Αναστάσης Παπαληγούρας: Το έργο του για την ενδοοικογενειακή βία και η κόρη του, Λένα

Έργο – παρακαταθήκη στο πώς αντιμετωπίζεται στην Ελλάδα άφησε πίσω του ο Αναστάσης Παπαληγούρας, ο πρώην υπουργός της Νέας Δημοκρατίας και πατέρας της ηθοποιού Λένας Παπαληγούρα.

Λίγους μήνες νωρίτερα άλλωστε, η Λένα Παπαληγούρα είχε αναφερθεί στον πατέρα της και στη μάχη που έδινε για την υγεία του, όταν η ίδια είχε βραβευθεί με το 3ο Βραβείο Γυναικείας Ερμηνείας για το Prima Facie στα βραβεία Κοινού Αθηνοράματος.

«Θα ήθελα να αφιερώσω το βραβείο στον πατέρα μου που αυτή τη στιγμή δίνει τη δική του μάχη για την υγεία του και δεν μπορεί να είναι μαζί μου σήμερα αλλά είναι πάντα δίπλα μου σε ό,τι κάνω» είχε πει συγκινημένη, με κόμπο στη φωνή της, τον περασμένο Νοέμβριο η Λένα Παπαληγούρα.

Ο Αναστάσης Παπαληγούρας, πρώην υπουργός της Νέας Δημοκρατίας και για πολλά χρόνια βουλευτής Κορινθίας με την παράταξη αυτή, έφυγε από τη ζωή, όπως έγινε γνωστό το πρωί της Πέμπτης 12 Φεβρουαρίου. Κεντρικό κεφάλαιο στη δημόσια πορεία του αποτέλεσε η καθιέρωση του πρώτου ολοκληρωμένου ειδικού θεσμικού πλαισίου για την ενδοοικογενειακή βία, όπως είχε επισημάνει και η κόρη του, Λένα, σε πρόσφατες δηλώσεις της.

Κατά τη θητεία του στο υπουργείο Δικαιοσύνης (2004-2007), στην κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή, προωθήθηκε ο Νόμος 3500/2006 «Για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας και άλλες διατάξεις», ο οποίος τέθηκε σε εφαρμογή από τις 24.01.2007. Ήταν η πρώτη φορά που η Πολιτεία διαμόρφωσε ένα συνεκτικό νομικό πλαίσιο και συγκεκριμένες διαδικασίες για περιστατικά βίας εντός της οικογένειας, μεταφέροντας το ζήτημα από το πεδίο της «ιδιωτικής υπόθεσης» στη σφαίρα της κρατικής ευθύνης και προστασίας.

Η ίδια είχε μιλήσει για το ίδιο θέμα και για τη σχέση της με τον πατέρα της και σε τηλεοπτική συνέντευξή της, πολύ πρόσφατα: «Ο πατέρας μου – και το ανακάλυψα αυτό μελετώντας για το έργο – ήταν ο πρώτος που, όντας στη Βουλή, θέσπισε έναν νόμο για τη σεξουαλική κακοποίηση και την ενδοοικογενεικαή βία, το 2006», είχε πει τον Ιανουάριο στο OPEN.

«Όταν ξεκινούσα ήταν και ο πατέρας πιο ενεργός στην πολιτική, με ρωτούσαν συνέχεια για τη δουλειά του» είχε πει τότε και συμπλήρωσε: «Έκανα γρήγορα ξεκάθαρο ότι έχω έναν δικό μου δρόμο, θέλω να γίνω γνωστή απ’ τη δουλειά μου, είμαι περήφανη για την οικογένειά μου, αλλά δεν χρειάζεται να μιλάμε συνέχεια γι’ αυτό». «Φαντάζομαι ότι σίγουρα υπήρχε (σ.σ, η σκέψη ότι προωθείται στον χώρο από τον πατέρα της), γιατί ο κάθε άνθρωπος σκέφτεται όπως θέλει, αλλά επειδή στην περίπτωσή μου δεν ίσχυε, δεν το άφησα ποτέ να με επηρεάσει και ο κόσμος σταμάτησε να ασχολείται», συμπλήρωσε σε άλλο σημείο.

Ποιος ήταν ο Αναστάσης Παπαληγούρας

Ο Αναστάσης Παπαληγούρας, εξέχουσα μορφή της μεταπολιτευτικής πολιτικής ζωής και από τους ιστορικούς βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, «έφυγε» από τη ζωή σε ηλικία 78 ετών, σκορπίζοντας θλίψη στον πολιτικό κόσμο.

Γεννημένος τη 14^η Απριλίου 1948 στην Αθήνα, σε μία οικογένεια με βαθιές ρίζες στην ελληνική πολιτική σκηνή –ήταν γιος του Παναγή Παπαληγούρα, ενός καθοριστικού παράγοντα του εκσυγχρονισμού της ελληνικής οικονομίας και της ένταξης στην ΕΟΚ– ο Αναστάσης μεγάλωσε με ισχυρή αίσθηση ευθύνης απέναντι στη χώρα και την κοινωνία.

Σπούδασε Νομική στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Brunel του Λονδίνου, εξειδικευόμενος στο Ευρωπαϊκό και Συγκριτικό Δίκαιο, ένα υπόβαθρο που τού επέτρεψε να αντιμετωπίζει τις προκλήσεις του σύγχρονου κράτους με βαθιά γνώση και πατριωτική ευαισθησία.

Ξεκίνησε την πολιτική του διαδρομή από την Οργάνωση Νέων της Νέας Δημοκρατίας (ΟΝΝΕΔ), υπηρετώντας ως αρχηγός αυτής στα μέσα της δεκαετίας του 1970 και στη συνέχεια, εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής στον νομό Κορινθίας, το 1981.

Σε μία μακρά κοινοβουλευτική πορεία, υπηρέτησε σε σημαντικές θέσεις: Από αναπληρωτής κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος, μέχρι υπουργός Δικαιοσύνης (2004 – 2007) και υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας, Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής (2008 – 2009) στις κυβερνήσεις του Κώστα Καραμανλή.

Παράλληλα με την πολιτική του καριέρα, υπήρξε πιστός οικογενειάρχης. Ήταν πατέρας της ηθοποιού, Λένας Παπαληγούρα, η οποία σε συνέντευξη το 2024 μίλησε για την επιρροή που είχε σε εκείνη η πολιτική ζωή του πατέρα της.

«Σίγουρα με επηρέασε, καθώς με ενδιαφέρει η πολιτική ως ενεργό μέλος της κοινωνίας. Με νοιάζει το κοινό καλό και στη δουλειά μου με ενδιαφέρουν τα πολιτικά έργα που κάτι μπορεί να μετακινήσουν μέσα μας και γύρω μας», είχε αναφέρει η ηθοποιός.

Η θεσμική τομή για την ενδοοικογενειακή βία από τον Ν. 3500/2006 του Παπαληγούρα

Με τον Ν. 3500/2006 η ενδοοικογενειακή βία αναγνωρίζεται ρητά ως αντικείμενο δημόσιας παρέμβασης. Το πλαίσιο γίνεται σαφέστερο και αυστηρότερο, με πρόβλεψη επιβαρυντικών περιστάσεων που οδηγούν σε βαρύτερη ποινική μεταχείριση, όπως όταν το θύμα είναι έγκυος, αδυνατεί να αντισταθεί ή όταν η πράξη τελείται ενώπιον ανηλίκου. Οι περιπτώσεις αυτές αναγνωρίζονται ως ιδιαίτερα επιβαρυντικές, καθώς συνεπάγονται αυξημένο κίνδυνο και βαθύτερες συνέπειες.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην προστασία των ανηλίκων, τόσο ως θυμάτων όσο και ως μαρτύρων, με διαδικασίες που περιορίζουν την έκθεσή τους, αλλά και με ρυθμίσεις που αφορούν την παραγραφή αδικημάτων εις βάρος τους.
Παράλληλα, ο νόμος επιχειρεί να άρει «γκρίζες ζώνες» γύρω από τη συναίνεση σε σεξουαλικές πράξεις εντός σχέσης ή γάμου, ενισχύοντας την ποινική προστασία απέναντι στη σεξουαλική βία στο οικογενειακό περιβάλλον. Προβλέπει επίσης μέτρα άμεσης προστασίας, όπως η απομάκρυνση του δράστη και η επιβολή περιοριστικών όρων, ώστε το θύμα και τα παιδιά να παραμένουν στην κατοικία τους με αίσθημα ασφάλειας.

Οι μεταγενέστεροι αυτοί νόμοι αυστηροποίησαν τις ποινές, ενίσχυσαν τα περιοριστικά μέτρα και διεύρυναν τις υποχρεώσεις αναφοράς περιστατικών από επαγγελματίες πρώτης γραμμής, ενισχύοντας την προστασία θυμάτων και ανηλίκων.

Παρά τις εξελίξεις, ο Ν. 3500/2006 εξακολουθεί να θεωρείται το θεμέλιο πάνω στο οποίο οικοδομήθηκαν οι επόμενες πολιτικές. Η σημασία του έγκειται στο ότι καθόρισε σαφείς κανόνες, διαδικασίες και μέτρα προστασίας, σε μια περίοδο κατά την οποία μεγάλο μέρος της βίας στο οικογενειακό περιβάλλον αντιμετωπιζόταν ακόμη ως ζήτημα που «διευθετείται» πίσω από κλειστές πόρτες.

Η Νέα Δημοκρατία αποχαιρέτησε με βαθιά θλίψη τον παλιό της αγωνιστή, εκφράζοντας τα ειλικρινή της συλλυπητήρια στην οικογένεια και τους οικείους του, αναγνωρίζοντας τη διαδρομή του ως δείγμα αφοσίωσης και αγάπης για την Ελλάδα.

«Ο Αναστάσης Παπαληγούρας αφήνει έντονο το αποτύπωμά του στη δημόσια ζωή του τόπου. Υπηρέτησε την πατρίδα και την παράταξη με αξιοπρέπεια, μαχητικότητα και εντιμότητα, εργάστηκε με συνέπεια για την ιδιαίτερη πατρίδα του και αγαπήθηκε από τους Κορίνθιους συμπολίτες του. Απευθύνουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στην οικογένεια και τους οικείους του», επισημαίνεται στην ανακοίνωση της Νέας Δημοκρατίας.

Διαβάστε επίσης