Το διπλό μήνυμα Μητσοτάκη και η προσπάθεια αλλαγής της κυβερνητικής ατζέντας
Από τα ελληνοτουρκικά και την «εθνική αυτοπεποίθηση» μέχρι τις μόνιμες φορολογικές ελαφρύνσεις
Snapshot
- Η κυβέρνηση επιδιώκει συνέχιση του διαλόγου με την Τουρκία χωρίς υποχωρήσεις σε κυριαρχικά δικαιώματα.
- Η ενεργειακή πολιτική εντάσσεται στη γεωπολιτική στρατηγική της Ελλάδας για ενίσχυση του ρόλου της στην Ανατολική Μεσόγειο.
- Στη ΔΕΘ θα παρουσιαστούν μέτρα με μόνιμο χαρακτήρα φορολογικών ελαφρύνσεων, βασισμένα στη δημοσιονομική σταθερότητα.
- Η κυβέρνηση επιδιώκει να μετατοπίσει τη δημόσια συζήτηση από το κόστος ζωής στην αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος.
- Το νέο κυβερνητικό αφήγημα συνδυάζει εθνική και οικονομική αυτοπεποίθηση, με στόχο τη μείωση του χρέους και τη στήριξη της κοινωνίας.
Η Κυριακάτικη παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν ήταν μια ακόμη πολιτική δήλωση.
Πίσω από τις αναφορές του τόσο στα ελληνοτουρκικά όσο και στην οικονομία διαμορφώνεται ένα ευρύτερο κυβερνητικό αφήγημα ενόψει της ΔΕΘ. Από τη μία πλευρά, το Μέγαρο Μαξίμου θέλει να καταστήσει σαφές ότι ο διάλογος με την Άγκυρα θα συνεχιστεί, αλλά χωρίς ελληνικές υποχωρήσεις. Από την άλλη, προετοιμάζει το έδαφος για ένα πακέτο οικονομικών παρεμβάσεων που θα επιχειρήσει να παρουσιάσει ως αποτέλεσμα της δημοσιονομικής σταθερότητας των τελευταίων ετών.
Το πολιτικό μήνυμα είναι διπλό και απολύτως συνδεδεμένο με τη στρατηγική της κυβέρνησης για το επόμενο διάστημα: εθνική σταθερότητα στα εξωτερικά, δημοσιονομική σταθερότητα στο εσωτερικό.
«Διάλογος δεν σημαίνει υποχώρηση»
Στο μέτωπο των ελληνοτουρκικών, ο πρωθυπουργός επιλέγει να κινηθεί στη γραμμή που έχει χαράξει τα τελευταία χρόνια: διάλογος και ανοιχτοί δίαυλοι επικοινωνίας, αλλά με σαφείς κόκκινες γραμμές.
Η Αθήνα δεν θέλει να επιστρέψει στην εποχή της διαρκούς έντασης, των καθημερινών προκλήσεων και της λογικής ότι κάθε ελληνοτουρκική διαφωνία μπορεί να οδηγήσει σε κρίση. Ταυτόχρονα όμως, δεν επιθυμεί να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι η πολιτική των «ήρεμων νερών» μεταφράζεται σε αποδοχή των τουρκικών διεκδικήσεων.
Η φράση ότι ο διάλογος δεν σημαίνει υποχώρηση αποτελεί ουσιαστικά το πολιτικό περίγραμμα της κυβερνητικής στάσης.
Η Ελλάδα επιδιώκει να συνομιλεί με την Τουρκία, αλλά δεν συζητά ζητήματα που θεωρεί ότι αφορούν την κυριαρχία και τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Το ενεργειακό παιχνίδι αποκτά γεωπολιτική διάσταση
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η αναφορά του πρωθυπουργού στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και στην είσοδο της Meridiam στον Great Sea Interconnector.
Για την Αθήνα, η ενεργειακή πολιτική δεν είναι πλέον μόνο ζήτημα επενδύσεων και υποδομών. Είναι μέρος της γεωπολιτικής στρατηγικής της χώρας.
Η Ελλάδα επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο της ως ενεργειακού κόμβου στην Ανατολική Μεσόγειο και να δημιουργήσει υποδομές που συνδέουν τη χώρα με την Κύπρο και ευρύτερα την περιοχή.
Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στα ελληνοτουρκικά, καθώς η ενέργεια αποτελεί πλέον ένα από τα βασικά πεδία όπου διασταυρώνονται οικονομικά και γεωπολιτικά συμφέροντα.
Η Αθήνα, επομένως, θέλει να περάσει ένα μήνυμα: ο διάλογος με την Τουρκία μπορεί να συνεχίζεται, αλλά η Ελλάδα ταυτόχρονα ενισχύει τη θέση της στην περιοχή.
Η μεγάλη στροφή προς τη ΔΕΘ
Στο εσωτερικό μέτωπο, το βλέμμα στρέφεται πλέον στη Θεσσαλονίκη.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης προετοιμάζει σταδιακά την κοινωνία για τις ανακοινώσεις της ΔΕΘ, επιχειρώντας παράλληλα να δώσει πολιτικό περιεχόμενο στις οικονομικές επιδόσεις της κυβέρνησης.
Η αναφορά στην πρόωρη αποπληρωμή χρέους είναι χαρακτηριστική.
Η κυβέρνηση θέλει να δείξει ότι η Ελλάδα δεν βρίσκεται πλέον στη θέση της προηγούμενης δεκαετίας, όταν κάθε δημοσιονομική απόφαση περνούσε μέσα από τον ασφυκτικό περιορισμό του χρέους και των μνημονιακών υποχρεώσεων.
Το αφήγημα είναι πλέον διαφορετικό: η χώρα έχει αποκτήσει δημοσιονομικό χώρο και μπορεί να επιστρέψει μέρος του στην κοινωνία.
Από τα επιδόματα στις μόνιμες ελαφρύνσεις
Εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη πολιτική παράμετρος της φετινής ΔΕΘ.
Η κυβέρνηση δεν θέλει να εμφανίσει τις παρεμβάσεις ως ένα ακόμη προσωρινό πακέτο ενίσχυσης. Αντίθετα, επιδιώκει να τις εντάξει σε μια μεγαλύτερη στρατηγική φορολογικών ελαφρύνσεων και μόνιμων μέτρων.
Αυτό είναι κρίσιμο και πολιτικά.
Ένα έκτακτο επίδομα ανακουφίζει τον πολίτη για μία φορά. Μία μόνιμη φορολογική ελάφρυνση αλλάζει το διαθέσιμο εισόδημα κάθε χρόνο.
Γι’ αυτό και η φράση του πρωθυπουργού ότι «δεν θα φορτώνουμε τα οικονομικά βάρη στις επόμενες γενιές» δεν είναι απλώς μια οικονομική αναφορά. Είναι η προσπάθεια να δοθεί ιδεολογικό και πολιτικό υπόβαθρο στις παρεμβάσεις που θα ανακοινωθούν.
Ποιο είναι το νέο κυβερνητικό αφήγημα
Το Μέγαρο Μαξίμου γνωρίζει ότι το μεγάλο πρόβλημα της κυβέρνησης παραμένει η καθημερινότητα.
Η ακρίβεια, το κόστος στέγασης, οι μισθοί, οι συντάξεις και η φορολογική πίεση εξακολουθούν να αποτελούν ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα τη συμπεριφορά των πολιτών.
Γι’ αυτό η ΔΕΘ αποκτά χαρακτήρα πολιτικού ορόσημου.
Η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να μεταφέρει τη συζήτηση από το «πόσο ακριβαίνει η ζωή» στο «πόσο αυξάνεται το διαθέσιμο εισόδημα».
Από την κριτική για την ακρίβεια στις φορολογικές ελαφρύνσεις.
Από την καθημερινή πίεση στην προοπτική.
Και από την αμφισβήτηση της κυβερνητικής οικονομικής πολιτικής στην εικόνα μιας Ελλάδας που, όπως θα υποστηρίξει το Μέγαρο Μαξίμου, μπορεί πλέον να μειώνει το χρέος και ταυτόχρονα να στηρίζει την κοινωνία.
Η «εθνική αυτοπεποίθηση» συναντά την οικονομία
Στην πραγματικότητα, τα δύο μέτωπα που ανέδειξε ο πρωθυπουργός – εξωτερική πολιτική και οικονομία – αποτελούν τις δύο πλευρές της ίδιας πολιτικής στρατηγικής.
Στα ελληνοτουρκικά, το μήνυμα είναι ότι η Ελλάδα είναι ισχυρότερη και μπορεί να συνομιλεί χωρίς να υποχωρεί.
Στην οικονομία, το μήνυμα είναι ότι η Ελλάδα είναι πλέον ισχυρότερη και μπορεί να μειώνει το χρέος χωρίς να επιστρέφει σε πολιτικές λιτότητας.
Εθνική αυτοπεποίθηση και οικονομική αυτοπεποίθηση. Αυτό είναι το αφήγημα που επιχειρεί να χτίσει ο πρωθυπουργός.
Το ερώτημα, πλέον, είναι αν οι εξαγγελίες της ΔΕΘ θα μπορέσουν να επιβεβαιώσουν αυτή τη νέα αφήγηση.
Γιατί οι πολίτες δεν θα κρίνουν μόνο το συνολικό ύψος του πακέτου. Θα κρίνουν κυρίως ποιοι θα ωφεληθούν, πόσο θα αυξηθεί πραγματικά το διαθέσιμο εισόδημά τους και αν τα μέτρα θα έχουν μόνιμο χαρακτήρα.
Εκεί θα κριθεί και η πολιτική αποτελεσματικότητα της φετινής ΔΕΘ.
Ο Μητσοτάκης φαίνεται να θέλει να ανοίξει έναν νέο κύκλο: λιγότερο χρέος, περισσότερος δημοσιονομικός χώρος, μόνιμες ελαφρύνσεις και ταυτόχρονα μια πιο assertive στάση στα εθνικά θέματα.
Το στοίχημα είναι αν αυτή η εικόνα θα περάσει και στην κοινωνία.
Γιατί τελικά η ΔΕΘ δεν θα είναι απλώς μια οικονομική ανακοίνωση. Θα είναι μια προσπάθεια να αλλάξει το πολιτικό αφήγημα της κυβέρνησης και να διαμορφώσει το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης μέχρι το τέλος της κυβερνητικής θητείας.
