Μυστράς: Ένα οδοιπορικό στη «σιωπηλή πολιτεία» του Βυζαντίου
Το Κάστρο του Μυστρά. Τμήμα του ευρύτερου αρχαιολογικού τόπου του Μυστρά, ο οποίος είναι χαρακτηρισμένος ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO
Στον απόηχο του Ταΰγετου, εκεί που η φύση της Λακωνίας συναντά το ένδοξο παρελθόν, η καστροπολιτεία του Μυστρά στέκει επιβλητική, αποτελώντας ένα από τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία της ανθρωπότητας. Η περιήγηση στον χώρο δεν είναι απλώς μια βόλτα σε έναν αρχαιολογικό χώρο, αλλά μια κατάδυση στον χρόνο, σε μια εποχή όπου ο Μυστράς υπήρξε το πνευματικό και διοικητικό κέντρο του Δεσποτάτου του Μορέως.
Η εμπειρία του επισκέπτη ξεκινά από την Κάτω Χώρα, όπου τα καλντερίμια ελίσσονται ανάμεσα σε πέτρινα τείχη, ερείπια αρχοντικών και βυζαντινούς ναούς που κόβουν την ανάσα με την αρχιτεκτονική τους. Η Μητρόπολη του Αγίου Δημητρίου, εκεί όπου στέφθηκε ο τελευταίος βυζαντινός αυτοκράτορας, Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, μεταφέρει αμέσως τον ταξιδιώτη στην ατμόσφαιρα της εποχής. Οι περίτεχνες τοιχογραφίες που διασώζονται στις εκκλησίες της Παντάνασσας και της Περιβλέπτου μαρτυρούν την καλλιτεχνική ακμή της Παλαιολόγειας Αναγέννησης, με τα χρώματα να παραμένουν ζωντανά παρά το πέρασμα των αιώνων.
Ανηφορίζοντας προς την Πάνω Χώρα, το τοπίο γίνεται ακόμα πιο επιβλητικό. Ο δρόμος οδηγεί προς το συγκρότημα των Παλατιών των Παλαιολόγων, ένα σπάνιο δείγμα βυζαντινής ανακτορικής αρχιτεκτονικής που δεσπόζει πάνω από την πεδιάδα του Ευρώτα. Η αίσθηση της δύναμης και της αίγλης είναι ακόμα παρούσα στα πέτρινα τόξα και στις μεγάλες αίθουσες, εκεί όπου κάποτε λαμβάνονταν αποφάσεις που καθόριζαν την τύχη της αυτοκρατορίας.
Η τελική ανάβαση προς το Κάστρο του Βιλλεαρδουίνου, στην κορυφή του λόφου, απαιτεί προσπάθεια, αλλά η ανταμοιβή είναι μοναδική. Από τις επάλξεις, ο επισκέπτης έχει στα πόδια του ολόκληρη τη λακωνική γη, με την αρχαία Σπάρτη να αχνοφαίνεται στο βάθος και τον Ταΰγετο να υψώνεται προστατευτικά από πάνω. Είναι το σημείο όπου η ιστορία γίνεται ένα με τη γεωγραφία.
Σήμερα, ο Μυστράς, ενταγμένος στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, δεν είναι μια «νεκρή» πολιτεία. Η ενέργεια του χώρου, ο ψίθυρος του ανέμου ανάμεσα στα κυπαρίσσια και το φως που αντανακλάται στις πέτρες, συνθέτουν μια μοναδική εμπειρία. Είναι ένας προορισμός που προσκαλεί τον ταξιδιώτη να αναστοχαστεί πάνω στο μεγαλείο της ιστορίας, την τέχνη και την ανθεκτικότητα του ανθρώπινου πολιτισμού, προσφέροντας παράλληλα μια από τις πιο ατμοσφαιρικές περιηγήσεις στην ελληνική ύπαιθρο.