Καιρός: Τα 400 σενάρια για τον Νοέμβριο - Τι δείχνουν ECMWF, JMA, UKMO και άλλα προγνωστικά κέντρα
Πολλές εκπλήξεις και μάλιστα ευχάριστες κρύβει ο προτελευταίος μήνας του χρόνου
Snapshot
- Ο Νοέμβριος του 2026 προβλέπεται θερμότερος από τα κανονικά στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ελλάδα, με το 75% των σεναρίων να δείχνει μέση θερμοκρασία πάνω από την περίοδο 1993–2016.
- Η μέση θερμοκρασιακή απόκλιση για τον Νοέμβριο του 2026 εκτιμάται στο +0,90°C, με πιθανότητες από 28% έως 20% για απόκλιση από 0 έως πάνω από +2°C.
- Θετικές θερμοκρασιακές αποκλίσεις αναμένονται σε ολόκληρη την Ευρώπη, με μεγαλύτερες τιμές στη Βορειοανατολική Ευρώπη (έως +2°C) και στη Νότια Ευρώπη (περίπου +1,25°C).
- Οι μακροπρόθεσμες προβλέψεις αφορούν μέσες μηνιαίες τάσεις και δεν εξασφαλίζουν ημερήσιες ή τοπικές καιρικές συνθήκες, όπου μπορεί να υπάρξουν ψυχρές εισβολές ή διακυμάνσεις.
- Η ανάλυση βασίζεται σε 400 σενάρια από οκτώ διεθνή προγνωστικά κέντρα μέσω του Copernicus Climate Change Service και παρέχει εκτίμηση της πιθανότερης θερμοκρασιακής τάσης, όχι ακριβή πρόγνωση.
Θερμότερος από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα αναμένεται να είναι ο Νοέμβριος του 2026 στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, σύμφωνα με τη νέα ανάλυση της μονάδας ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (ΕΑΑ).
Τα διαθέσιμα προγνωστικά δεδομένα δείχνουν ότι υπάρχουν αυξημένες πιθανότητες η μέση θερμοκρασία του τελευταίου φθινοπωρινού μήνα να κινηθεί πάνω από τις κλιματικές τιμές αναφοράς.
Ειδικότερα, σύμφωνα με την ανάλυση των 400 διαθέσιμων σεναρίων, το 75% αυτών δείχνει ότι η μέση θερμοκρασία του Νοεμβρίου θα είναι υψηλότερη από τη μέση τιμή της περιόδου 1993–2016. Η συγκεκριμένη περίοδος χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς για την αξιολόγηση της αναμενόμενης θερμοκρασιακής απόκλισης, επιτρέποντας τη σύγκριση των νέων προγνωστικών στοιχείων με τις αντίστοιχες κλιματικές συνθήκες του παρελθόντος.
Η εικόνα που προκύπτει από τα διαθέσιμα δεδομένα παραπέμπει σε έναν Νοέμβριο με θετική θερμοκρασιακή απόκλιση, όχι μόνο στην Ελλάδα και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, αλλά και σε μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής ηπείρου. Ωστόσο, οι εκτιμήσεις αφορούν τη μέση θερμοκρασία σε μηνιαία κλίμακα και δεν αποτελούν πρόγνωση για τις καιρικές συνθήκες που θα επικρατήσουν κάθε ημέρα ή σε κάθε περιοχή ξεχωριστά.
Τι δείχνουν τα 400 σενάρια για τη θερμοκρασία του Νοεμβρίου
Η ανάλυση της μονάδας ΜΕΤΕΟ του ΕΑΑ εξετάζει διαφορετικά πιθανά σενάρια για τη θερμοκρασιακή εξέλιξη του Νοεμβρίου 2026. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι πιθανότητες για υψηλότερη μέση θερμοκρασία σε σχέση με την περίοδο αναφοράς 1993–2016 κατανέμονται σε τρεις βασικές κατηγορίες, ανάλογα με το μέγεθος της θετικής απόκλισης.
Συγκεκριμένα, πιθανότητα 28% καταγράφεται για θερμοκρασιακή απόκλιση από 0 έως +1 βαθμό Κελσίου, ενώ πιθανότητα 27% αντιστοιχεί σε απόκλιση από +1 έως +2 βαθμούς Κελσίου. Παράλληλα, το 20% των σεναρίων προβλέπει θετική απόκλιση μεγαλύτερη των 2 βαθμών Κελσίου.
Τα ποσοστά αυτά αποτυπώνουν το εύρος των πιθανών θερμοκρασιακών εξελίξεων που προκύπτουν από την ανάλυση. Με βάση την κατανομή των σεναρίων, η πιθανότητα να κινηθεί η μέση θερμοκρασία του μήνα πάνω από τις κανονικές τιμές είναι σημαντική, ενώ ένα μέρος των προγνωστικών εκτιμήσεων αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο η απόκλιση να είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Η μέση τιμή των 400 σεναρίων αντιστοιχεί σε θετική θερμοκρασιακή απόκλιση +0,90°C. Πρόκειται για τη μέση εκτίμηση που προκύπτει από το σύνολο των εξεταζόμενων σεναρίων και όχι για μια βεβαιωμένη πρόβλεψη ότι η θερμοκρασία θα είναι ακριβώς 0,90 βαθμούς υψηλότερη σε κάθε περιοχή της Ελλάδας.
Η διάκριση αυτή έχει σημασία, καθώς οι εποχικές και μακροπρόθεσμες προγνώσεις αποτυπώνουν κυρίως την πιθανότερη τάση των μέσων καιρικών συνθηκών. Δεν προσδιορίζουν με ακρίβεια τις ημερήσιες διακυμάνσεις της θερμοκρασίας ούτε αποκλείουν την εμφάνιση διαστημάτων με χαμηλότερες θερμοκρασίες μέσα στον ίδιο μήνα.
Θερμοκρασιακές αποκλίσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη
Η τάση για θερμοκρασίες υψηλότερες από τις κανονικές δεν περιορίζεται στην Ελλάδα ή στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Σύμφωνα με την ανάλυση, θετικές θερμοκρασιακές αποκλίσεις αναμένονται σε ολόκληρη την Ευρώπη, με το προβλεπόμενο μέγεθος της απόκλισης να διαφοροποιείται ανάλογα με τη γεωγραφική περιοχή.
Στη Νότια Ευρώπη, οι αποκλίσεις εκτιμάται ότι μπορούν να φτάσουν περίπου τους +1,25°C, ενώ στη Βορειοανατολική Ευρώπη οι αντίστοιχες τιμές φτάνουν έως τους +2,0°C. Τα στοιχεία αυτά υποδεικνύουν ότι η αναμενόμενη θερμοκρασιακή εικόνα του Νοεμβρίου παρουσιάζει κοινά χαρακτηριστικά σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με τις μεγαλύτερες θετικές αποκλίσεις να εντοπίζονται, σύμφωνα με την εκτίμηση, στα βορειοανατολικά τμήματα της ηπείρου.
Για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, στην οποία περιλαμβάνεται και η Ελλάδα, η ανάλυση καταγράφει επίσης αυξημένες πιθανότητες για θερμοκρασίες πάνω από τις κανονικές τιμές. Η εκτίμηση αυτή αφορά τη γενική θερμοκρασιακή τάση και δεν συνεπάγεται ότι όλες οι περιοχές θα παρουσιάσουν την ίδια απόκλιση ή ότι θα επικρατήσουν ομοιόμορφες συνθήκες καθ' όλη τη διάρκεια του μήνα.
Οι διαφορές ανάμεσα στις επιμέρους περιοχές, καθώς και οι μεταβολές που μπορεί να καταγραφούν από ημέρα σε ημέρα, δεν αποτυπώνονται πλήρως σε μια πρόγνωση που εξετάζει τη μέση θερμοκρασία σε μηνιαία κλίμακα. Για τον λόγο αυτό, τα αποτελέσματα θα πρέπει να αξιολογούνται ως ένδειξη της γενικότερης τάσης και όχι ως αναλυτική πρόγνωση του καιρού για κάθε περιοχή.
Ποια προγνωστικά κέντρα συμμετέχουν στην ανάλυση
Η εκτίμηση για τον Νοέμβριο του 2026 βασίζεται σε προγνωστικά σενάρια από οκτώ διεθνή κέντρα, τα οποία παρέχουν δεδομένα για την αξιολόγηση της αναμενόμενης θερμοκρασιακής εξέλιξης. Τα στοιχεία αξιοποιούνται μέσω του Copernicus Climate Change Service, της ευρωπαϊκής υπηρεσίας για την κλιματική αλλαγή.
Στην ανάλυση περιλαμβάνονται τα εξής οκτώ προγνωστικά κέντρα:
- ECMWF, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων.
- UKMO, η Μετεωρολογική Υπηρεσία του Ηνωμένου Βασιλείου.
- Météo-France, η εθνική μετεωρολογική υπηρεσία της Γαλλίας.
- NCEP, το Εθνικό Κέντρο Περιβαλλοντικών Προγνώσεων των ΗΠΑ.
- DWD, η Γερμανική Μετεωρολογική Υπηρεσία.
- CMCC, το Ευρωμεσογειακό Κέντρο για την Κλιματική Αλλαγή.
- JMA, η Ιαπωνική Μετεωρολογική Υπηρεσία.
- BOM, η Αυστραλιανή Μετεωρολογική Υπηρεσία.
Η αξιοποίηση δεδομένων από διαφορετικά διεθνή προγνωστικά κέντρα επιτρέπει την εξέταση ενός συνόλου πιθανών εξελίξεων και τη διαμόρφωση μιας συνολικότερης εικόνας για τη θερμοκρασιακή τάση του μήνα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, τα δεδομένα από τα οκτώ κέντρα συνθέτουν τη βάση των 400 διαθέσιμων σεναρίων που εξετάζει η μονάδα ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.
Η μηνιαία ανάλυση της μονάδας ΜΕΤΕΟ του ΕΑΑ
Η συγκεκριμένη διαδικασία δεν πραγματοποιείται μεμονωμένα για τον Νοέμβριο, αλλά αποτελεί συστηματική μηνιαία ανάλυση της μονάδας ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Στο πλαίσιό της αξιοποιούνται και συγκρίνονται εποχικές προγνώσεις που προέρχονται από μεγάλα διεθνή προγνωστικά κέντρα.
Στόχος είναι να αποτυπώνεται η πιθανότερη τάση της θερμοκρασίας σε μηνιαία κλίμακα, με βάση τα διαθέσιμα προγνωστικά δεδομένα. Μέσα από τη σύγκριση διαφορετικών σεναρίων, η ανάλυση εξετάζει κατά πόσο οι μέσες θερμοκρασίες ενός επερχόμενου μήνα είναι πιθανό να βρεθούν πάνω ή κάτω από τις τιμές αναφοράς.
Για τον Νοέμβριο του 2026, η σύγκριση των διαθέσιμων σεναρίων δείχνει ότι το θερμότερο από το κανονικό ενδεχόμενο συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ποσοστό των εκτιμήσεων. Το αποτέλεσμα αποτυπώνεται τόσο στο ποσοστό του 75% των σεναρίων που υποδεικνύουν θετική απόκλιση όσο και στη μέση απόκλιση των +0,90°C που προκύπτει από το σύνολο των 400 σεναρίων.
Η ανάλυση παρέχει, επομένως, μια συνολική εκτίμηση για τη θερμοκρασιακή συμπεριφορά του μήνα, χωρίς να υποκαθιστά τις βραχυπρόθεσμες προγνώσεις που αφορούν συγκεκριμένες ημερομηνίες και περιοχές.
Γιατί οι μακροπρόθεσμες προβλέψεις δεν αποτελούν βεβαιότητα
Παρά τα σαφή στοιχεία που προκύπτουν από τη συγκεκριμένη ανάλυση, η μονάδα ΜΕΤΕΟ επισημαίνει ότι οι μακροπρόθεσμες προβλέψεις έχουν πιθανοτικό χαρακτήρα. Αυτό σημαίνει ότι περιγράφουν τη γενική τάση των μέσων καιρικών συνθηκών και όχι μια βέβαιη εξέλιξη για κάθε ημέρα του μήνα.
Η πρόβλεψη για θερμότερο Νοέμβριο δεν αποκλείει την εμφάνιση ψυχρών εισβολών, περιόδων με χαμηλές θερμοκρασίες ή σημαντικών διαφοροποιήσεων ανάμεσα στις επιμέρους περιοχές. Αντίστοιχα, η θετική μέση θερμοκρασιακή απόκλιση δεν σημαίνει ότι η θερμοκρασία θα βρίσκεται καθημερινά πάνω από τις κανονικές τιμές.
Οι ημερήσιες και τοπικές θερμοκρασίες μπορεί να αποκλίνουν σημαντικά από τη μέση εικόνα του μήνα, καθώς η εξέλιξη του καιρού επηρεάζεται από μεταβολές που δεν μπορούν να αποτυπωθούν με ακρίβεια σε μια μακροπρόθεσμη πρόγνωση αυτού του τύπου.
Για τον λόγο αυτό, τα στοιχεία για τον Νοέμβριο του 2026 θα πρέπει να ερμηνεύονται ως εκτίμηση της πιθανότερης θερμοκρασιακής τάσης και όχι ως οριστική πρόγνωση για το πότε θα σημειωθούν υψηλές ή χαμηλές θερμοκρασίες, πότε θα εκδηλωθούν ψυχρές εισβολές ή ποιες περιοχές θα επηρεαστούν περισσότερο από συγκεκριμένα καιρικά φαινόμενα.
Συνολικά, η νέα ανάλυση της μονάδας ΜΕΤΕΟ του ΕΑΑ δείχνει ότι ο Νοέμβριος του 2026 έχει αυξημένες πιθανότητες να είναι θερμότερος από τη μέση τιμή της περιόδου 1993–2016, τόσο στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ελλάδα όσο και στην υπόλοιπη ευρωπαϊκή ήπειρο. Το 75% των 400 διαθέσιμων σεναρίων υποδεικνύει θετική θερμοκρασιακή απόκλιση, ενώ η μέση τιμή τους αντιστοιχεί σε +0,90°C. Οι εκτιμήσεις αυτές σκιαγραφούν την πιθανότερη γενική εικόνα του μήνα, με την τελική εξέλιξη των καιρικών συνθηκών να παραμένει αντικείμενο παρακολούθησης μέσω των νεότερων προγνωστικών δεδομένων.
