Μητσοτάκης: Κοινή υπόθεση η προάσπιση της κυριαρχίας χωρών πρώτης γραμμής όπως Ελλάδα-Λιθουανία

Snapshot

• Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε με τον Πρόεδρο της Λιθουανίας Γκιτάνας Ναουσέντα στο Μέγαρο Μαξίμου.
• Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου στις 12:00, σύμφωνα με το επίσημο πρόγραμμα.
• Μετά τη συνάντηση, προγραμματίζονται κοινές δηλώσεις των δύο ηγετών προς τον Τύπο.
• Η συνάντηση αποτελεί μέρος του πυκνού προγράμματος του πρωθυπουργού, που περιλάμβανε και την παρουσία στον αγιασμό της νέας Συνόδου της Βουλής.

Snapshot powered by AI

Έμμεσο μήνυμα στην Τουρκία έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης ο οποίος υποδέχθηκε τον Λιθουανό πρόεδρο Gitanas Nausėda στο Μέγαρο Μαξίμου, κατα τη διάρκεια των κοινών τους δηλώσεων.

«Κοινή υπόθεση η προάσπιση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των μελών της ευρωπαϊκής οικογένειας και της Ατλαντικής Συμμαχίας, ιδίως αυτών της πρώτης γραμμής, όπως η Λιθουανία, όπως η Ελλάδα», επισήμανε ο πρωθυπουργός μεταξύ άλλων.

Αναφερόμενος στην Τουρκία, χωρίς να την κατονομάσει, ο πρωθυπουργός επεσήμανε ότι «η συμμετοχή τρίτων χωρών σε προγράμματα που στηρίζονται από ευρωπαϊκούς πόρους δεν μπορεί να είναι δίχως όρους. Για να ενταχθεί κάποιος στο SAFE ή σε αντίστοιχες πρωτοβουλίες, πρέπει πρώτα και πάνω απ’ όλα να σέβεται τα συμφέροντα ασφάλειας των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς αστερίσκους.»

«Η Λιθουανία γνωρίζει ότι η ελευθερία ποτέ δεν είναι δεδομένη, γι’ αυτό και επέλεξε τον δρόμο της Ευρώπης», σημείωσε ο πρωθυπουργός. Όπως τόνισε, «αποστολή μας είναι να διαφυλάξουμε την ένωση της ελευθερίας και της ευημερίας, ενισχύοντας την άμυνα και την ανθεκτικότητά της».

Επίσης, ο πρωθυπουργός εξέφρασε «την απόλυτη αλληλεγγύη της Ελλάδας προς τη Λιθουανία η οποία έχει δεχθεί διαδοχικές υβριδικές επιθέσεις», προσθέτοντας ότι «αντιλαμβανόμαστε πλήρως τους φόβους για την ρωσική απειλή».

Αναφερόμενος στο μεταναστευτικό, ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι «ως χώρες της μεθορίου γνωρίζουμε πολύ καλά τι θα πεί εργαλειοποίηση των μεταναστευτικών ροών. Πρέπει να προστατεύσουμε τα σύνορά μας κρατώντας ακέραιες τις αξίες μας και με την εφαρμογή του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο να κρίνεται πλέον στην πράξη.» Εξέφρασε δε την ικανοποίησή του για τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω τοποθέτησης της Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν, στην πρόταση της Ελλάδος για τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Μηχανισμού έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση εργαλειοποίησης μεταναστευτικών ροών και μεταναστευτικής πίεσης.»

Τι είπε για τους αλιείς

Επίσης ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στιςκ ινητοποιήσεις των αλιέων για τα καύσιμα:

Θα σταθούμε δίπλα στην κοινωνία και σε όλες τις ομάδες οι οποίες δοκιμάζονται όχι μόνο στους πολίτες. Ξέρω, ότι τώρα έχουμε ένα πρόβλημα με τους αλιείς μας. Εργαζόμαστε ήδη για να δούμε πως μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε και να τους δώσουμε μια πρόσθετη οικονομική βοήθεια.

«Η άμυνα πρέπει να αντιμετωπιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο»

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην ελληνική πρόταση, υπογραμμίζοντας ότι «η άμυνα πρέπει να αντιμετωπιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο ως ένα δημόσιο αγαθό».

Η αναφορά στο μπάσκετ

Με πιο ανάλαφρο τόνο, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στη συνεργασία Ελλάδας και Λιθουανίας στο μπάσκετ, ένα άθλημα με ιδιαίτερη απήχηση και στις δύο χώρες.

«Δεν θα μπορούσα να μην αναφερθώ στη συνεργασία στο μπάσκετ, ένα άθλημα που αγαπούν ιδιαίτερα και οι δύο χώρες μας. Εκεί μπορεί να υπάρχει μια άμιλλα μεταξύ των κρατών μας», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Δείτε live τη συζήτηση του Μητσοτάκη - Ναουσέντα:

Ολόκληρη η τοποθέτηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη μετά τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Λιθουανίας Gitanas Nausėda, στο Μέγαρο Μαξίμου:

Κύριε Πρόεδρε, αγαπητέ Gitanas, με πολύ μεγάλη χαρά σε υποδέχομαι σήμερα στην Αθήνα, σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την Ευρώπη. Γι’ αυτό και ξεκινώ εκφράζοντας την απόλυτη αλληλεγγύη της Ελλάδος προς την Λιθουανία, η οποία έχει ήδη δεχθεί διαδοχικές υβριδικές επιθέσεις.

Αντιλαμβανόμαστε πλήρως τους φόβους σας για τη ρωσική απειλή και σημειώνω, με μεγάλη ανησυχία, ότι για πρώτη φορά, πριν από κάποιες μέρες, συμμαχικά αεροσκάφη κατέρριψαν drone το οποίο παραβίασε τον εναέριο χώρο της πατρίδας σας.

Ήταν μία απάντηση στην απρόκλητη επιθετικότητα εξ ανατολών, που υπογραμμίζει ότι το ΝΑΤΟ είναι παρόν όταν ένα κράτος μέλος του αναγκάζεται να αμυνθεί. Και βέβαια, οι μη εξουσιοδοτημένες διελεύσεις, οι κυβερνοεπιθέσεις, οι δολιοφθορές, απ’ όπου κι αν προέρχονται, αφορούν πια ολόκληρη την Ευρώπη και απαιτούν μία συντονισμένη απάντηση.

Σήμερα, τα ανατολικά και νοτιοανατολικά σύνορα της Ευρώπης, από τη Βαλτική έως τη Μεσόγειο, βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της ευρωπαϊκής ασφάλειας και η προστασία τους προϋποθέτει μια συλλογική προσέγγιση.

Καλούμαστε, λοιπόν, να επιβεβαιώσουμε στην πράξη ότι η προάσπιση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των μελών της ευρωπαϊκής οικογένειας και της Ατλαντικής Συμμαχίας, ιδίως αυτών της πρώτης γραμμής, όπως η Λιθουανία, όπως η Ελλάδα, είναι μία υπόθεση κοινή.

Η Λιθουανία γνωρίζει, άλλωστε, ότι η ελευθερία δεν είναι ποτέ δεδομένη, γι’ αυτό και επιλέξατε τον δρόμο της Ευρώπης. Μία επιλογή, μάλιστα, που, θέλω να θυμίσω, σφραγίστηκε εδώ, στην Αθήνα, στη Στοά του Αττάλου, με την υπογραφή της Συνθήκης Προσχώρησης το 2003, επί ελληνικής Προεδρίας.

Από τότε, βέβαια, ο κόσμος άλλαξε δραματικά. Η αποστολή μας, ωστόσο, παραμένει μία: να διαφυλάξουμε αυτή την Ένωση της ευημερίας, της ελευθερίας, ενισχύοντας όμως, ταυτόχρονα, την άμυνα αλλά και την ανθεκτικότητά της.

Αποστολή στην οποία είμαστε απόλυτα ευθυγραμμισμένοι, καθώς η Λιθουανία αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου το πρώτο εξάμηνο του 2027, παίρνοντας τη σκυτάλη από την Ιρλανδία για να την παραδώσει μετά, τον ερχόμενο Ιούλιο, στην Ελλάδα.

Ήταν φυσικό, λοιπόν, να συζητήσουμε το κοινό πρόγραμμα της λεγόμενης «Τριάδας των Προεδριών». Μιλάμε, μάλιστα, για τρεις χώρες σε τρεις διαφορετικές γωνίες της Ευρώπης, ξεκινώντας από τον Ατλαντικό, περνώντας στη Βαλτική και καταλήγοντας τελικά στη Μεσόγειο. Τρία κράτη με διαφορετική ιστορία αλλά με μία κοινή πυξίδα, που δείχνει σταθερά προς μια Ευρώπη ελεύθερη και δημοκρατική, ισχυρή και ασφαλή, ευημερούσα και ανταγωνιστική.

Ως προς τις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, στο οποίο θα εστιάσουμε και σε λίγες ημέρες στις Βρυξέλλες, οι θέσεις μας ουσιαστικά είναι κοινές: οι πόροι που αρχικά προτείνονται δεν ανταποκρίνονται, δυστυχώς, στις αυξημένες φιλοδοξίες της Ευρώπης.

Και πρέπει, νομίζω, όλοι να αντιληφθούν ότι η Συνοχή ουσιαστικά δεν είναι εχθρός της ανταγωνιστικότητας, είναι μάλλον προϋπόθεση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, με την εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς να καθίσταται αναγκαία αλλά και με την πρωτοπορία να συμβαδίζει με τη γεωγραφική ισορροπία.

Το ίδιο, βέβαια, ισχύει για ένα θέμα το οποίο μας αφορά και τους δύο εξίσου, αναφέρομαι στη χρηματοδότηση της φύλαξης των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ως χώρες της μεθορίου γνωρίζουμε πολύ καλά τι θα πει εργαλειοποίηση των μεταναστευτικών ροών.

Η Ελλάδα, αγαπητέ Gitanas, το θυμάσαι καλά, αντιμετώπισε πρώτη μια τέτοια υβριδική επίθεση στον Έβρο, τον Μάρτιο του 2020. Γι’ αυτό και ήμασταν οι πρώτοι που σταθήκαμε στο δικό σας πλευρό, όταν έναν χρόνο μετά δεχθήκατε μια παρόμοια απειλή.

Πρέπει να προστατεύσουμε τα σύνορά μας, κρατώντας ακέραιες τις αξίες μας και με την εφαρμογή του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο να κρίνεται πλέον στην πράξη.

Θέλω εδώ να εκφράσω, κ. Πρόεδρε, την ικανοποίησή μου για το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δια της τοποθέτησης της κας Προέδρου στην ομιλία που έκανε στο Ευρωκοινοβούλιο, στηρίζει την πρόταση της Ελλάδος για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση εργαλειοποίησης μεταναστευτικών ροών και μεταναστευτικής πίεσης.

Η άμυνα, επίσης, πρέπει να αντιμετωπιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο ως ένα ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό, κάτι που σημαίνει ότι είναι καιρός πλέον η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής του άρθρου 42 παρ. 7 της Συνθήκης να αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο.

Η εμπειρία της Ελλάδος αλλά και άλλων ευρωπαϊκών κρατών που έσπευσαν να στηρίξουν την Κύπρο πριν από κάποιους μήνες, δείχνει ότι αυτή η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη μπορεί και πρέπει να αποκτήσει και επιχειρησιακή έκφραση, πάντα συμπληρωματική προς το ΝΑΤΟ. Γι’ αυτό και η ενίσχυση της άμυνας θα βρεθεί στο κέντρο και της ελληνικής Προεδρίας.

Ελλάδα και Λιθουανία, Λιθουανία και Ελλάδα, εξάλλου, συγκαταλέγονται μεταξύ των πέντε μόνο χωρών του ΝΑΤΟ οι οποίες έχουν ήδη ξεπεράσει το όριο του 3,5% ως προς τις αμυντικές δαπάνες. Η Λιθουανία, μάλιστα, έχει ξεπεράσει και το 5%.

Αυτό μας δίνει μια κοινή ευκαιρία: να μην είμαστε απλά αγοραστές, αλλά συμπαραγωγοί στο ευρωπαϊκό αμυντικό οικοσύστημα. Και προσβλέπω, κ. Πρόεδρε, σε μία πιο στενή συνεργασία μεταξύ των Υπουργείων Άμυνας προς αυτή την κατεύθυνση.

Μπορούμε να συνεργαστούμε, ειδικά ως προς την αντιαεροπορική άμυνα, την αντιμετώπιση των drones, αντιμετώπιση των drones -τολμώ να πω- και με έναν τρόπο ο οποίος θα είναι οικονομικά ανεκτός. Είναι ένας τομέας στον οποίο η χώρα μας επενδύει σημαντικά. Έχουμε ήδη προχωρήσει, όπως είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε, στην ανάπτυξη της «Ασπίδας του Αχιλλέα».

Και αναγνωρίζουμε, ασφαλώς, την ανάγκη η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία να παραμείνει ανοιχτή σε συμπράξεις, προς τρίτες χώρες. Η συμμετοχή τους, όμως, σε προγράμματα που στηρίζονται από ευρωπαϊκούς πόρους δεν μπορεί να είναι δίχως όρους.

Για να ενταχθεί, επομένως, κάποιος στο SAFE ή σε αντίστοιχες πρωτοβουλίες πρέπει, πρώτα και πάνω απ’ όλα, να σέβεται τα συμφέροντα ασφάλειας των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς αστερίσκους.

Πέρα, όμως, από τα αμιγώς ευρωπαϊκά θέματα είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε -και θα συνεχίσουμε στη συνέχεια- το πώς μπορούμε να βελτιώσουμε τις διμερείς μας σχέσεις, τις εμπορικές μας σχέσεις.

Έχουμε πολλά περιθώρια βελτίωσης, ιδιαίτερα στα φαρμακευτικά, στα logistics, στην καινοτομία. Και οι δύο χώρες μας έχουν κάνει σημαντικά βήματα ως προς την ανάπτυξη ενός οικοσυστήματος υψηλής τεχνολογίας. Αλλά το ίδιο και στην ενέργεια, με την Κλάιπεντα, την Αλεξανδρούπολη να αποτελούν σήμερα πύλες ενεργειακής ασφάλειας, όχι μόνο για τις χώρες μας, αλλά συνολικά για την Ευρώπη.

Και βέβαια, στον τουρισμό, με την Ελλάδα να αποτελεί πάντα έναν κορυφαίο προορισμό για τους Λιθουανούς. Δεν θα αναφερθώ σε συνεργασία στο μπάσκετ, που είναι ένα σπορ το οποίο οι δύο χώρες μας αγαπούν ιδιαίτερα. Εκεί νομίζω ότι μπορεί να υπάρχει μία γόνιμη άμιλλα μεταξύ των κρατών μας.

Εξετάσαμε, βέβαια, τις διεθνείς εξελίξεις, τη διαρκή μας στήριξη στην προσπάθεια για μία δίκαιη και διαρκή ειρήνη στην Ουκρανία. Μία λύση που θα σέβεται την κυριαρχία και τα εδαφικά δικαιώματα, την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας, θα συνοδεύεται από αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας.

Μέχρι τότε η πίεση προς τη Ρωσία, και μέσω ευρωπαϊκών κυρώσεων, πρέπει να συνεχιστεί. Οι Ουκρανοί «φυλάττουν σήμερα Θερμοπύλες». Κερδίζουν επάξια τον σεβασμό μας. Οφείλουμε να παραμείνουμε στο πλευρό τους.

Ως προς την κατάσταση, τέλος, στη Μέση Ανατολή και στον Κόλπο, να επαναλάβω την ανάγκη για μια άμεση αποκλιμάκωση της κρίσης, διότι όσο αυτή παραμένει τορπιλίζεται η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, πλήττονται οι εφοδιαστικές αλυσίδες, εκτινάσσεται, δυστυχώς, το κόστος ενέργειας και μετατρέπεται σε αυξημένο κόστος ζωής σε όλες τις χώρες.

Επιμένουμε, λοιπόν, στον σεβασμό του Δικαίου της Θάλασσας, που εγγυάται την ελεύθερη διέλευση. Η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας θα αποτελέσει προτεραιότητα της ελληνικής Προεδρίας και θέμα, μάλιστα, το οποίο η Ελλάδα θα αναδείξει αυτόν τον Οκτώβριο, όταν προεδρεύουμε του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Όπως είπα, η ένταση στο Ορμούζ κάνει, δυστυχώς, πιο δύσκολο τον φετινό χειμώνα, δοκιμάζοντας ουσιαστικά ολόκληρη την ήπειρό μας. Χρειαζόμαστε, επομένως, μια λελογισμένη δημοσιονομική ευελιξία, ώστε τα κράτη μέλη να μπορούν να στηρίζουν, πάντα με στοχευμένα μέτρα, νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αξιοποιώντας τον όποιο πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο μπορεί να διαθέτουν.

Γι’ αυτό και προ ημερών, με επιστολή μου προς την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ζήτησα να διατυπωθεί μια άμεση και τολμηρή ευρωπαϊκή απάντηση. Πιστεύω ότι αν η πρότασή μου εισακουστεί θα αντιμετωπίσουμε ένα κοινό πρόβλημα με μια κοινή και έγκαιρη αντίδραση.

Αγαπητέ Gitanas, θέλω, κλείνοντας, να ευχηθώ κάθε επιτυχία στη λιθουανική Προεδρία. Θα συνεργαστούμε και εμείς αλλά και τα επιτελεία μας, πολύ στενά, έτσι ώστε οι δύο αυτές Προεδρίες, που θα καλύψουν ολόκληρο το 2027, να λειτουργήσουν με συνέχεια και με συνέπεια στις κοινές προκλήσεις τις οποίες αντιμετωπίζουμε.

Ευχαριστώ και πάλι για την επίσκεψή σου, και την τόσο ζεστή και παραγωγική συζήτηση που είχαμε.

Διαβάστε επίσης