Επιστολή HALC στον Μάρκο Ρούμπιο για την απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου
Το Συμβούλιο Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας καλεί την Ουάσιγκτον να καταδικάσει τη συμφωνία Άγκυρας-Τρίπολης, προειδοποιώντας για τις απειλές στις αμερικανικές επενδύσεις της Κρήτης και στη βάση της Σούδας.
Snapshot
- Το Συμβούλιο Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας (HALC) καλεί τον Μάρκο Ρούμπιο να απορρίψει δημόσια το τουρκολιβυκό μνημόνιο και να υπερασπιστεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.
- Η συμφωνία Άγκυρας-Τρίπολης απειλεί τα στρατηγικά και ενεργειακά συμφέροντα των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένων των αμερικανικών επενδύσεων στην Κρήτη και της βάσης της Σούδας.
- Το HALC επικρίνει τη σημερινή αμερικανική στάση ως πιο αδύναμη σε σύγκριση με το 2019 και ζητά συντονισμό με την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία έχει χαρακτηρίσει το μνημόνιο άκυρο βάσει του Δικαίου της Θάλασσας.
- Οι αμφισβητήσεις γύρω από τα θαλάσσια δικαιώματα δημιουργούν αβεβαιότητα για εταιρείες όπως η Chevron και η ExxonMobil που δραστηριοποιούνται στην περιοχή της Κρήτης.
- Η αστάθεια στο θαλάσσιο περιβάλλον της Κρήτης θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια της αμερικανικής ναυτικής βάσης στη Σούδα, που αποτελεί κρίσιμη υποδομή για τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ.
Το Συμβούλιο Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας (HALC) ζητά από τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο να απορρίψει δημόσια το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η επιστολή της οργάνωσης προειδοποιεί ότι οι συγκεκριμένες διεκδικήσεις δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα, ενώ απειλούν ευθέως τα στρατηγικά και ενεργειακά συμφέροντα των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο. Την ίδια ώρα, η οργάνωση υπό τον εκτελεστικό διευθυντή Έντι Ζεμενίδη ασκεί αυστηρή κριτική στην πρόσφατη τοποθέτηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Όπως σημειώνει, η σημερινή αμερικανική στάση είναι εμφανώς πιο αδύναμη από την αντίστοιχη του 2019, όταν η διπλωματία της Ουάσιγκτον είχε χαρακτηρίσει τη συμφωνία «αντιπαραγωγική και προκλητική».
Η παρέμβαση του HALC καταγράφεται αμέσως μετά την επικύρωση του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης στις 20 Οκτωβρίου. Σύμφωνα με την επιστολή, η απάντηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στις 22 Οκτωβρίου, η οποία ενθάρρυνε απλώς τον διμερή διάλογο Ελλάδας και Τουρκίας, ενέχει τον κίνδυνο να ερμηνευθεί από την Άγκυρα και την Τρίπολη ως σιωπηρή αποδοχή. Κι όμως, η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε ξεκαθαρίσει μόλις μία ημέρα νωρίτερα, με τη στήριξη και των 27 κρατών μελών, ότι η συμφωνία παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών. Οι Βρυξέλλες χαρακτήρισαν το κείμενο άκυρο με βάση το Δίκαιο της Θάλασσας, μια θέση που συμμερίζονται έμπρακτα τόσο η Αίγυπτος όσο και το Ισραήλ.
Η παρουσία αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών στις θαλάσσιες περιοχές της Κρήτης βρίσκεται στο επίκεντρο της επιχειρηματολογίας. Τον Φεβρουάριο, η Chevron υπέγραψε συμβάσεις για την έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων σε τέσσερις υπεράκτιες περιοχές, ελέγχοντας το 70% σε οικόπεδα όπως τα «Νότια Κρήτη 1» και «Νότια Κρήτη 2». Ήδη η Λιβύη έχει διαμαρτυρηθεί επισήμως για τις ελληνικές έρευνες. Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας προχώρησε μάλιστα ένα βήμα παραπέρα, ισχυριζόμενο ότι τα οικόπεδα της Chevron επικαλύπτονται με τη θαλάσσια ζώνη που διεκδικεί η Τρίπολη. Εκεί δραστηριοποιείται ως διαχειρίστρια και η ExxonMobil σε δύο θαλάσσια οικόπεδα δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης, εκτελώντας σεισμικές έρευνες από το 2022. Η οργάνωση ξεκαθαρίζει πως η αμφισβήτηση των ορίων δημιουργεί τεράστια αβεβαιότητα σε εταιρείες που καλούνται να επενδύσουν κεφάλαια σε μεγάλα βάθη, υπονομεύοντας ταυτόχρονα την ευρωπαϊκή προσπάθεια απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται αποκλειστικά στον ενεργειακό τομέα. Η αμερικανική ναυτική εγκατάσταση στη Σούδα αποτελεί μια από τις κρισιμότερες υποδομές των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στην ευρύτερη περιοχή. Το HALC υπογραμμίζει πως οι προσπάθειες αμφισβήτησης της θαλάσσιας δικαιοδοσίας γύρω από την Κρήτη προκαλούν άμεση αστάθεια στο περιβάλλον ασφαλείας της βάσης. Γι' αυτό ζητά από τον Μάρκο Ρούμπιο να επιβεβαιώσει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας βάσει του διεθνούς δικαίου για τις θαλάσσιες ζώνες που παράγουν τα νησιά. Η Ουάσιγκτον οφείλει να συντονιστεί με την Ευρωπαϊκή Ένωση, στέλνοντας ένα ξεκάθαρο μήνυμα στην Τουρκία και τη Λιβύη πως δεν μπορούν να δημιουργούν τετελεσμένα εις βάρος νατοϊκών συμμάχων και νόμιμων ερευνητικών δραστηριοτήτων.
