Καρδιακή ανακοπή: Τέσσερις ιστορίες για το πώς σώζονται ζωές με εκπαίδευση και απινιδωτές
Σε ποσοστό μικρότερο του 10%, επιβιώνουν οι άνθρωποι απο κραδιακή ανακοπή στην Ελλάδα του 2026. Ωστόσο, υπάρχουν στιγμές που ένας απινιδωτής, η γνώση ΚΑΡΠΑ που ξεκινά από το σχολείο και η ανθρώπινη αλληλεγγύη αρκούν για να μετατρέψουν το αδύνατο σε ζωή.
Η Νεφέλη, 14 ετών, έσωσε τη μικρή της αδελφή
Η Νεφέλη είναι μόλις 14 ετών, αλλά ήδη έχει σώσει μια ζωή.
Σε ιδιωτική πισίνα, ένα 10χρονο παιδί ανασύρεται χωρίς αναπνοή. Το ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ φτάνει μετά από περίπου 30 λεπτά - χρόνος που, υπό άλλες συνθήκες, θα ήταν μοιραίος. Ωστόσο, η 14χρονη αδερφή της, μαθήτρια εκπαιδευμένη στην ΚΑΡΠΑ στο σχολείο της, ξεκινά άμεσα θωρακικές συμπιέσεις. Μέσα σε μόλις δύο λεπτά, το παιδί αρχίζει να αναπνέει ξανά.
Το περιστατικό καταγράφεται ως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της σημασίας της εκπαίδευσης μαθητών στις πρώτες βοήθειες.
Η ιστορία της Νεφέλης είναι μία από τις αμέτρητες που έχει να διηγηθεί η οργάνωση Kids Save Lives που παρέχει δωρεάν εκπαιδεύσεις σε μαθητές και εκπαιδευτικούς εντός της σχολικής κοινότητας σχετικά με τεχνικές ΚΑΡΠΑ (Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση) και Πρώτες Βοήθειες.
Μόλις 3.300 απινιδωτές σε όλη τη χώρα – «Είναι τραγικά λίγοι»
Παρά τις προσπάθειες των τελευταίων ετών, η Ελλάδα διαθέτει σήμερα μόλις 3.300 καταγεγραμμένους απινιδωτές, σύμφωνα με τον Εθνικό Χάρτη Απινιδωτών του Kids Save Lives. «Ο αριθμός μπορεί να έχει τετραπλασιαστεί σε σχέση με το παρελθόν, όμως παραμένει δραματικά ανεπαρκής», επισημαίνει ο πρόεδρος του Kids Save Lives, Αναστάσης Στεφανάκης, μιλώντας στο Newsbomb.gr.
Τα «δεύτερα γενέθλια» του Παύλου
Τα περιστατικά που ο ίδιος και η οργάνωση έχουν καταγράψει είναι πολλά και απολύτως ενδεικτικά: Κάποια χρονιά, λίγο πριν την Ανάσταση, σε χωριό των Σερρών, ένας άνδρας κατέρρευσε έξω από την εκκλησία, λίγα λεπτά μετά το «Χριστός Ανέστη». Στο σημείο δεν υπήρχε απινιδωτής. Πολίτες ξεκίνησαν ΚΑΡΠΑ, ενώ ένας εθελοντής έσπευσε να φέρει απινιδωτή από γειτονική κοινότητα. Μέσα σε ελάχιστα λεπτά, η συσκευή χρησιμοποιήθηκε και ο άνδρας επανήλθε στη ζωή. Σήμερα, ο Παύλος, όπως λένε οι κάτοικοι, γιορτάζει τα «δεύτερα γενέθλιά» του – την ημέρα που σώθηκε. Ένα περιστατικό που αναδεικνύει πόσο κρίσιμη είναι η ύπαρξη οργανωμένου δικτύου απινιδωτών, ιδιαίτερα στην περιφέρεια.
Ο νευρολόγος που «επέστρεψε» στην παραλία
Σε παραλία της Χαλκιδικής, ένας 60χρονος νευρολόγος καταρρέει αμέσως μετά την αποβίβασή του από σκάφος. Η απόσταση από το πλησιέστερο ασθενοφόρο είναι μεγάλη. Εθελοντές Πρώτοι Ανταποκριτές φτάνουν άμεσα με απινιδωτή. Χορηγούνται δύο απινιδώσεις και ΚΑΡΠΑ έως την άφιξη του ΕΚΑΒ. Ο άνδρας ανακτά καρδιακό ρυθμό και επικοινωνεί με το πλήρωμα του ασθενοφόρου. Στην περιοχή λειτουργεί πλέον οργανωμένο δίκτυο απινιδωτών και εκπαιδευμένων πολιτών, αποτέλεσμα πολυετούς προσπάθειας.
45 λεπτά ΚΑΡΠΑ – 9 απινιδώσεις – Μία ζωή
Στην Ασπροβάλτα, άνδρας παθαίνει καρδιακή ανακοπή χωρίς να υπάρχει διαθέσιμο ασθενοφόρο. Πολίτες που έχουν εκπαιδευτεί δεν εγκαταλείπουν. Για 45 λεπτά συνεχούς ΚΑΡΠΑ και έπειτα από 9 απινιδώσεις, το θύμα αρχίζει να αναπνέει. Το ασθενοφόρο φτάνει σχεδόν μία ώρα αργότερα και παραλαμβάνει τον άνδρα ζωντανό. Το περιστατικό αναφέρεται συχνά ως παράδειγμα του τι μπορεί να πετύχει μια κοινότητα όταν είναι σωστά εκπαιδευμένη και εξοπλισμένη.
Καρδιακή ανακοπή: Η Ελλάδα στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης
Η σκληρή πραγματικότητα είναι αμείλικτη, καθώς η Ελλάδα κατατάσσεται στην τρίτη θέση από το τέλος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τόσο ως προς τη διαθεσιμότητα απινιδωτών όσο και ως προς την επιβίωση από καρδιακή ανακοπή. Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο αποκαλυπτική μέσα από τη σύγκριση με χώρες όπως η Ολλανδία και η Ιαπωνία, οι οποίες διαθέτουν περίπου 30.000 και 670.000 απινιδωτές αντίστοιχα.
«Η ασφάλεια των πολιτών απαιτεί επένδυση. Άλλα κράτη το έκαναν. Εμείς όχι», τονίζει ο πρόεδρος του Kids Save Lives, Αναστάσης Στεφανάκης.
Το 2025, αξίζει να σημειωθεί, έκλεισε ελπιδοφόρα για την Ελλάδα: 600 νέοι απινιδωτές τοποθετήθηκαν σε δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους, με καθοριστική συμβολή τη μείωση του ΦΠΑ στο 6%.
Ζητούμενο η ουσιαστική εφαρμογή των λύσεων
Σύμφωνα με το Kids Save Lives, η σωτηρία χιλιάδων ζωών προϋποθέτει την εκπαίδευση παιδιών και ενηλίκων ήδη από τη σχολική ηλικία, τη μαζική τοποθέτηση απινιδωτών σε δημόσιους χώρους, τη χρήση εφαρμογών όπως το iSAVElives που μειώνουν δραστικά τον χρόνο ανταπόκρισης, καθώς και τη δημιουργία Εθνικού Συμβουλίου Αναζωογόνησης.
Οι ιστορίες ανθρώπων που βρέθηκαν μια ανάσα από το τέλος και επέστρεψαν στη ζωή αποδεικνύουν ότι ο απινιδωτής, η γνώση και η άμεση ανθρώπινη αντίδραση μπορούν να μετατρέψουν το αδύνατο σε ζωή.