Αμυντική συμφωνία Αυστραλίας - Φιλιππίνων εν μέσω αντιπαραθέσεων με την Κίνα
Η Αυστραλία ετοιμάζεται να υπογράψει αμυντική συμφωνία με τις Φιλιππίνες για την ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού και της Ακτοφυλακής τους. Οι Φιλιππίνες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των προσπαθειών των συμμάχων των ΗΠΑ να αντιμετωπίσουν την κινεζική «επιθετικότητα» στη Νότια Σινική Θάλασσα.
Snapshot
- Η Αυστραλία και οι Φιλιππίνες πρόκειται να υπογράψουν αμυντική συμφωνία που ενισχύει το Πολεμικό Ναυτικό και την Ακτοφυλακή των Φιλιππίνων, διευρύνοντας την αμοιβαία πρόσβαση σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις και ανταλλαγή πληροφοριών.
- Η συμφωνία εντάσσεται σε ευρύτερο πλαίσιο συνεργασίας τεσσάρων χωρών (Αυστραλία, ΗΠΑ, Φιλιππίνες, Ιαπωνία) που δημιουργούν Συνδυασμένο Κέντρο Συντονισμού για την αντιμετώπιση της κινεζικής επιρροής στη Νότια Σινική Θάλασσα.
- Η Κίνα διεκδικεί σχεδόν ολόκληρη τη Νότια Σινική Θάλασσα με τη «γραμμή των εννέα παυλών», παρά την απόρριψη της διεκδίκησης από διεθνές δικαστήριο, και έχει κατασκευάσει στρατιωτικές βάσεις σε τεχνητά νησιά εντός των αμφισβητούμενων περιοχών.
- Οι εντάσεις μεταξύ Φιλιππίνων και Κίνας περιλαμβάνουν συχνά επεισόδια ακτοφυλακών και χρήση «γκρίζων ζωνών» από την Κίνα, που προκαλούν ανησυχία για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή.
- Η αμυντική συνεργασία Αυστραλίας-Φιλιππίνων συμπίπτει με αυξημένη κινεζική δραστηριότητα στη Νότια Σινική Θάλασσα και ενισχύει την περιφερειακή ισορροπία δυνάμεων εν μέσω εντεινόμενων γεωπολιτικών ανταγωνισμών.
Η Αυστραλία και οι Φιλιππίνες βρίσκονται ένα βήμα πριν από την υπογραφή σημαντικής συμφωνίας αμυντικής συνεργασίας, καθώς συνεχίζεται η ένταση ανάμεσα στις Φιλιππίνες και την Κίνα για τον έλεγχο της στρατηγικής σημασίας Νότιας Σινικής Θάλασσας.
Η συμφωνία αναμένεται να υπογραφεί την Κυριακή, όταν ο πρωθυπουργός Άντονι Αλμπανέζι θα συναντηθεί με υψηλόβαθμους Φιλιππινέζους αξιωματούχους στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της ASEAN στη Μανίλα. Εκτιμάται ότι θα διευρύνει την αμοιβαία πρόσβαση των ενόπλων δυνάμεων των δύο χωρών σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις και την ανταλλαγή πληροφοριών, ενώ θα ενισχύσει το Πολεμικό Ναυτικό και την Ακτοφυλακή των Φιλιππίνων.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται καθώς ένα άτυπο αμυντικό σχήμα τεσσάρων χωρών, της Αυστραλίας, των Ηνωμένων Πολιτειών, των Φιλιππίνων και της Ιαπωνίας, γνωστό ως «Squad», επιδιώκει να ενισχύσει τις αμυντικές δυνατότητες των Φιλιππίνων και να πραγματοποιεί περισσότερες στρατιωτικές ασκήσεις, σε μια προσπάθεια να αναχαιτίσει την κινεζική επιρροή στη Νότια και την Ανατολική Σινική Θάλασσα.
Κορυφαίοι αξιωματούχοι άμυνας συναντήθηκαν στο Σεμπού τον περασμένο μήνα και την Τρίτη ανακοίνωσαν ότι οι τέσσερις χώρες θα δημιουργήσουν ένα Συνδυασμένο Κέντρο Συντονισμού, το οποίο πιθανότατα θα λειτουργήσει ως κοινός κόμβος για την ενίσχυση των δυνατοτήτων του Πολεμικού Ναυτικού και της Ακτοφυλακής των Φιλιππίνων.
Οι Φιλιππίνες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των συντονισμένων προσπαθειών των συμμάχων των ΗΠΑ να αντιμετωπίσουν την Κίνα στη Νότια Σινική Θάλασσα, μια θαλάσσια οδό ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας, από την οποία διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου.
Οι ατόλες και οι ύφαλοι της περιοχής διαθέτουν επίσης πλούσια θαλάσσια ζωή.
Αρκετές χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας προβάλλουν αλληλεπικαλυπτόμενες διεκδικήσεις στη Νότια Σινική Θάλασσα. Η Κίνα, ωστόσο, διεκδικεί σχεδόν το σύνολό της μέσω της λεγόμενης «γραμμής των εννέα παυλών», υποστηρίζοντας ότι η αξίωσή της στηρίζεται σε ιστορικά δικαιώματα.
Πριν από μία δεκαετία, διαιτητικό δικαστήριο στη Χάγη έκρινε ότι η συγκεκριμένη διεκδίκηση δεν έχει νομική βάση στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας. Η Κίνα έχει απορρίψει την απόφαση.
Η Κίνα κατασκευάζει τεχνητά νησιά που φιλοξενούν στρατιωτικές βάσεις στη Νότια Σινική Θάλασσα, μεταξύ άλλων εντός της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης των Φιλιππίνων και στο έντονα διαφιλονικούμενο σύμπλεγμα των νήσων Σπράτλι.
Συχνά σημειώνονται επεισόδια μεταξύ των ακτοφυλακών των δύο χωρών, ιδιαίτερα στις νήσους Σπράτλι και στον ύφαλο Σκάρμπορο, στα ανοιχτά της Λουζόν, του βόρειου νησιού των Φιλιππίνων.
Η Κίνα κατηγορείται ότι χρησιμοποιεί τακτικές «γκρίζας ζώνης», μεταξύ των οποίων η χρήση κανονιών νερού και οι παρενοχλήσεις στη θάλασσα. Στόχος τους είναι να ασκούν πίεση στις Φιλιππίνες, παραμένοντας σκόπιμα κάτω από το όριο που θα πυροδοτούσε πόλεμο.
Ο υπουργός Άμυνας των Φιλιππίνων, Ζιλμπέρτο Τεοντόρο, δήλωσε ότι οι κινεζικές ενέργειες στη Νότια Σινική Θάλασσα αποτελούν τη μεγαλύτερη συμβατική απειλή για την ασφάλεια της χώρας του.
«Η συμπεριφορά [της Κίνας] είναι ανεύθυνη, κλιμακώνει την ένταση και είναι προκλητική», δήλωσε στο ABC νωρίτερα φέτος.
«Η γραμμή των εννέα παυλών αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για την περιφερειακή σταθερότητα και ειρήνη».
Η Αυστραλία ενισχύει τους αμυντικούς δεσμούς με τις Φιλιππίνες
Η νέα αμυντική συμφωνία έρχεται καθώς η Αυστραλία αυξάνει τη στήριξή της προς τις Φιλιππίνες στους τομείς της θαλάσσιας άμυνας και ασφάλειας.
Από τον Απρίλιο του περασμένου έτους, η Αυστραλία έχει προσφέρει βοήθεια άνω των 13 εκατ. δολαρίων στην Ακτοφυλακή των Φιλιππίνων, κυρίως με τη μορφή drones και εκπαίδευσης των χειριστών τους. Η βοήθεια αυτή επιτρέπει στις Φιλιππίνες να παρακολουθούν κινεζικά πολεμικά πλοία και σκάφη της ακτοφυλακής, να προστατεύουν υποθαλάσσια καλώδια, να επιτηρούν την παράνομη αλιεία και να εντοπίζουν drones που αναπτύσσει ο κινεζικός στρατός.
Η Αυστραλία έχει επίσης συμβάλει στην ανάπτυξη αμυντικών υποδομών σε πέντε στρατιωτικές βάσεις των Φιλιππίνων στη Λουζόν.
Σε έκθεση που δημοσιεύθηκε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο Ντέιβιντ Ντάτον, του Αυστραλιανού Ινστιτούτου Στρατηγικής Πολιτικής, ανέφερε ότι οι Φιλιππίνες έχουν «αποκτήσει κομβική σημασία για τους στόχους της Καμπέρας όσον αφορά την περιφερειακή ισορροπία δυνάμεων και την αποτροπή», καθώς εξελίσσονται «στο κράτος που δέχεται τη μεγαλύτερη πίεση εξαναγκασμού από την Κίνα».
Ο Ντάτον χαρακτήρισε τη συμφωνία «ορόσημο στη μετατροπή της σχέσης σε μια ουσιαστική στρατηγική εταιρική σχέση».
Η ειδικός σε θέματα θαλάσσιας ασφάλειας Τζένιφερ Πάρκερ δήλωσε ότι η συμφωνία θα «συγκεντρώσει σε ένα ενιαίο πλαίσιο όσα ήδη κάνει [η Αυστραλία]… με έμφαση στη διαλειτουργικότητα με τις Φιλιππίνες, στην ικανότητα των ενόπλων δυνάμεών μας, και ιδιαίτερα του Πολεμικού Ναυτικού μας, να συνεργάζονται με τις Φιλιππίνες».
Η Πάρκερ εξέφρασε επίσης την ελπίδα ότι θα ενισχυθεί η ανταλλαγή πληροφοριών.
Η αυξανόμενη αμυντική συνεργασία της Αυστραλίας με τις Φιλιππίνες συμπίπτει με την κλιμάκωση της λεκτικής αντιπαράθεσης ανάμεσα στην Κίνα και τις Φιλιππίνες.
Ο πρόεδρος των Φιλιππίνων, Φερντινάντ Μάρκος Τζούνιορ, κατηγόρησε τον Κινέζο πρεσβευτή στη Μανίλα, Τζινγκ Τσουάν, ότι διατύπωσε απειλή, αφού ο τελευταίος δήλωσε ότι το Πεκίνο θα μπορούσε «εύκολα να νικήσει» σε μια σύγκρουση με τις Φιλιππίνες.
Ο πρεσβευτής κλήθηκε από την υπουργό Εξωτερικών των Φιλιππίνων, Τερέζα Λάζαρο, και αρνήθηκε ότι οι δηλώσεις του είχαν απειλητικό χαρακτήρα.
Σύμφωνα με το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών, ο υπουργός Γουάνγκ Γι δήλωσε στη Λάζαρο, σε τηλεφωνική επικοινωνία την περασμένη εβδομάδα, ότι «μια χούφτα Φιλιππινέζων πολιτικών, με κίνητρο τις πολιτικές προκαταλήψεις και το προσωπικό όφελος, επιτίθενται επανειλημμένα στην Κίνα και τη συκοφαντούν». Πρόσθεσε ότι οι Φιλιππίνες θα πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειες συγκράτησης αυτών των προσώπων.
Και η Αυστραλία έχει δεχθεί επικρίσεις από την Κίνα, μεταξύ άλλων τον Ιούλιο, όταν οι Φιλιππίνες και η Κίνα αλληλοκατηγορήθηκαν για επεισόδιο με σωματική αντιπαράθεση ανάμεσα σε στελέχη της κινεζικής Ακτοφυλακής και του Πολεμικού Ναυτικού των Φιλιππίνων στις νήσους Σπράτλι.
Η υπουργός Εξωτερικών Πένι Γουόνγκ δήλωσε τότε ότι η Αυστραλία ανησυχεί για την «επιθετικότητα» και την «αποσταθεροποιητική συμπεριφορά».
Η δήλωσή της προκάλεσε την αντίδραση εκπροσώπου του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών, ο οποίος κάλεσε «τις εμπλεκόμενες χώρες να σταματήσουν να διογκώνουν τις εντάσεις και να υποκινούν την αντιπαράθεση».
Από την Κυριακή, οι ηγέτες χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας θα πραγματοποιήσουν συνομιλίες υψηλού επιπέδου στο πλαίσιο της φετινής συνόδου κορυφής της ASEAN, με τη Νότια Σινική Θάλασσα να αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά θέματα.
Οι χώρες της ASEAN και η Κίνα διαπραγματεύονται εδώ και περισσότερα από οκτώ χρόνια έναν κώδικα συμπεριφοράς, με στόχο τη διαμόρφωση ενός πλαισίου επίλυσης των διαφορών.
Φιλιππινέζοι αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι δεν μπορούν να επιβεβαιώσουν εάν ο κώδικας θα οριστικοποιηθεί έως το τέλος της φετινής συνόδου.
Οι λεκτικές αντιπαραθέσεις και τα επεισόδια στη Νότια Σινική Θάλασσα εκτυλίσσονται ενώ αναλυτές καταγράφουν αυξημένη δραστηριότητα του κινεζικού Πολεμικού Ναυτικού στα ύδατα κοντά στην Ταϊβάν.
Το Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου ανέλυσε αυτό που περιγράφει ως «σπάνιο» συντονισμό των κινεζικών ναυτικών διοικήσεων διαφορετικών γεωγραφικών περιοχών. Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η ανάπτυξη αυτή «υποδηλώνει ότι ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός διεξάγει μεγάλη άσκηση που προσομοιώνει την απομόνωση της Ταϊβάν».
Οι κινήσεις αυτές σημειώνονται ενώ αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις μεταφέρονται στη Μέση Ανατολή για τον πόλεμο με το Ιράν και για επιχειρήσεις στα Στενά του Ορμούζ.
«Πιστεύω ότι δικαιολογημένα υπάρχει ανησυχία πως η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αποσπά αμερικανικά στρατιωτικά μέσα από την περιοχή», δήλωσε η Πάρκερ.
«Το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ δέχεται σημαντική πίεση… Έχουμε δει σημαντική μείωση των ναυτικών δυνάμεων σε αυτή την περιοχή.
»Τους τελευταίους έξι μήνες είδαμε την Κίνα τόσο να εντείνει τις επιχειρήσεις της στη Νότια Σινική Θάλασσα, γύρω από τις Φιλιππίνες, όσο και να τις επεκτείνει ανατολικά της Ταϊβάν, προς τον Ειρηνικό.
»Βλέπουμε την Κίνα να επιδιώκει, θα έλεγα, να εκμεταλλευτεί την έλλειψη αμερικανικών στρατιωτικών μέσων στην περιοχή».
