γραφείο του Μπάρακ και η Chevron αρνήθηκαν να σχολιάσουν. Η TI Capital, ο Γκάντουρ και η UCC δεν απάντησαν στα αιτήματα για σχόλια.Σε ανάρτησή του στις 17 Ιουλίου στο X, ο Μπάρακ ανέφερε ότι η συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών στο Ιράκ και τη Συρία αποτελεί «ένα νέο πρότυπο» που αποσκοπεί στην εξασφάλιση σαφήνειας και ευκαιριών για την περιοχή.

Ένας τέταρτος δικηγόρος ειδικός σε θέματα δεοντολογίας ανέφερε ότι εναπόκειται στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ να αποφασίσει εάν οι οικονομικές συμμετοχές του υπαλλήλου του δημιουργούν πιθανό σύγκρουση συμφερόντων.«Ο πρέσβης Μπάρακ δεν έχει καμία σχέση, ρόλο ή οικονομικό συμφέρον στο έργο του αγωγού Κιρκούκ-Μπανιγιάς», δήλωσε εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στο Reuters, αναγνωρίζοντας παράλληλα τη σχέση του Μπάρακ με την εταιρεία ακινήτων TI Capital.

Οι δημόσιες δηλώσεις του σχετικά με τον αγωγό αντανακλούν «το μακροχρόνιο και δημόσια διακηρυγμένο ενδιαφέρον των ΗΠΑ για την ενεργειακή ολοκλήρωση της περιοχής», ανέφερε ο εκπρόσωπος, προσθέτοντας ότι ο Μπάρακ έχει πιστοποιηθεί ως συμμορφούμενος με τους κανόνες δεοντολογίας.

Η σχέση με την TI Capital

Σε δήλωση περιουσιακών στοιχείων που κατατέθηκε στο Γραφείο Κυβερνητικής Ηθικής των ΗΠΑ τον Μάρτιο του 2025, πριν αναλάβει τα διπλωματικά του καθήκοντα, ο Μπάρακ δήλωσε ότι κατείχε μετοχικό μερίδιο στην ACD-TI Oakley Investment LLC, μια επιχείρηση που αναπτύσσει ένα μεγάλο οικιστικό έργο κοντά στο Σαν Φρανσίσκο. Η δήλωση δεν αποκάλυπτε το μέγεθος του μεριδίου, αλλά ανέφερε ότι ο ίδιος είχε δικαίωμα στο 20% των κερδών της εταιρείας όταν τα κέρδη αυτά φτάνουν ένα καθορισμένο ελάχιστο όριο.

Η ACD-TI διοικείται από την TI Capital και διευθύνεται από τον Γκάντουρ, όπως προκύπτει από τα μητρώα εταιρειών της πολιτείας της Καλιφόρνια. Το Reuters δεν κατάφερε να εντοπίσει στοιχεία επικοινωνίας εκπροσώπου της εταιρείας και δεν έλαβε απάντηση στις ερωτήσεις που απέστειλε στη ταχυδρομική διεύθυνση επικοινωνίας της.

Στη δήλωση αναφερόταν ότι η συμφωνία για τη συμμετοχή στα κέρδη αποτελούσε αντάλλαγμα για υπηρεσίες που παρείχε ο ίδιος στην εταιρεία. Ο Μπάρακ γνωστοποίησε επίσης στο Γραφείο Κυβερνητικής Ηθικής ότι το 2024 είχε αναλάβει αμειβόμενο ρόλο συμβούλου στην εν λόγω επιχείρηση. Η δήλωση δεν αναφέρει αν ή πόσο αμείφθηκε.Σε ξεχωριστή υπογεγραμμένη συμφωνία δεοντολογίας με ημερομηνία 7 Μαρτίου 2025, τρεις εβδομάδες πριν από την ακρόαση επικύρωσης της υποψηφιότητάς του από τη Γερουσία, ο Barrack ανέφερε την ACD-TI Oakley μεταξύ των περιουσιακών στοιχείων που θα διατηρούσε αντί να τα πουλήσει.

Ο αγωγός παρακάμπτει το Ορμούζ

Ο αγωγός Κιρκούκ-Μπανιγιάς, ο οποίος για δεκαετίες μετέφερε ιρακινό αργό πετρέλαιο προς τις μεσογειακές ακτές της Συρίας, λειτουργούσε σποραδικά από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 και έχει τεθεί εκτός λειτουργίας από την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ το 2003. Τα σχέδια για την επαναλειτουργία του ενεργοποιήθηκαν ξανά φέτος καθώς το Ιράν έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ και αναζητήθηκαν εναλλακτικές οδοί μεταφοράς του πετρελαίου.

Αρκετές πηγές είπαν στο Reuters τον Αύγουστο ότι η κατασκευή του αγωγού θα διαρκέσει τουλάχιστον τέσσερα χρόνια και θα κοστίσει 15 δισεκατομμύρια δολάρια.Η ιδέα να ενταχθεί η TI Capital στο περιφερειακό έργο τέθηκε από τον Μπάρακ τον Μάιο, κατά τη διάρκεια της Παγκόσμιας Διάσκεψης του Ινστιτούτου Μίλκεν στο Λος Άντζελες, όπως ανέφερε στο Reuters ένα τρίτο πρόσωπο με άμεση γνώση της συζήτησης.

Η συζήτηση, πρόσθεσε, έλαβε χώρα στο περιθώριο της εκδήλωσης.Με τον πόλεμο των ΗΠΑ κατά του Ιράν να μαίνεται, ο Μπάρακ και ο Γκάντουρ συμμετείχαν επίσης σε μια συζήτηση στρογγυλής τραπέζης μόνο για προσκεκλημένους στο συνέδριο, όπου συζήτησαν σε γενικότερους όρους την ανάγκη για νέες γραμμές εφοδιασμού ενέργειας στη Μέση Ανατολή, ανέφερε το ίδιο πρόσωπο.Ένας εκπρόσωπος του Milken Institute αρνήθηκε να δώσει λεπτομέρειες για τη συζήτηση της επιτροπής, αναφέροντας ότι ήταν κλειστή για τα ΜΜΕ.

Ο Τομ Μπάρακ συνεργάζεται με τον Γκάντουρ από το 2020, όταν οι δύο άνδρες δημιούργησαν μια Εταιρεία Εξαγοράς Ειδικού Σκοπού αξίας 250 εκατομμυρίων δολαρίων. Η εταιρεία διαλύθηκε μετά τη σύλληψη του Μπάρακ το 2021 με την κατηγορία ότι έκανε λόμπι υπέρ των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, παρεμπόδιζε τη δικαιοσύνη και παρείχε ψευδείς δηλώσεις στις αρχές επιβολής του νόμου. Αθωώθηκε το 2022.

Μια εταιρεία εξαγοράς ειδικού σκοπού (SPAC - Special Purpose Acquisition Company), γνωστή και ως εταιρεία «λευκής επιταγής» (blank-check company), είναι μια εισηγμένη εταιρεία-κέλυφος που δεν έχει καμία εμπορική δραστηριότητα ή περιουσιακά στοιχεία, πέρα από τα χρήματα που συγκεντρώνει μέσω της αρχικής δημόσιας προσφοράς (IPO).

Το ιρακινό υπουργικό συμβούλιο όρισε την TI Capital αργότερα τον Ιούλιο ως μέλος μίας άλλης κοινοπραξίας με την UCC Holding και την ConocoPhillips για την αξιολόγηση του κοιτάσματος φυσικού αερίου του Ακκάς, ενός από τα μεγαλύτερα ανεξερεύνητα αποθέματα του Ιράκ. Στην ιστοσελίδα της, η εταιρεία ισχυρίζεται ότι συμμετέχει σε έργα στο λιμάνι Ταρτούς της Συρίας, χωρίς να παρέχει περαιτέρω λεπτομέρειες.

Η λιμενική αρχή της Συρίας δεν απάντησε σε ερωτήσεις σχετικά με την TI Capital, και το Reuters δεν μπόρεσε να επαληθεύσει τον ρόλο της στο Ταρτούς. Η ConocoPhillips δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο.Ένα πρόσωπο κοντά στον Μπάρακ ανέφερε ότι ο πρέσβης εμπιστευόταν τον Γκάντουρ για να βοηθήσει στην εφαρμογή της περιφερειακής στρατηγικής του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, η οποία αποσκοπεί στην προσέγγιση του Ιράκ και της Συρίας προς τις ΗΠΑ. «Ο Ζιάντ είναι ο εκλεκτός. Επιλεγμένος προσωπικά από τον Μπάρακ», ανέφερε το πρόσωπο αυτό. Ο Λευκός Οίκος παρέπεμψε τις ερωτήσεις του Reuters στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ.