Το σκοτεινό μυστικό των Φαραώ: Κρανία 5.000 ετών αποκαλύπτουν την τραγική μοίρα των σκλάβων
Σύγχρονα εργαλεία της εγκληματολογικής επιστήμης έριξαν φως σε ένα αρχαίο μυστήριο
Snapshot
- Αναλύσεις σε 46 κρανία υπηρετών που βρέθηκαν κοντά σε βασιλικούς τάφους στην Αρχαία Αίγυπτο αποκάλυψαν θανατηφόρα χτυπήματα στο κεφάλι σε τουλάχιστον το 39% των δειγμάτων.
- Τα ευρήματα υποστηρίζουν την πρακτική της θυσίας υπηρέτη, όπου οι υπηρέτες σκοτώνονταν για να συνοδεύουν τους ηγεμόνες τους στη μετά θάνατον ζωή.
- Τα τραύματα στα κρανία ήταν γραμμικά κατάγματα, πιθανώς από χτυπήματα με πλατύ, επίπεδο αντικείμενο, που προκάλεσαν γρήγορο θάνατο.
- Η μελέτη βασίστηκε σε σύγχρονες εγκληματολογικές τεχνικές που ανέδειξαν στοιχεία που δεν ήταν εμφανή σε προηγούμενες ανασκαφές και αναλύσεις.
- Παραμένει ασαφές το ακριβές μέσο θανάτωσης των υπηρέτων, ενώ η πρακτική πιθανώς συνδεόταν με τελετουργικά και επιδείξεις εξουσίας των φεραώ.
Στην Αρχαία Αίγυπτο, η μοίρα των υπηρετών - σκλάβων, στις βασιλικές αυλές ήταν προδιαγεγραμμένη. Υπηρετούσαν τον ηγεμόνα έως το τέλος της ζωής του, ακόμα και μετά θάνατον, ακολουθώντας μία τραγική και βίαιη μοίρα.
Αρχαιολόγοι που επανεξέτασαν τα κρανία 46 ανθρώπων που είχαν ταφεί γύρω από βασιλικούς τάφους, τριών ηγεμόνων της Πρώτης Δυναστείας στην Άβυδο, στη νότια Αίγυπτο, ανακάλυψαν ότι πολλοί είχαν υποστεί θανατηφόρα χτυπήματα στο κεφάλι.
Αυτό υποδηλώνει ότι έμπιστοι υπηρέτες σκοτώνονταν και θάβονταν δίπλα στους ηγεμόνες τους, στο πλαίσιο ενός βάναυσου τελετουργικού που χρονολογείται πριν από 5.000 χρόνια.
Κάτοψη των βασιλικών τάφων και των βοηθητικών ταφών (αριστερά) και των ταφικών περιβόλων με τις σχετικές βοηθητικές ταφές (δεξιά) στο Umm el-Qaab
frontiersin.orgΚαι αυτές οι θυσίες θα γίνονταν για να εξασφαλιστεί ότι οι βασιλιάδες θα είχαν συνοδούς στη μετά θάνατον ζωή, σύμφωνα με τους ειδικούς.
«Η θυσία υπηρέτη είναι ένα είδος ανθρωποθυσίας, όπου άτομα που βρίσκονται κοντά σε έναν ηγεμόνα σκοτώνονται όταν ο ηγεμόνας πεθαίνει», δήλωσε η κύρια συγγραφέας της μελέτης, η Δρ Ρόζελιν Κάμπελ, από το Πανεπιστήμιο Purdue.
«Σε πολλούς πολιτισμούς, η θυσία υπηρέτη εφαρμόζεται λόγω της πεποίθησης ότι τα θυσιαζόμενα άτομα θα συνεχίσουν να υπηρετούν τον ηγεμόνα σε κάποιο είδος μετά θάνατον ζωής, αλλά η θυσία υπηρέτη μπορεί επίσης να αποτελεί μια έντονη επίδειξη της εξουσίας του ηγεμόνα. Ορισμένοι υπηρέτες ενδέχεται να προσφέρθηκαν εθελοντικά να πεθάνουν για να αποκτήσουν αιώνια ζωή ή τιμή· άλλοι μπορεί να επιλέχθηκαν ή ακόμη και να εξαναγκάστηκαν.»
Τα λείψανα, τα οποία ανασκάφηκαν αρχικά τη δεκαετία του 1920 από τον Βρετανό αρχαιολόγο Σερ Φλίντερς Πέτρι, φυλάσσονται σήμερα στις Συλλογές Ντάκγουορθ του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ.
Όταν ανακαλύφθηκαν για πρώτη φορά, οι ειδικοί πίστευαν ότι ενδεχομένως αποτελούσαν παράδειγμα ανθρωποθυσίας – ωστόσο, τα λείψανα δεν παρουσίαζαν σημάδια τραύματος.
Με τη βοήθεια σύγχρονων εγκληματολογικών τεχνικών που δεν ήταν διαθέσιμες στους παλαιότερους αρχαιολόγους, η ομάδα αναζήτησε ενδείξεις τραυματισμών που συνέβησαν περίπου την εποχή του θανάτου.
Βρήκαν στοιχεία για πιθανώς θανατηφόρο κρανιακό τραύμα σε 18 από τα κρανία, συμπεριλαμβανομένων καταγμάτων και, σε μία περίπτωση, ενός τραύματος από κοπή κοντά στο μάτι.
Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τουλάχιστον το 39% των ατόμων που εξετάστηκαν ενδέχεται να σκοτώθηκαν σκόπιμα από χτυπήματα στο κεφάλι, παρέχοντας νέα στοιχεία ότι ορισμένοι βασιλικοί υπηρέτες θυσιάζονταν όταν πέθαινε ο ηγεμόνας τους.
Αυτά τα γραμμικά κατάγματα ενδέχεται αρχικά να είχαν εκληφθεί ως βλάβες φυσικής προέλευσης, ανέφερε η ομάδα.
«Τα τραύματα στα διατηρημένα κρανία είναι γενικά γραμμικά κατάγματα, τα οποία πιθανότατα θα προκαλούσαν ταχεία απώλεια των αισθήσεων, εσωτερική αιμορραγία και θάνατο», δήλωσε η Δρ Κάμπελ.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Frontiers in Environmental Archaeology, αναφέρει ότι παραμένει ασαφές πώς ακριβώς σκοτώθηκαν τα άτομα αυτά.
Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι ηγεμόνες απεικονίζονται συχνά να χτυπούν τους εχθρούς τους με ρόπαλα, αλλά οι τραυματισμοί που παρατηρούνται στα κρανία των υπηρέτων δεν ταιριάζουν με το είδος των βλαβών που θα προκαλούσαν συνήθως τέτοια όπλα.
Αντίθετα, τα κατάγματα υποδηλώνουν ότι χτυπήθηκαν με ένα πλατύ, επίπεδο αντικείμενο, αν και δεν μπορεί να αποκλειστεί εντελώς η πιθανότητα τυχαίας πτώσης.
