Αφγανιστάν: Γυναίκες «συντετριμμένες» από θανατηφόρες εγκυμοσύνες και αθεράπευτες αποβολές

Από τότε που άρχισε να εξαπλώνεται η άτυπη απαγόρευση αντισυλληπτικών που επιβλήθηκε από τους Ταλιμπάν σε όλο το Αφγανιστάν το 2023, το εθνικό σύστημα υγείας της χώρας άρχισε να καταρρέει

Μια Αφγανή υφαίνει ένα χαλί σε ένα παραδοσιακό εργοστάσιο χαλιών στην Καμπούλ του Αφγανιστάν. Μετά την άνοδο των Ταλιμπάν στην εξουσία στο Αφγανιστάν, οι γυναίκες στερήθηκαν πολλά από τα βασικά τους δικαιώματα

AP Photo/Ebrahim Noroozi
6'

Η Παρβάνα δεν αναγνωρίζει πλέον τα ίδια της τα παιδιά. Η 36χρονη, που κάποτε ήταν γνωστή για την ομορφιά της στο χωριό της στην επαρχία Κανταχάρ του Αφγανιστάν, κάθεται ήσυχα στο πάτωμα του σπιτιού της μητέρας της. Μετά από εννέα εγκυμοσύνες και έξι αποβολές, πολλές από τις οποίες έγιναν υπό την πίεση του συζύγου και των πεθερικών της, η Παρβάνα έχει βρίσκεται σε μια μόνιμη κατάσταση σύγχυσης.

«Είναι χαμένη», λέει η μητέρα της, Σαρίφα στον Guardian. «Την κατέστρεψαν με τον φόβο, τις εγκυμοσύνες και τη βία».

Από τότε που άρχισε να εξαπλώνεται η άτυπη απαγόρευση αντισυλληπτικών που επιβλήθηκε από τους Ταλιμπάν σε όλο το Αφγανιστάν το 2023, το εθνικό σύστημα υγείας της χώρας άρχισε να καταρρέει. Τα αντισυλληπτικά έχουν εξαφανιστεί, οι κλινικές έχουν κλείσει και τα προβλήματα συνεχίζουν να μην λύνονται.

Μπορεί η απαγόρευση να μην ανακοινώθηκε ποτέ επίσημα, αλλά στις αρχές του 2023, γιατροί και μαίες σε πολλές επαρχίες του Αφγανιστάν ανέφεραν ακριβώς το ίδιο μοτίβο: οι ιατρικές προμήθειες έφταναν με καθυστέρηση, στη συνέχεια σε μικρότερες ποσότητες και τελικά δεν έφταναν καθόλου.

Ένας στρατιώτης των Ταλιμπάν στέκεται μπροστά από γυναίκες

AP

Εγκυμοσύνες που δεν μπορούν να αποτρέψουν

Σε συνεντεύξεις με τις εφημερίδες Guardian και Zan Times, γυναίκες από επτά επαρχίες περιέγραψαν τα ίδια τραύματα: εγκυμοσύνες που δεν μπορούν να αποτρέψουν, αποβολές που δεν μπορούν να θεραπεύσουν και βία από την οποία δεν μπορούν να ξεφύγουν.

Η 42χρονη Shakiba, μητέρα 12 παιδιών από την πόλη Κανταχάρ, λέει ότι δεν μπορεί να σηκωθεί από το κρεβάτι της, χωρίς να ζαλιστεί. Τα μαλλιά της πέφτουν και τα κόκαλά της πονάνε συνεχώς.

Τώρα είναι και πάλι έγκυος. Η τοπική κλινική δεν προσφέρει πλέον αντισυλληπτικά και ο σύζυγός της της απαγορεύει να τα αναζητήσει αλλού.

Μια Αφγανή υφαίνει ένα χαλί σε ένα παραδοσιακό εργοστάσιο χαλιών στην Καμπούλ του Αφγανιστάν. Μετά την άνοδο των Ταλιμπάν στην εξουσία στο Αφγανιστάν, οι γυναίκες στερήθηκαν πολλά από τα βασικά τους δικαιώματα

AP Photo/Ebrahim Noroozi

Στην αγροτική επαρχία Τζαουζτζάν, στο βόρειο Αφγανιστάν, μια γιατρός που διευθύνει μια κλινική εδώ και τρεις δεκαετίες λέει ότι η εξαφάνιση των αντισυλληπτικών ήταν γρήγορη. «Μετά την άφιξη των Ταλιμπάν, τα αντισυλληπτικά άρχισαν να μειώνονται. Μέσα σε λίγους μήνες, είχαν εξαφανιστεί», λέει. «Τουλάχιστον 30 από τις 70 γυναίκες που έρχονταν στην κλινική μας χρειάζονταν αντισυλληπτικά. Τώρα, όμως δεν έχουμε τίποτα».

Στη βόρεια επαρχία Μπαντγκίς, ένας γιατρός δήλωσε ότι οι Ταλιμπάν επισκέφτηκαν την κλινική στην οποία δουλεύει και διέταξαν το προσωπικό να καταστρέψει όλα τα αντισυλληπτικά. «"Αν σας δούμε να τα δίνετε ξανά στις γυναίκες, θα κλείσουμε την κλινική σας", μας είχαν πει. Έτσι, σταματήσαμε αμέσως».

Πριν από δύο χρόνια, όταν ένας σεισμός ανάγκασε την Zarghona και την οικογένειά της να μετακομίσουν σε μια σκηνή, η 29χρονη δεν μπορούσε να πάει τουαλέτα για τρεις ημέρες, με αποτέλεσμα να αναπτύξει μια απειλητική για τη ζωή της ασθένεια -εντερική απόφραξη. Η 29χρονη αναγκάστηκε να υποβληθεί σε επείγουσα εγχείρηση, με τους γιατρούς της να προειδοποίησαν τον σύζυγό της ότι αν μείνει ξανά έγκυος, μπορεί και να πέθανε. Ένα χρόνο μετά την επέμβαση, χωρίς να έχει πρόσβαση σε αντισυλληπτικά και με τον σύζυγό της να επιμένει ότι «χρειάζεται μια κόρη», η Zarghona έμεινε ξανά έγκυος. Πέρασε εννέα μήνες μέσα στον φόβο, προσπαθώντας να τερματίσει την εγκυμοσύνη της με βότανα. Κατάφερε να επισκεφτεί τον γιατρό της μόνο μια φορά.

Όταν άρχισε ο τοκετός, οι γιατροί της είπαν ότι τόσο η καισαρική τομή όσο και ο φυσικός τοκετός ενέχουν υψηλό κίνδυνο θανάτου. Επιβίωσε, αλλά εβδομάδες αργότερα εξακολουθεί να αιμορραγεί και ζει με συνεχή πόνο.

Οι γιατροί λένε ότι η Zarghona δεν πρέπει να μείνει ξανά έγκυος, αλλά στην περιοχή της δεν υπάρχουν αντισυλληπτικά. «Είμαι ακόμα τρομοκρατημένη. Δεν έχω κανένα τρόπο να προστατευθώ», είπε η ίδια.

Μητέρες με μωρά, στην Καμπούλ του Αφγανιστάν, την Πέμπτη 26 Ιανουαρίου 2023.

AP

440 νοσοκομεία και κλινικές έχουν κλείσει

Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περισσότερα από 440 νοσοκομεία και κλινικές έχουν κλείσει ή έχουν μειώσει τις υπηρεσίες τους από τότε που έγινε η περικοπή της διεθνούς χρηματοδότησης πέρυσι.

Για τις γυναίκες στις αγροτικές επαρχίες, το κλείσιμο των κλινικών σημαίνει ώρες περπατήματος για να φτάσουν σε ένα νοσοκομείο ή τοκετός στο σπίτι, συχνά μόνες. Σε απομονωμένα χωριά, οι μαίες λένε ότι οι γυναίκες συχνά αιμορραγούν για μέρες πριν καταφέρουν να φτάσουν σε μια κλινική.

Η ενδοοικογενειακή βία είναι επίσης ένα μεγάλο πρόβλημα για αυτές τις γυναίκες, οι οποίες λένε ότι πολλές φορές αποβάλλουν λόγω αυτής.

Στο Κανταχάρ, η Reyhana αφηγείται πώς η αδελφή της, Sakina, αναγκάστηκε από τους πεθερούς της να παντρευτεί τον κουνιάδο της. Όταν αρνήθηκε, την χτύπησαν. «Έχασε το μωρό της, λόγω αυτού».

Η Hamida, μια μαία που εργάζεται σε μια μαιευτική κλινική στο Κανταχάρ, λέει ότι η βία είναι μια από τις κύριες αιτίες των αποβολών των γυναικών της περιοχής. «Κάθε 24 ώρες, βλέπουμε περισσότερες από 100 γέννες. Περίπου έξι αποβολές συμβαίνουν κάθε μέρα. Πολλές οφείλονται σε ξυλοδαρμούς».

Μια Αφγανή γυναίκα περπατά στην παλιά αγορά, ενώ ένας στρατιώτης των Ταλιμπάν στέκεται φρουρός, στο κέντρο της Καμπούλ, Αφγανιστάν, Τρίτη, 3 Μαΐου 2022.

AP

Η 38χρονη Humaira λέει ότι πήρε χάπι άμβλωσης όταν ανακάλυψε ότι ήταν έγκυος και θα γεννούσε ένα μικρό κορίτσι. «Ο σύζυγός μου ήθελε γιο. Αν γεννούσα άλλη μια κόρη, θα με χτυπούσε ή θα με χώριζε. Έτσι αγόρασα κρυφά τα φάρμακα».

Και άλλες γυναίκες στο Κανταχάρ και στο Τζαουζτζάν αναγκάστηκαν να κάνουν το ίδιο, όταν μάθαιναν ότι θα γεννούσαν κορίτσι.

Στην κεντρική επαρχία Γκορ, μια 15χρονη κοπέλα λέει ότι απέβαλε αφού μετέφερε δύο βαριά δοχεία νερού σε έναν λόφο. «Ντρεπόμουν να το πω σε οποιονδήποτε», είπε. «Όταν με είδε η μητέρα μου, ήταν ήδη πολύ αργά».

Σε ένα απομακρυσμένο μέρος της επαρχίας Χεράτ, η 38χρονη Shamsia λέει ότι εργάστηκε στην οικοδομή καθ' όλη τη διάρκεια των εγκυμοσυνών της. «Η πεθερά μου με ανάγκασε να θηλάσω και το μωρό της. Κάθε μέρα γινόμουν όλο και πιο αδύναμη». Όταν ο γιατρός της είπε ότι χρειαζόταν μετάγγιση αίματος, η οικογένειά της αρνήθηκε, χαρακτηρίζοντάς την «χαράμ» (απαγορευμένη ή αμαρτωλή).

Πριν από την άτυπη απαγόρευση των αντισυλληπτικών, κλινικές σε όλο το Αφγανιστάν διοργάνωναν τακτικές συνεδρίες για να βοηθήσουν τις εγκυμονούσες γυναίκες. Τώρα όλα αυτά τα προγράμματα έχουν σταματήσει. «Δεν έχει νόημα να ευαισθητοποιούμε τον κόσμο όταν δεν υπάρχουν φάρμακα. Οι Ταλιμπάν δεν έχουν δώσει γραπτές διαταγές, αλλά φοβόμαστε. Αν μιλήσουμε δημόσια, μπορεί να μας κλείσουν», είπε ένας γιατρός.