Ρομποτικός εξωσκελετός δίνει ξανά κίνηση στο χέρι μετά από εγκεφαλικό
Ένας πλήρης εξωσκελετός για ολόκληρο το ανθρώπινο χέρι σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε στη Νορβηγία, με στόχο να βοηθήσει ασθενείς που έχουν υποστεί εγκεφαλικό να ανακτήσουν τη χρήση του άνω άκρου τους. Η συσκευή ανιχνεύει ελάχιστες, σχεδόν ανεπαίσθητες κινήσεις στον ώμο και το χέρι και τις ενισχύει, επιτρέποντας στον χρήστη να εκτελεί ξανά βασικές καθημερινές λειτουργίες. Οι δημιουργοί της ευελπιστούν ότι θα κυκλοφορήσει εμπορικά μέσα στο 2026.
Όλο και περισσότεροι άνθρωποι επιβιώνουν από εγκεφαλικά επεισόδια και ζουν για πολλά χρόνια με μόνιμες αναπηρίες. Αυτό δημιουργεί αυξημένες ανάγκες για αποτελεσματικότερες θεραπείες, καλύτερες υποστηρικτικές λύσεις και νέες τεχνολογίες αποκατάστασης. Η Vilje Bionics, η εταιρεία πίσω από τον εξωσκελετό που φοριέται στον ώμο, επισημαίνει ότι τα περισσότερα προσθετικά άνω άκρων απευθύνονται σε ακρωτηριασμένους ασθενείς και σχεδόν κανένα σε ανθρώπους με μερική παράλυση, όπως τα θύματα εγκεφαλικού.
Η ιστορία της Johanne Marie Hemnes
Ένα από τα πρόσωπα που δοκίμασαν τον εξωσκελετό είναι η Johanne Marie Hemnes. Το 2017 υπέστη εγκεφαλική αιμορραγία και κατέρρευσε στο σπίτι της. Το εγκεφαλικό της άφησε παράλυτη την αριστερή πλευρά του σώματός της, κάτι που συνήθως συνδέεται με βλάβη στο δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου. Η αποκατάστασή της επικεντρώθηκε σχεδόν αποκλειστικά στο αριστερό πόδι, ώστε να μπορέσει να περπατήσει ξανά. Το χέρι, όμως, έμεινε ουσιαστικά εκτός θεραπείας.
«Αποκαλώ το χέρι μου Jenny, γιατί νιώθω πως δεν είναι κομμάτι μου, αφού δεν κάνει αυτό που θέλω», δήλωσε στο Euronews. Όπως είπε, έφτασε στο σημείο να σκέφτεται ακόμη και τον ακρωτηριασμό, επειδή απλώς την εμπόδιζε. «Όταν όμως φοράω τον εξωσκελετό, νιώθω ξανά ότι είναι δικό μου. Δεν μοιάζει με το χέρι κάποιου άλλου ανθρώπου».
Πώς λειτουργεί ο εξωσκελετός
Ο ρομποτικός βραχίονας της Vilje Bionics υποστηρίζει τις κινήσεις του ώμου, του αγκώνα και του χεριού, κάτι που τον καθιστά τον πρώτο εξωσκελετό παγκοσμίως για ολόκληρο το άνω άκρο. Πολλά από τα εξαρτήματά του έχουν κατασκευαστεί με τρισδιάστατη εκτύπωση. Σύμφωνα με τον ιδρυτή της εταιρείας, Saeid Hosseini, η συσκευή λειτουργεί με βάση την πρόθεση του χρήστη. Αρκεί να σκεφτεί πώς θέλει να κινήσει το χέρι του.
«Όταν σκέφτεσαι την κίνηση, δημιουργείται μια πολύ μικρή, υπολειμματική κίνηση, την οποία το σύστημα ανιχνεύει και ενισχύει», εξηγεί. Ο εξωσκελετός καταγράφει τις ελάχιστες κινήσεις ενός παρετικού άκρου και τις μετατρέπει σε λειτουργική κίνηση.
Μέχρι σήμερα, περίπου 40 άτομα έχουν δοκιμάσει το σύστημα Vilpower, με την εταιρεία να στοχεύει στην εμπορική του διάθεση μέσα στους πρώτους τέσσερις έως έξι μήνες του 2026, αρχικά στη Νορβηγία. Αν και στο μέλλον θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και σε προγράμματα αποκατάστασης, η τρέχουσα προτεραιότητα είναι η ενίσχυση της αυτονομίας ανθρώπων με μόνιμες και σοβαρές αναπηρίες.
Η Hemnes έχει ήδη καταφέρει να ξανακόψει λαχανικά και να ανοίγει μπουκάλια, απλές κινήσεις που όμως σηματοδοτούν την επιστροφή της ανεξαρτησίας. Αυτός ακριβώς είναι και ο στόχος της Vilje Bionics: να δώσει πίσω στους ανθρώπους τη δυνατότητα να φροντίζουν μόνοι τους τον εαυτό τους και να συμμετέχουν ξανά ενεργά στην καθημερινή ζωή.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εγκεφαλικών, ένας στους τέσσερις ανθρώπους θα υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο κάποια στιγμή στη ζωή του, γεγονός που καθιστά τέτοιες τεχνολογίες όχι απλώς καινοτόμες, αλλά απολύτως αναγκαίες.