Explainer: Γιατί η Ισπανία πάει σε πρόωρες εκλογές – Η στεγαστική κρίση που μετατράπηκε σε αδιέξοδο
Η στεγαστική κρίση που μαστίζει την Ισπανία επιδεινώθηκε πρόσφατα από την έξωση στη Μαδρίτη της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ,
Snapshot
- Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, προκήρυξε πρόωρες εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου λόγω αδιεξόδου στην αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.
- Η έξωση της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ στη Μαδρίτη προκάλεσε κύμα διαμαρτυριών και την εγκαθίδρυση καταυλισμού ακτιβιστών στην πόλη.
- Η κυβέρνηση απέτυχε να περάσει από το Κοινοβούλιο μέτρα που περιλάμβαναν απαγόρευση εξώσεων και άλλα μέτρα για την προσιτή στέγαση.
- Η έλλειψη οικονομικά προσιτής στέγασης οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην αύξηση τιμών από τουριστικές πλατφόρμες και επενδυτικά κεφάλαια, με έλλειμμα 700.000 μονάδων κατοικιών στην Ισπανία.
- Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα μπροστά από τους Σοσιαλιστές, με πιθανή ανάγκη συνεργασίας με το ακροδεξιό κόμμα Vox για σχηματισμό κυβέρνησης.
Ραγδαίες είναι οι πολιτικές εξελίξεις στην Ισπανία με τον πρωθυπουργό, Πέδρο Σάντσεθ, να ανακοινώνει πρόωρες εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου.
Η στεγαστική κρίση που μαστίζει την Ισπανία επιδεινώθηκε πρόσφατα από την έξωση στη Μαδρίτη της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ, η οποία πυροδότησε κύμα διαμαρτυριών και την εγκαθίδρυση ακτιβιστών στην καρδιά της Μαδρίτης.
Την Παρασκευή, οι βουλευτές απέρριψαν τα έκτακτα μέτρα που παρουσίασε ο πρωθυπουργός σε μια προσπάθεια να περιορίσει την οργή για το ζήτημα της στέγασης.
Όπως σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, η έλλειψη οικονομικά προσιτής στέγασης είναι ένα από τα κύρια κοινωνικά προβλήματα στην Ισπανία, όπου τουριστικές πλατφόρμες όπως το Airbnb και τα επενδυτικά κεφάλαια κατηγορούνται ότι αυξάνουν τις τιμές αγοράζοντας ακίνητα και μειώνοντας την προσφορά για τους κατοίκους. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ισπανίας, η χώρα, στην οποία ζουν περίπου 50 εκατομμύρια άνθρωποι, έχει έλλειμμα στέγασης 700.000 μονάδων.
Πολιτικό αδιέξοδο
Οι πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις τοποθετούν το κύριο συντηρητικό κόμμα της αντιπολίτευσης, το Λαϊκό Κόμμα (PP), μπροστά από τους Σοσιαλιστές του Σάντσεθ. Αντιμέτωπο με την αδυναμία της κυβέρνησης, το PP ζητούσε τακτικά πρόωρες εκλογές εδώ και αρκετούς μήνες.
Ο Πέδρο Σάντσεθ δηλώνει τώρα ότι, για να προωθηθούν οι μεταρρυθμίσεις, «χρειαζόμαστε τη στήριξη του λαού» και «μια ευρύτερη προοδευτική πλειοψηφία» που θα μπορεί να «ξεπεράσει την αντίσταση των ελίτ».
Όπως προαναφέρθηκε οι εκλογές έρχονται μετά την αποτυχία της κυβέρνησής του να εξασφαλίσει την περασμένη εβδομάδα επαρκή υποστήριξη στο Κοινοβούλιο για ένα πακέτο μέτρων με στόχο την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης στη χώρα.
Η μειοψηφική κυβέρνηση του Σάντσεθ δεν κατάφερε να κερδίσει την υποστήριξη ούτε των συμμάχων της ούτε των κομμάτων της αντιπολίτευσης, με αποτέλεσμα οι προτάσεις – οι οποίες περιλάμβαναν την απαγόρευση των εξώσεων – να απορριφθούν.
Ο Σάντσεθ είναι πρωθυπουργός της Ισπανίας από τον Ιούνιο του 2018. Η Ισπανία δεν επρόκειτο να διεξαγάγει γενικές εκλογές πριν από το καλοκαίρι του 2027, το αργότερο.
Το Σοσιαλιστικό Κόμμα κατέλαβε τη δεύτερη θέση στις τελευταίες εκλογές, το 2023.
Αν και το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα κέρδισε τις περισσότερες έδρες, δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την πλειοψηφία. Ο Σάντσεθ παρέμεινε στην εξουσία αφού συνήψε συμφωνίες με αριστερά κόμματα και εξασφάλισε την υποστήριξη καταλανικών και βασκικών εθνικιστικών και φιλοανεξαρτησιακών ομάδων.
Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις υποδηλώνουν ότι οι συντηρητικοί είναι πιθανό να αναδειχθούν ως το μεγαλύτερο κόμμα στις επόμενες εκλογές.
Ωστόσο, αναμένεται ότι θα χρειαστούν την υποστήριξη του ακροδεξιού κόμματος Vox για να σχηματίσουν κυβέρνηση.
Η στεγαστική κρίση στην Ευρώπη
Η στεγαστική κρίση είναι ένα τεραστιο πρόβλημα που απλώνει τα δίχτυα του στο μεγαλύτερο κομμάτι της Ευρώπης. Το 7,7% των Ευρωπαίων πολιτών ζουν σε συνθήκες στεγαστικής πίεσης, όπου η πληρωμή του στεγαστικού δανείου ή το κόστος του ενοικίου καταναλώνουν περισσότερο από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος.
Στο Βερολίνο, η δήμαρχος Ελίφ Εράλπ εξελέγη με την υπόσχεση της κοινωνικοποίησης 200.000 διαμερισμάτων που ανήκουν σε μεγάλους ομίλους ακινήτων. Η La Repubblica αναφέρει ότι οι μέσες τιμές ανά τετραγωνικό μέτρο στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί κατά 60% από το 2013 , με πολύ μεγαλύτερη αύξηση στις αστικές περιοχές. Λιγότερο από το 7% του ευρωπαϊκού αποθέματος κατοικιών είναι δημόσιες κατοικίες και τα Airbnb διπλασιάστηκαν μεταξύ 2018 και 2024. Εν τω μεταξύ , το 20% των κατοικιών είναι άδεια, είτε επειδή βρίσκονται σε περιοχές της ενδοχώρας όπου κανείς δεν θέλει να ζήσει είτε επειδή ανήκουν σε άτομα που δεν χρειάζεται να τα νοικιάσουν.
Στην Ιταλία, πάνω από το 70 % των οικογενειών ζουν στα δικά τους σπίτια. Ωστόσο, η πίεση στην αγορά ενοικίασης αυξάνεται, όπου η προσφορά είναι εξαιρετικά περιορισμένη και οι τιμές αυξάνονται συνεχώς . «Αυτό καθιστά ορισμένες περιοχές και μητροπολιτικές περιοχές απρόσιτες για έναν αυξανόμενο αριθμό ανθρώπων», γράφει η Nomisma στο Παρατηρητήριό της.
Ο Filippo Celata, καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας στο Πανεπιστήμιο Sapienza και σύμβουλος των δήμων της Φλωρεντίας και της Ρώμης για τη ρύθμιση των τουριστικών ενοικιάσεων, δήλωσε στην εφημερίδα ότι «είναι από καιρό σαφές ότι ο συνδυασμός στάσιμων μισθών και αυξανόμενου κόστους ακινήτων θα είχε προβληματικά αποτελέσματα. Η πανδημία λειτούργησε ως έναυσμα, με αύξηση των πωλήσεων και πολύ υψηλό πληθωρισμό. Στην Ισπανία, ολόκληρες γενιές έχουν δει την ψευδαίσθηση της ιδιοκτησίας κατοικίας να εξαφανίζεται και συρρέουν σε μια αγορά ενοικίασης που έχει καταρρεύσει».
