Ιράν: Οι ανθρώπινες ιστορίες πίσω από τους νεκρούς των διαδηλώσεων - Τα πρόσωπα της αιματοχυσίας

Ένας καταξιωμένος γλύπτης, ένας πολλά υποσχόμενος έφηβος ποδοσφαιριστής και ένας κομμωτής με δεκάδες χιλιάδες ακολούθους στα social media είναι ανάμεσα στους τουλάχιστον 2.000 ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στο Ιράν.

Πίσω από τους αριθμούς κρύβονται πρόσωπα, οικογένειες και όνειρα που κόπηκαν απότομα, σε μια από τις πιο αιματηρές περιόδους που έχει ζήσει η χώρα εδώ και δεκαετίες.

Σύμφωνα με το αμερικανικής βάσης Human Rights Activists News Agency (HRANA), το οποίο στηρίζεται σε δίκτυο συνεργατών εντός του Ιράν και έχει αποδειχθεί αξιόπιστο σε προηγούμενες κρίσεις, από τους 1.982 νεκρούς των τελευταίων δύο εβδομάδων οι 1.847 ήταν διαδηλωτές, ενώ 135 φέρονται να συνδέονταν με τις κρατικές αρχές. Παρόμοια στοιχεία έδωσε και Ιρανός αξιωματούχος στο πρακτορείο Reuters.

Από την οικονομική οργή στη σύγκρουση με το θεοκρατικό καθεστώς
Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν ως έκφραση αγανάκτησης για την επιδεινούμενη οικονομική κατάσταση και τη φτώχεια που βιώνουν εκατομμύρια Ιρανοί, όμως γρήγορα εξελίχθηκαν σε ευθεία αμφισβήτηση της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Η ένταση και το επίπεδο της βίας, σύμφωνα με διεθνείς παρατηρητές, δεν έχουν προηγούμενο εδώ και δεκαετίες.

Οι αρχές, επιχειρώντας να περιορίσουν τη διάδοση πληροφοριών, προχώρησαν σε εκτεταμένες διακοπές του διαδικτύου, καθιστώντας εξαιρετικά δύσκολη την επιβεβαίωση του πραγματικού αριθμού των θυμάτων. Παρ’ όλα αυτά, η ομάδα Data & Forensics του Sky News κατάφερε να συγκεντρώσει τα ονόματα σχεδόν 100 ανθρώπων που σκοτώθηκαν και να επαληθεύσει τις ταυτότητες τουλάχιστον 75 από αυτούς, μέσα από τοπικά μέσα ενημέρωσης, αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα και δεδομένα ανοιχτών πηγών.

Η πρώτη γυναίκα που σκοτώθηκε

Η Άκραμ Πιργκαζί, 40 ετών και μητέρα δύο παιδιών, ήταν η πρώτη γυναίκα που αναφέρθηκε ότι σκοτώθηκε στις διαδηλώσεις. Χτυπήθηκε από πυρά στην πόλη Νεϊσαμπούρ, στα βορειοανατολικά της χώρας, και μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο νοσοκομείο στις 7 Ιανουαρίου. Παρά τις προσπάθειες των γιατρών, υπέκυψε στα τραύματά της την ίδια ημέρα.

Ο γλύπτης και πατέρας δύο παιδιών

Στη Μασχάντ, στην ίδια επαρχία, ο 50χρονος γλύπτης Μεχντί Σαλαχσούρ σκοτώθηκε από πυρά κυβερνητικών δυνάμεων στις 8 Ιανουαρίου, σύμφωνα με τη νορβηγική οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Hengaw.

Ο Σαλαχσούρ ήταν ενεργό μέλος της καλλιτεχνικής και πολιτιστικής ζωής του Ιράν, πατέρας δύο παιδιών και επίτιμο μέλος του Ινστιτούτου Ανάπτυξης Εικαστικών Τεχνών. Είχε συμμετάσχει σε σχεδόν 20 εκθέσεις, ενώ είχε διδάξει και σε εργαστήρια στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης, όπως προκύπτει από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που διατηρούσε.

Ο σκηνοθέτης και κινηματογραφιστής

Μία ημέρα αργότερα, στις 9 Ιανουαρίου, ο 39χρονος σκηνοθέτης και κινηματογραφιστής Τζαβάντ Γκάντζι έπεσε νεκρός κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων στην Τεχεράνη.

Σύμφωνα με τη Hengaw, είχε εργαστεί επί σειρά ετών ως βοηθός σκηνοθέτη και υπεύθυνος παραγωγής σε κινηματογραφικές και τηλεοπτικές παραγωγές, αποτελώντας μέρος μιας γενιάς δημιουργών που προσπαθούσε να εκφραστεί σε ένα ασφυκτικά ελεγχόμενο περιβάλλον.

Ο κομμωτής με τους χιλιάδες ακόλουθους

Ο 28χρονος κομμωτής Σαγιάν Ασαντολαχί σκοτώθηκε, σύμφωνα με τις αναφορές, από κυβερνητικές δυνάμεις στην πόλη Άζνα, στην επαρχία Λορεστάν, την 1η Ιανουαρίου.

Ο νεαρός ήταν ιδιαίτερα γνωστός στα social media, όπου μοιραζόταν βίντεο με τη δουλειά του, συγκεντρώνοντας περισσότερους από 50.000 ακολούθους στο Instagram.

Ο ασκούμενος δικηγόρος

Την ίδια ημέρα, ο 28χρονος Αχμαντρεζά Αμανί, ασκούμενος δικηγόρος, τραυματίστηκε θανάσιμα από σφαίρα στο στήθος κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων στους δρόμους της Άζνα. Μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, όμως κατέληξε λίγο αργότερα, σύμφωνα με το ειδησεογραφικό μέσο Iran International που εδρεύει στο Λονδίνο.

Όπως έγινε γνωστό, ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Γιαζντ, όπου ο Αμανί πραγματοποιούσε την άσκησή του, απέστειλε επιστολή στον επικεφαλής της Δικαιοσύνης ζητώντας πλήρη διερεύνηση των συνθηκών του θανάτου του.

Ο 17χρονος ποδοσφαιριστής

Οι νέοι αποτελούν μεγάλο ποσοστό των διαδηλωτών, με τον μέσο όρο ηλικίας των επιβεβαιωμένων θυμάτων να κυμαίνεται γύρω στα 27 έτη. Ανάμεσά τους και ο Ρεμπίν Μοραντί, 17 ετών, Κούρδος μαθητής που σκοτώθηκε στην Τεχεράνη στις 8 Ιανουαρίου.

Ήταν ένα από τα ανερχόμενα ταλέντα του ιρανικού ποδοσφαίρου, μέλος της Premier League Νέων της Τεχεράνης και παίκτης της ομάδας Saipa. Από τις αναρτήσεις του στα social media ξεχωρίζουν φωτογραφίες και βίντεο που αποτυπώνουν την αγάπη του για τον αθλητισμό. Εκτός από ποδόσφαιρο, ασχολούνταν με την κολύμβηση και την πάλη. Μετά τον θάνατό του, ανάρτηση στον λογαριασμό του στο Instagram έγραφε: «Ποιος είχε την καρδιά να σε σκοτώσει;».

Μια εξέγερση με αυξανόμενο κόστος

Πέρα από τους νεκρούς, περισσότεροι από 10.700 άνθρωποι έχουν συλληφθεί μέσα στις δύο εβδομάδες των διαδηλώσεων, σύμφωνα με το HRANA. Καθώς οι κινητοποιήσεις συνεχίζονται σε ολόκληρη τη χώρα, οι φόβοι είναι ότι ο αριθμός των θυμάτων θα αυξηθεί ακόμη περισσότερο.

Οι ιστορίες αυτών των ανθρώπων αποκαλύπτουν το πραγματικό πρόσωπο της κρίσης στο Ιράν: δεν πρόκειται απλώς για στατιστικά στοιχεία, αλλά για ζωές που χάθηκαν την ώρα που διεκδικούσαν αλλαγή, ελευθερία και αξιοπρέπεια απέναντι σε ένα καθεστώς που δείχνει αποφασισμένο να καταστείλει κάθε μορφή αμφισβήτησης.